Парана

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мында өту: шарлау, іздеу

Парана[1] (үндістерше Parana — үлкен өзен) — Бразилия мен Аргентина жеріндегі өзен. Ішінара Аргентина мен Парагвай шекарасымен ағады. Ұзындығы 4380 км, алабының аумағы 2663 мың км2 (Уругвай өзенімен бірге 2970 мың км2). Бастауын Бразилия таулы үстіртінен ағып шығатын Риу-Гранди және Паранаиба өзендерінен алады. Сол жағынан Тьете, Паранапанема, Игуасу, Уругвай, оң жағынан Парагвай, Рио-Саладо салалары қосылады. Орташа су ағымы 17,5 мың м3/с. Парана Парана лавалық үстіртінен ағып өткенде шоңғалдар мен су құламаларын (Игуасу — биіктігі 72 м, Сети-Кедас — биіктігі 33 м) құрайды. Ла-Плата ойпатына шыққаннан кейін нағыз жазықтық өзенге айналады. Сағасында Уругвай өзенімен қосылып Ла-Плата эстуарий-шығанағын түзеді. Парана жаңбыр суымен толығып, жылына екі рет тасиды (қаңтар — мамырда және маусым — шілдеде). Сағасынан Посадас қаласына дейін кеме қатынайды. Су құламаларының бойында бірнеше қуатты электр станциялары салынған. Басты қалалары: Посадас, Корриентес т.б. (Аргентина); Ла-Плата жағалауында Буэнос-Айрес (Аргентинаның астанасы) және Монтевидео (Уругвай астанасы) орналасқан.

[өңдеу] Пайдаланған әдебиет

  1. Қазақ энциклопедиясы 7 т,
Жеке құралдар
Есім кеңістігі

Нұсқалар
Көрініс
Әрекеттер
Шарлау
Баспа/экспорт
Құралдар
Басқа тілдерде