Скандинавия таулары

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Скандинавия таулары

Скандинавия тауларыСкандинавия түбегінің батысынан солтүстік-шығысқа қарай созылып жатқан ірі тау жүйесі. Негізінен Швеция және Норвегия мемлекеттерінің жерінде орналасқан. Ұзындығы 1700 км, ені 200 — 300 км-ден (солт-і) 600 км-ге (оңт-і) дейін жетеді. Ең биік жері — Гальхепигген тауы (2469 м). Солтүстігі, батысы және оңтүстігі күшті тілімделген сілемдер арқылы тік беткейлі мүйістер, түбектер мен аралдар жасап теңізге тіреледі. Тектоникалық жарылыстар үстінде қалыптасқан терең аңғарлар және фьордтар кең таралған. Темір, мыс, титан кентастары өндіріледі. Климаты ылғалды теңіздік; Солтүстік Атлант жылы ағысының әсері бар. Жылдық жауын-шашын мөлшері батыс беткейінде 3000 мм-ге дейін, шығысында 400 — 800 мм. Өзендері қысқа, бірақ мол сулы; бойларында су құламалары кездеседі. Шығу тегі жағынан тектоник.-мұздық көлдер көптеп кездеседі. Солтүстігінде 300 — 500 м, оңтүстігінде 900 — 1100 м биіктікте шыршалы және қарағайлы тайга орманы, жоғары бөлігінде қайың, тау тундрасы мен шалғын өседі.[1]

Пайдаланылған әдебиет[өңдеу]

  1. Қазақ Энциклопедиясы, 7 том