Нельсон Мандела

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Нельсон Мандела

Нельсон Ролилахла Мандела, Үлгі:Lang-xh, (18 шілде 1918, Куну, Умтатаға жақын[1]5 желтоқсан 2013, Йоханнесбург[2][3]) — Оңтүстік Африка Республикасының 8-ші және тұңғыш қара нәсілді президенті (1994 жылдың 10 мамырынан 1999 жылдың 14 маусымына дейін). Апартеид кезінде адам құқықтары үшін күрескен белсенділердің ең танымалы. Саяси тұтқын ретінде 27 жыл 6 ай 6 күн (1962 жылдың 5 тамызынан 1990 жылдың 11 ақпанына дейін) абақтыда отырып шыққан. [4]. Сонымен қатар, ол 1993 жылғы Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығының иегері болып табылады.

Өмірбаяны[өңдеу]

Коса ру көсемінің ұлы Мандела Уитвотерсренд университетінде заңды оқиды, 1944 жылы Африка Ұлтық Конгресінің (АҰК) құрамына енді. Шарпевилдегі (1960) шеруде болған ату жазасынан кейін «күштемеу» саясатынан бас тартып, АҰК-нің «Ұлт найзасы» жауынгерлік қанатының негізін қалауға көмектесті.

1962 жылы қамауға алынып, өмір бойы абақтыда отыру жазасына тартылған. Оңтүстік Африкадағы қара нәсілділердің арасында үлкен қолдауға ие болып, халықаралық мәнге ие қайраткерге айналды.

1990 жылы президент Ф.Вде Клерк босатып алғаннан ейін 1991 жылы АҰК президенті О.Тамбоның орнына келді.

1993 жылы Мандела мен де Клерк Апартеидті жоюға, нәсілдік емес демократияға ауысуды орындауға ұмтылғаны үшін Нобель сыйлығына ие болды.

Young Mandela.jpg

1994 жылы жалпыға бірдей сайлау құқығының принципі бойынша ұйымдастырылған мемлекеттегі бірінші сайлауда Мандела президент болып сайланды. 1999 жылы отставкаға кетерде бұрынғы отарлық Африканың барлық өкілдерінің толық әлемдік мойындауына ие болды.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Биография Нельсона Манделы  (орыс.). РИА Новости (Үлгі:TranslateDate/ru). Басты дереккөзінен мұрағатталған 10 маусым 2013.
  2. Умер Нельсон Мандела, lenta.ru Үлгі:Проверено
  3. Экс-президент ЮАР Нельсон Мандела скончался в возрасте 95 лет, РИА Новости (06.12.2013). Тексерілді 5 желтоқсанның 2013.
  4. Гиннес рекордтар кітабы 2013