Ананас

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Ananas
Pineapple (Ananas comosus)
Pineapple (Ananas comosus)
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Plantae
(unranked) Monocots
(unranked) Commelinids
Сабы: Poales
Тұқымдасы: Bromeliaceae
Кіші тұқымдасы: Bromelioideae
Тегі: Ananas
Mill.
Species

See text.

Ананас жемісі және ішкі көрінісі
Ananas comosus slices.jpg

Ананас (лат. Ananas) - жеміс Ананас — субтропиктік және тропиктік өңірлерде өседі. Піскен ананасты 8—9 градус температурада 10—12 күнге дейін сақтауға болады. Температура 7 градустан төмен болса ананас жемістері қарайып,су татып кетеді, ал 10 градустан жоғары болған жағдайда жеміс тез пісіп кетеді де, дәмі, түсі бұзылады. Ананастың құрамында қант, органикалық қышқылдар, күл пектин және хош иісті заттар, сондай-ақ С витаминнің 20 мг проценті, каротинпровитамині), Ві және Вг витаминдері бар. Ананасты жаңа піскен күйінде де, сондай-ақ түрлі өңдеуден өткізіп те (шырын, компот ретінде) там аққа пайдалануға болады. Ол үшін ананасты тілімден немесе дөңгелектеп кеседі (кейде қант ұнтағын себеді).[1]

Ананас - бромелиялар тұқымдасына жатады. Бромелия тұқымдасына жатқанымен, ананас басқа бромелиялар сияқты эпифитті емес, яғни ылғалдылықты ауадан алып, басқа өсімдіктің үстінде өспейді, топырақта өсіп-өнеді. Отаны Орталық Бразилия. Тропикалық және субтропикалық аймақтарда таралған. 8-ге жуық түрі бар. Қысқа сабақты, жапырақтары бір-біріне тығыз жанаса, сабақты айнала орналасқан. Жапырақтары семсер тәріздес ұзын сүйір, қатты, қалың, қабықты, шеттері өткір тікенді болып келеді. Табиғатта есейген өсімдіктің бойы 1 метрге, диметрі 2 метрге дейін өседі. Жапырақтарының ортасынан етті жуан негізгі сабағы шығып, сабақ басына 30-60 см-лік гүл шешек атады. Гүлдеп болған соң, жеміс береді. Жемісі 4-5 айда жетіліп өседі. Жемісінің ортасынан негізгі сабақ өсіп шығып, тәжге ұқсас жаңа қысқа сабақ, жапырақтар шығарады. Жапырақтарының біркелкі жасыл түстісі, сарғыштау, ақ жолақтары бар түрлері болады. Үй жағдайында: «Ananas comosus», «Ananаs bracteatus», «Ananas nanus» түрлерін өсіреді.

Кәдімгі өзіміз жеп жүрген ананасты, үйде жапырақ қалемшесімен өсіруге болады. Ол үшін жемісінің басында жақсы шоқтанып өсіп тұрған жапырағы бар ананасты алу керек. Қалемшені жемістің 2-2,5 см-дей бөлігімен бірге кесіп алады. Төменгі 10-15 жапырағын бір-бірлеп алып тастауға болады. Жемісінің жұмсағын тазалап алып тастайды да, марганцовка ерітіндісіне шайып, ағаш көмірін жағып, 2 күн көлеңкелі жерде кептіреді. Кепкен көшетті, бойы аласа, кеңдеу түбекке отырғызады. Суғарып, су бүркіп ылғалдандырып тұру қажет. 22-240С жылылықта, жарық жерде, 1 - 1,5 айда тамырланады.[2]

Жарығы[өңдеу]

Тікелей жарық жерде өсе береді.

Жылуы[өңдеу]

Қыста 180 С-тан төмен болмағаны абзал.

Суғарылуы:[өңдеу]

Жазда жиірек, қыста азырақ суғарады.

Ылғалдылығы:[өңдеу]

Су бүркуді көп қажет етпейді.

Қоректендірілуі:[өңдеу]

Көктем-жаз айларында 2-3 аптада бір рет толық минералды тыңайтқышпен қоректендіреді. Қыста қоректендірмейді.

Аурулары:[өңдеу]

Щитовка зиянекестерімен ауруы мүмкін.

Көбейтілуі:[өңдеу]

Тұқымын себу, жанама өскіндерін бөліп алу және қалемшелеу арқылы көбейеді.[3]

Сілтемелер[өңдеу]

Пайдаланылған әдебиеттер[өңдеу]

  1. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
  2. "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
  3. "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727