Азаттық мүсіні

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Statue of Liberty National Monument
Statue of Liberty
Statue of Liberty
Орналасқан жері Liberty Island, Нью-Йорк,[1] АҚШ
Ең жақын қала Jersey City, New Jersey
Көлемі 12 acres (49,000 m²)
Құрылған Statue dedicated October 28 1886; National Monument established October 15 1924
Келушілер саны 4,235,595 (includes Ellis Island NM) (2005 жылы)
Уәкілетті орган National Park Service
Statue of Liberty*
UNESCO World Heritage Site
State Party АҚШ
Type Cultural
Criteria i, vi
Reference 307
Region** Europe and North America
Inscription history
Inscription 1984  (8th Session)
* Name as inscribed on World Heritage List.
** Region as classified by UNESCO.

Азаттық мүсіні (ағылш. Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.[2] Алып мүсінді жасау туралы ойды француз мүсіншісі Ф.А. Бартольди ұсынған. 1871 жылы Нью-Йоркке сапарында Бартольди кеме қалаға жақындаған кезде Белдоу аралындағы жұлдыз сипатты бекіністі көріп, болашақ мүсін ескі бекініс үстінде алау көтерген әйел бейнесі болады және ол «Әлемді сәулелендірген Азаттық» деп аталуға тиіс деген ойға келген.

Азаттық мүсінінің Нью-Йорк картасында орналасуы
Азаттық Аралы

Француздар мүсінді, ал америкалықтар оның тұғырын жасауға келісті. Мүсінді Бартольди жасады, металл қаңқасын Г. Эйфелт құрастырды, бет-бейнесіне мүсіншінің анасы Шарлотта Бартольди үлгі болды. 18841886 жылдарда мүсін дайын болды. Ескерткіш 1886 жылы 28 қазанда Нью-Йорктегі Бедлоу аралында ашылды. Мүсіннің биіктігі 46.5 м, тұғыры 46.94 м, жалпы салмағы 225 т. Әйел мүсінінің басына 7 шабағы бар тәж кигізілген, оң қолына алау көтерген, сол қолында заңдар кітабы бар, ол кітапта АҚШ-тың тәуелсіздік күні жазылған. 1903 жылы мыс табақша жапсырылды, онда Э. Лазарустың дастанынан үзінді берілген. Тәждегі шабақтар 7 теңіз бен 7 құрлыққа жарқырап төгілген сәулені білдіреді. Мүсін әуелде боялмаған еді, кейін мыстың қышқылдануы нәтижесінде ол жасыл түске енді. Мүсін тұғырының ішінде АҚШ-қа иммигранттардың келу тарихы және осы ескерткіштің құрылысы туралы мәліметтер беретін мұражай бар. Мүсін азаттықтың белгісі ретінде ұлттық ескерткішке айналған.

Азаттық мүсіні (таяныш жағынан қарағанда)

Cілтемелер[өңдеу]

  • Holdstock, Robert, editor. Encyclopedia of Science Fiction. London: Octopus books, 1978.
  • Moreno, Barry. The Statue of Liberty Encyclopedia. New York: Simon & Schuster, 2000.
  • Vidal, Pierre. Frédéric-Auguste Bartholdi 1834-1904: Par la Main, par l'Esprit. Paris: Les créations du pélican, 2000.
  • Smith, V. Elaine, «Engineering Miss Liberty's Rescue.» Popular Science, June 1986, page 68.
  1. Frequently Asked Questions. National Park Service. Тексерілді, 22 наурыз 2007.
  2. Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]