Мүшел

Мүшел — 12 жылдық айналым (цикл). Жыл басы қазақша көктемде күн мен түн теңелуінен саналады (наурыздың 22). Айналым Тышқан жылынан басталады. Бұл айналымның жүйесі қытай мәдениетінен алынып тибет, моңғол, ұйғыр, қазақ халықтарына тараған.

Жер тарауы

Бұл қыт. 地支 dìzhī — Жер тарауы делінеді.

№	Таңбасы/ Пінин	Хайуан таңбасы	Мүшел жылдары
1	子 (zǐ)	鼠	Тышқан жылы
2	丑 (chǒu)	牛	Сиыр жылы
3	寅 (yín)	虎	Барыс жылы[1]
4	卯 (mǎo)	兔	Қоян жылы
5	辰 (chén)	龍	Ұлу жылы[2]
6	巳 (sì)	蛇	Жылан жылы
7	午 (wǔ)	馬	Жылқы жылы
8	未 (wèi)	羊	Қой жылы[3]
9	申 (shēn)	鷄	Мешін жылы[4]
10	酉 (yǒu)	鷄	Тауық жылы
11	戌 (xū)	狗	Ит жылы
12	亥 (hài)	猪	Доңыз жылы

Жыл сәйкесі кестесі

Мүшел жылдары	Күнтізбе жылдары
Тышқан жылы	1960	1972	1984	1996	2008
Сиыр жылы	1961	1973	1985	1997	2009
Барыс жылы	1962	1974	1986	1998	2010
Қоян жылы	1963	1975	1987	1999	2011
Ұлу жылы	1964	1976	1988	2000	2012
Жылан жылы	1965	1977	1989	2001	2013
Жылқы жылы	1966	1978	1990	2002	2014
Қой жылы	1967	1979	1991	2003	2015
Мешін жылы	1968	1980	1992	2004	2016
Тауық жылы	1969	1981	1993	2005	2017
Ит жылы	1970	1982	1994	2006	2018
Доңыз жылы	1971	1983	1995	2007	2019

Түсірінділер

1. Қытай күнтізбесінде Жолбарыс жылы.
2. Ұлу — кірме сөз (қытайша Лұн — айдаһар), ұлу деген моллюскпен шатастырмау жөн.
3. Қытай күнтізбесінде Ешкі жылы.
4. Мешін сөзінің негізгі мағынасы — адам тәрізді маймыл, бірақ қазақтар кейбір қоңыстанған өңірлерде мешін деп су кенесін атайды.