Аниме

Аниме — жапон. アニメ  [anʲime], ағылш. animation сөзінен — анимация) — жапондық анимация. Басқа елдердің анимациясына қарағанда, шығарылатын анименің орсан зор бөлігі жасөсіпрімдер мен ересек адамдарға арналған, сондай-ақ өзіндік сурет салу стилімен және жанрлардың әртүрлігімен ерекшеленеді. Соның арқасында бүкіл әлемге танымал.

Тарихы

Анименің тарихы ХХ ғасырда, жапондық кинорежиссерлар Франция, Германия, АҚШ және Ресейде ойлап табылған мультипликация техникаларымен алғашқы тәржірибелерін бастағанда бастау алады. Қазіргі жапондық анимацияның негізін Осаму Тедзука салды. Ол "манга мен анименің құдайы" деген атаққа ие болған.

Ерекшеліктері

Жапондық анимацияның көбісінің белгілі бір бөлігі ересек аудиторияға арналған. Бұл анименің философиялық және идеологиялық мазмұнына көп көңіл бөлінуінде көрінеді. Аниме шағын, арнайы аудиторияға арналып жасалады. Бөліну критериялары ретінде көрерменнің жасы, жынысы, психологиялық типі болуы мүмкін.

Суреттеу

Анимемен бейтаныс адамдар көбінесе анименің ерекшілігі ретінде ең алдымен кейіпкерлердің рабайсыз үлкен көздерін атайды. Турада, бұл стиль батыстық мультипликация дәстүрлерінің әсерінен туындаған. Және аниме-кейіпкерлер олардан көздерінің үлкендігімен қоса, олардың суреттелуіне егжей-тегжей көңіл бөлінуімен ерекшеленеді. Көздерінің суреттелуі арқылы кейіпкерге сипаттама беруге болады. Жағымды, ықлас, көңілді кейіпкерлер — үлкен, жылтырлаған, өмірге толы көздерге ие. Жағымсыз, жабық кейіпкерлердің көздері сәл тартылған, жартылай жабылған немесе кекілмен жабылған болады. Олардың көздерін жыртқыш құстың немесе жыланың көздеріне ұқсатып салады. Шаштар да кейіпкерді сипаттауға мүкіндік береді. Мәселен, жирен шаштар қызу мінезді, сары шаштар шетелдікті білдіреді (жапондықтардың басым бөлігі қара түсті шаштарға ие).

Музыка мен дыбыс

Киноматографтегідей анимеде көрермендерге эмоцияларды жеткізу үшін дыбыстық және музыкалдық мазмұнға көп көңіл бөлінеді. Танымал әртістер мен топтармен әнделетін "ашушы және жабушы өлеңдер" анименің ажырамас бөлігі болып табылады. Анимедегі рольдерді дыбыстайтын актерлерді "сейю" деп атайды. Сейю мамандығы Жапоняда жақсы дамыған. Осыған байланысты аниме-сериалдардағы дыбыстау шетелдік жұмыстарға қарағанда аса ерекшеленеді.

Аниме жанрлары

Мақсатты аудитория бойынша

• Кодомо — балаларға (12 жасқа дейінгі) арналған аниме және манга.
• Сёнэн — жасөспірімдерге (12 жастан 16-18 жасқа дейінгі) арналған аниме.
• Сёдзё — жасөспірім қыздарға (12 жастан 16-18 жасқа дейінгі) арналған аниме.
• Сэйнэн — ер адамдарға (18-ден 25-40 дейін) арналғын аниме және манга (от 18 до 25-40 лет).
• Дзёсэй — әйел адамдарға арналған аниме.

Антураж бен технологиялар бойынша

• Ме́ха — "Қарулы адамтәріздес алып роботтар" немесе мехаларды белсенді қолданылуымен ерекшеленеді.

Киноматографпен ұқсас жанрлар

• Киберпанк — компьтерлік технологияларға толы болашақ әлем жайындағы аниме.
• Фэнтези — "Қылыш пен магияға" негізделген әлемді баяндайтын аниме.
• Апокалиптика — Ақыр Заман туралы әңгімелейтін аниме жанры.
• Постапокалиптика — Конца Света. Ақыр Заманан кейінгі өмірді баяндайтын аниме.
• Романтика — романтикалық қарым-қатынастар туралы аниме.
• Мистика — өзге әлемдер мен тылсым күштер туралы аниме.
• Slice of life (Күнделікті өмір) — күнделікті өмір туралы аниме.

Басқа да жанрлар

• Каваий — өте "тім-жақсы" нәрсеге арналған аниме.
• Сёдзё-ай — қыздардың арасындағы махаббат туралы аниме.
• Сёнэн-ай — жігіттердің арасындағы махаббат туралы аниме.
• Психологиялық триллер — адам жанының күйзелісі туралы аниме. Басты кейіпкерлер қиын өмірлік жағдайларға түсіп, күрделі психологиялық өзгерістерге ұшырайды.

Аниме форматары

Телесериал

Телесериал (TV) — көптеген сериалардан құрылған, теледидар арқылы белгілі бір жүйелікпен көрсетілуге арналған аниме. Әдетте бір серияның ұзындығы 23-25 минут. Жалпы сериалдың ұзындығы бір маусымға тең, 12-13 сериадан тұрады. Сондай-ақ бірнеше маусымнан, 24-26 сериадан, және одан да ұзақ сериалдар да бар.

OVA

OVA (Original Video Animation) — Видеокассетілер немесе DVD сияқты, видеотасымалдаушыларға шығаруға арналған аниме. Әдетте, OVA екі немесе алты сериадан тұратын қысқа фильм немесе сериал.

Фильм

Фильм — кинотеартрда көрсетілуге арналған аниме.

TV-Special

Special (Қосымша, бонусты серия, спешиал) — кейде ұзын, кейде негізгі сюжетпен байланысты емес сериал, теледидара бөлек серия болып көрсетіледі. Әдетте қосымша сериалар мерекелік күндерге арналып, немесе телесериалдың аяқталғанын кейін көрсетіледі.

ONA

ONA (Original Network Animation) — Интернет арқылы тарату үшін арнайы түсірілген аниме.

Сілтемелер

• AnimeResearch (ағыл.) — Аниме туралы ғылыми мақалар жинағы.
• Online Bibliography of Anime and Manga Research (ағыл.)