Парана

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Парана[1] (үндістерше Parana — үлкен өзен) — Бразилия мен Аргентина жеріндегі өзен. Ішінара Аргентина мен Парагвай шекарасымен ағады. Ұзындығы 4380 км, алабының аумағы 2663 мың км² (Уругвай өзенімен бірге 2970 мың км²). Бастауын Бразилия таулы үстіртінен ағып шығатын Риу-Гранди және Паранаиба өзендерінен алады. Сол жағынан Тьете, Паранапанема, Игуасу, Уругвай, оң жағынан Парагвай, Рио-Саладо салалары қосылады. Орташа су ағымы 17,5 мың м3/с. Парана Парана лавалық үстіртінен ағып өткенде шоңғалдар мен су құламаларын (Игуасу — биіктігі 72 м, Сети-Кедас — биіктігі 33 м) құрайды. Ла-Плата ойпатына шыққаннан кейін нағыз жазықтық өзенге айналады. Сағасында Уругвай өзенімен қосылып Ла-Плата эстуарий-шығанағын түзеді. Парана жаңбыр суымен толығып, жылына екі рет тасиды (қаңтар — мамырда және маусым — шілдеде). Сағасынан Посадас қаласына дейін кеме қатынайды. Су құламаларының бойында бірнеше қуатты электр станциялары салынған. Басты қалалары: Посадас, Корриентес т.б. (Аргентина); Ла-Плата жағалауында Буэнос-Айрес (Аргентинаның астанасы) және Монтевидео (Уругвай астанасы) орналасқан.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы 7 т,