Майлықожа Сұлтанқожаұлы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Өмір баяны мен шығармашылығы[өңдеу]

Майлықожа Сұлтанқожаұлы қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысы Қызылқұм жерінде туып өскен. Әкесі Сұлтанқожа мұсылманша сауатты, шағын дәулетті, көзі ашық, діндар адам болған. Майлықожа әкесінің үйретуімен сауат ашып, кейін өз бетімен көп ізденіп, заманына сай білімді алған.

Майлықожа әке-шешесінен 14 жасында жетім қалып, жоқшылық, мұқтаждық көп көрген. Ержете келе жаттап өлең айтып, өнер жолына түсу арқылы елге танылады.

Ол 20 жас шамасында өлең өнеріне бет бұрады. Ел ақындарымен кездесіп, кейін өзінің сауатын кеңейтіп, шығыс әдебиетін оқуға, оның кейбір үлгілерін жаттап айтып, таратуға қол жеткізеді. Майлықожа 1860 жылдары Сырдан қазіргі Таразға келіп, Сыпатай батырдың асында Сүйінбаймен кездесіп, онымен сөз қағыстырған. Бұл жыр бірінші рет 1929 жылы «Жаңа әдебиет» журналында басылды. Майлықожаның кейбір толғаулары 1883 жылы Ташкентте шыққан «Қырғыз хрестоматиясы» атты жинақта жарық көрген. Олар - «Райымқұлға», «Қасқыр», «Ноғай мырзаға», «Үш жігіт». Майлықожаның нақыл өлеңдерінің тәрбиелік мәні зор. ...Жастарды тәрбие қып сыйлау керек, Жорамалды қариядан жоба үйрен,

Ержігіт еске толып есейгенше. Түймедей түйініңді шешем десе.

Шын достың көңілі өсіп қуанбай ма!

Жол берме жобасызға деймін,халқым,

Сағынып бірін-бірі есен көрсе? Біреудің адал малын жесем десе.

Жөн білсең,жолдасңа жоба көрсет, Қоңсыңмен қоштасып қал қол алысып,

Жұмыс жөнге жүрмей кеселденсе. Туысқан өз еліне көшем десе, - дейді.


Майлықожа өз өлеңдерін негізінен ағайын-туысқа, отбасы мүшелеріне арнағандықтан,солардың бойындағы адамгершілік,ізгілік қасиеттерді дәріптейді. Жал-құйрцғың, қанатың, Сүйеніп көңілін еркіндей,

Алатауда сүінішің – Шаһарлы шарбақ кентіндей Айтқанын қылмай жүресің;

Басшы болып тұрған алдыңда, Өлгенінде өкініп, Ағаң өлмес болсайшы.

Қадірін сонда білесің. Қасіретін көріп інісі Асқар таудың көркіндей, Қапа болмас болсайшы. Тай-кұлындай тебіскен , Артыңдағы сүйеуің, Талапсып емшек еміскен Опасыз жалған дүниеде Сүйенішің, тіреуің,

Дереккөздер[өңдеу]