Азық-түлік

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Азық-түлік

Азық-түлік — адамның тіршілік көзі. Азық-түлік қорымен үздіксіз қамтамасыз ету — адамзат қоғамының басты мақсаты. Азық-түлік молшылығын қамтамасыз ету үшін жер, су тағы басқа ресурстар кеңінен пайдаланылады. Азық-түлікті жыл сайын өндіру ауа райына, құрлықтың жер сипатына тығыз байланысты. Азық-түлік қоры дүние жүзінде әр түрлі қалыптасқан. Қазақстанда 800-ден аса өсімдік және мал өнімдері шығарылады. Тамақ өндірісінің 32%-і ет және одан шығатын өнімдерді шығаруға негізделген. Ет өнімдерін шығаратын өндірістер негізінен Алматы, Петропавл, Орал тағы басқа қалаларда орналасқан. Балық өнімдері Атырау балық өнімдері зауытында өңделеді. Қазақстанда ауыл шарушылық алқабының ауданы 1996 жылы 222,2 млн. болды. Оның 14,3% — егістік, 2,3 — жемшөптік, 83,4% — жайылым. 1997 жылы 14,1 млн. га жерден 12,3 млн. т дән жиналды, оның үштен екі бөлігін астық (8,9 млн т), арпа — 2,6 млн. т, күріш — 255,3 мың т, жүгері дәні — 111,2 мың т, тары — 63,8 мың т және 18,2 т —қарақұмық. Одан басқа көкөніс өнімдері — 880 мың т, картоп — 1472 мың т, бақша дақылдары — 180 мың т, жеміс-жидек — 101,5 мың т, қант қызылшасы — 128 мың т, майлық күнбағыс — 54 мың т. Қазақстанда азық-түлікті пайдалану көлемі (жан басына шаққанда орта есеппен, кг/жылына)

90

Азық-түлік түрі 1985 1990 1993 1994 1996
Нан тағамдары (ұн есебімен) 146 142 184 203 185
Картоп 89 82 82 77 67
Көк-өніс, бақша өнімдері 76 51 54 52
Жеміс-жидектер 40 10,0 10,0 10,0
Сұйық май 9,8 10,9 7,1 74 7,4
Қант, тәттілер 37,1 39,1 18,4 18,9 17,6
Ет тағамдары (ет есебімен) 58 63 60 58 50
Сүт тағамдары (сүт есебімен) 260 305 265 251 211
Жұмыртқа (дана) 217 222 174 143 70

1997 жылы Қазақстан халқының ет, сүт, балық, жұмыртқа, жеміс-жидек өнімдерін пайдалануы төмендеді, нан тағамдарын көбірек пайдаланатыны байқалды. Қазақстан үшін келешекте азық-түлік өнімдерін түрлі ассортиментпен өндіру өзекті мәселе.

Дереккөздер[өңдеу]

Қазақ энциклопедиясы I том