Антропогендік жүйе

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мында өту: шарлау, іздеу

Мазмұны

[өңдеу] Антропогендік жүйе

Антропогендік жүйе (КЕЗЕҢ), антропоген — қ. Төрттік жүйе, төрттік кезең.

==АНТРОПОГЕН, АНТРОПОГЕНДІК ЖҮЙЕ== - геологияда ұзақтығы 700 мың млн жылға жуық кайнозойдың қазіргі ең соңғы (төрттік) жүйесі (кезеңі). Плейстоцен және голоцен деп бөлінеді. Плейстоценде жоғары ендіктерде климаттың бірнеше рет суынуы мен жылынуының ауысымдары материктік мұз басу мен мұз- дықсыз атыраптарда ылғалды климаттың тұрақтануымен жалғасты. Бұл кездегі ең маңызды окиға — Жер бетінде адам пайда болды.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНДІК АККУМУЛЯЦИЯ

адамның қарекетінің салдарынан жер бедерінің үйінділерден және шайындылардан тұратын (корғандар, үйінділер, бөгеттер, қазындылар және тағы да басқалары) аккумуляциялық пішіндерінің түзілуі.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНДІК БЕДЕР

адамның шаруашылық карекетінің әсерінен пайда болған немесе едәуір өзгерген бедер пішіндерінің жиынтығы. Бедердің антропогендік өзгеруі жерді мелиорациялау (террасалау, беткейлерді белестеу, суару және коріздеу торларын жасау) кезінде, құрылыстар (үйінділер, дамбалар, ойық- тар, каналдар) салған кезде, бұзылған ландшафтыларды қалпына келтіргенде қалыптасады.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНДІК ЖҮКТЕМЕ

табиғи ортаның кейбір құрамдастарына (жер бедеріне, топыраққа, өсімдікке, жануарлар дүниесіне және тағы да басқалары) немесе тұтастай ландшафтыға тікелей және жанама антропогеңдік-техникалық әсерлердің дәрежесі.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНД1К ҚҰРАМДАСТАР

адамның өндірістік және өндірістік емес қарекеттерінің ер түрлі "іздері" мен нысандары - ер текті құрылыстар мен плантациялар.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНДІК ЛАНДШАФТ

адамның мақсатты қарекеті салдарынан, сондай-ақ табиғи ландшафтыны әдейілемей өзгертуі барысыңда пайда болған географиялық ландшафт.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНДІК ТОПЫРАҚТАР

адамның қарекетінің нәтижесінде түзілген топырақтар. Мысалы, ауыл шаруашылығы жерлерінің, көшетханалар мен жылыжайлардың өте құнарлы топырақтары.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНДІК ФАКТОРЛАР

табиғаттың кейбір құрамдастары мен табиғи кешендеріне адамның әр түрлі қарекетінің әсерінен туындайтын факторлар.

[өңдеу] АНТРОПОГЕНДІК ЭКОЖҮЙЕЛЕР

Aдам өзгерткен немесе адам қолдан жасаған мәдени экожүйелер.

[1]

[өңдеу] Пайдаланған әдебиет

Қазақ ұлттық энциклопедиясы

  1. Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мекгеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6


Жеке құралдар
Есім кеңістігі

Нұсқалар
Көрініс
Әрекеттер
Шарлау
Баспа/экспорт
Құралдар
Басқа тілдерде