Балканизация

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Political fragmentation of the Balkans

БалканизацияБалкан түбегін қоныстанған халықтың тілін, әдебиетін, тарихын, жағдайын, саяси өмірін зерттейтін ғылыми пәндердің жиынтығы. Балканизация мәселелері XIX ғасырда серб географы И.Цвийгтың, Чехия тарихшысы К.Ирегектің, неміс лингвистері Г.Вейганд пен Г.Мейердің, даниялық лингвист ғалым К.Сандфельдтің еңбектерінде қарастырылып, жанжақты зерттеле бастады. XX ғасырдың ірі Балканизацияшы ғалымдары Хорват П.Скок, орыс А.М.Семещев, даниялық Х.Педерсон, австриялық Н. Йокль, румындық Т. Капидан болды. Бастапқы кезде Балканизация тек лингвистика және мәденит-тарихи салаларды ғана қамтып, балқан халықтарының тілдері мен мәдениеттеріндегі ортақ қүбылыстарды: фольклорлық нақыштардың орталығын (эпостағы, ертегі) музыка мәдгі, қолөнердегі, киім-кешектегі және бірқатар көне салт- дәстүрлердегі үқсастықтарды зерттеуді мақсат етті. Уақыт өте келе Балканизация шығыстану, славянтану, түркітану ғылым салалары сияқты жеке пән ретінде қалыптасып, гуманитарлық ғылымдардың бас¬қа да салаларына тарала бастады. 1963 ж. Балканизацияга арналған Оңтүстік-Шығыс Еуропа елдерін зерттеу жөніндегі халықтар қауымдастығы қүрылды. Балқан түбегіндегі бірқатар елдерде Балканизация ғылыми-зерттеу орталықтары бар. Олар: Болгариядағы Балканистика институты, Румыниядағы Оңүстік Шығыс Еуропалық зерттеулер институты және т.б. қайта қүрылып қазіргі кезде Р.Ф. ҒА-ның жанында Славянтану және балканистика инсти¬туты (1968) жүмыс істеуде. Балканизация саласы бойынша материалдар "Etudes Babcanigues" (Sofia, 1964), "Revue des Etudies Sud-EST-Europeennes" (Buc., 1963), Balkan Studies" (The Scalanike, 1960) сияқты журналдарда жариялана- ды. ¥мыт бола бастаған Балканизация мәселелері XX ғасырдың 90 ж. күн тәртібіне қайта қойылды. Қазақстанда Балканизация қалыптаспаған, көне кезеңдегі түркі және Балқан халықтары арасындағы байланыстар жөнінде кейбір ізденістер нышаны ғана бар.

Әдебиет[өңдеу]

  • Миллер А.Ф. Балканистика: проблемы и перспективы (Конгресс в Софии) // Вестник АН СССР, 1966, №12.
  • [1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3