Алголь

Алголь, Персейдегі бета (араб. — малғұн, шайтан) — көгілдір ақ түсті тұтылмалы айнымалы жұлдыз. Жалтырауы 2 тәул. 20 сағ. 49 мин. аралығында 2,1-дан 3,4 жұлдыздық шамаға дейін өзгереді. Алгольдің диам. 5 млн. 800 мың км, беткі температурасы 15.000 К, массасы Күннен 4,6 есе артық. Оған алғаш рет 1667 жылы Италия астрономы және математигі Монтанари назар аударған. 1889 жылы Алгольдің спектрлі-қосарлы жұлдыз екені анықталды. Оның тұтылуы мен жарқырауының айнымалылығы Алгольді 10 млн. 400 мың км қашықтықта айналатын диаметрі 4 млн. км, беткі температурасы 7000 К серігінің көлегейлеуінен болады. Екінші серігі Алгольді тұтылдырмайтын орбита жазықтығында айналғанымен үштік қозғалысқа ұйтқу туғызып, айнымалылық периодының ауытқуына әсер етеді. Алголь — адам баласы бақылап зерттеген бірінші тұтылмалы айнымалы жұлдыз. Қазір ғылымға 4000-нан аса Алголь типтес, 2500-ге жуық спектрлі-қосарлы жұлдыз белгілі.

Пайдаланылған әдебиеттер

Қазақ энциклопедиясы