Мусковит

Muscovite
Muscovite with albite from Doce valley, Minas Gerais, Brazil (dimensions: 6×5.3×3.9 cm)
Негізі
Категориясы	Silicate mineral Phyllosilicate
Химиялық формуласы	KAl2(AlSi3O10)(F,OH)2
Strunz classification	09.EC.15
Dana classification	71.02.02a.01
Сингониясы	2/m – prismatic
Unit cell	a = 5.199 Å, b = 9.027 Å, c = 20.106 Å, β = 95.78°; Z = 4
Ерекшеліктері
Түсі	White, grey, silvery
Кристал пішіні	massive to platy
Сингониясы	Monoclinic (2/m), space group C 2/m
Twinning	common on the [310] less common on the {001}
Үгітіндісі	Perfect on the {001}
Агреттары	Micaceous
Tenacity	Elastic
Моль шкаласы қаттылығы	2–2.5 parallel to {001} 4 right angle to {001}
Streak	White
Diaphaneity	transparent to translucent
Үлес салмағы	2.76–3
Оптикалық ерекшеліктері	Biaxial (-)
Refractive index	nα = 1.552–1.576 nβ = 1.582–1.615 nγ = 1.587–1.618
Birefringence	δ = 0.035 – 0.042
Pleochroism	weak when colored
Dispersion	r > v weak
Ультракулгін әсері	None
References	[1]

Оклахома штатында сирек кездесетін мусковит, АҚШ

Мусковит – силикаттар класының минералы. Химиялық формуласы: KAl2AlSі3O10(OH)2. Құрамына изоморфты түрде калийдің орнына Na, Rb, Cs, Ga, Ba, алюминийдің орнына V, Mg, Fe, Mn, Lі, Cr, Tі кіреді. Кристалдық құрылымы тетраэдрлердің үздіксіз қабатынан тұрады. Химиялық құрамының түрліше өзгерулері мен жаралу жағдайларына қарай мусковиттің фенгит, фуксит, ферримусковит, серицит, т.б. түрлері болады. Моноклиндік сингонияда кристалданады, кристалдары тілімше, пластинка, жапырақ, ромб, агрегаттары қабыршақ түрінде кездеседі. Мусковит түссіз, хром, темір, марганец сияқты хромофорларға байланысты сарғыштау, жасылдау, сұрғылт, қызғылт болып, шыныша жылтырайды. Қаттылығы Моос шкаласы бойынша 2 – 3; тығыздығы 2,76 – 3,10 г/см3; электр тогын өткізбейді. Мусковит тау жыныстарын құраушы минерал ретінде граниттердің, гранит пегматиттерінің, грейзендердің, тақтатастардың құрамында ұшырасады. Метаморфтық процестерде дала шпаттары, андалузит, кордиерит, сазды минералдар, т.б. бойынша дамиды. Мусковит бойынша Ar және Sr әдістерімен тау жыныстарының абсолюттік жасы анықталады. Ірі кристалды мусковит электроқшаулағыш ретінде конденсаторлар, радиошамдар, радиобөлшектерін жасау өндірісінде пайдаланылады. Қабыршақты мусковит күміс түсті бояу, слюдопластар үшін қолданылады. Мусковит кендері Үндістанда, Шығыс Сібірде, Оралда, Кола түбегінде, Украинада шоғырланған. ұсақ түйірлі Мусковит Қазақстанның көптеген гранитоид интрузиялары мен метаморфтық жыныстарының құрамында кездеседі.

Пайдаланған әдебиет

• Қазақ энциклопедиясы