Субеде

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Субеде
Menyanthes trifoliata.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Тегі: Субеде
Түрі: Menyanthes
Екі-есімді атауы
Menyanthes
L.

Субеде (лат. Menyanthes)[1] – көп жылдық шөп тектес, батпақ өсімдігі.

Сипаты[өңдеу]

Illustration Menyanthes trifoliata0.jpg
  • Биіктігі -15 – 35 см.
  • Тамыры ұзын және жуан, ішінде ауа жүретін қуыстары бар. Тамырының сәл ғана көтерілген ұшына ұзын сағақты бірнеше ірі жапырақ өсіп шығады.
  • Сабағы жапырақсыз, биіктігі 30 см-ге дейін жетеді. Оның ұшар басындағы гүлдері масақ тәрізденіп шоғырланып тұрады.
  • Тамырдан өсіп шыққан жапырақтары теріс қаратып қойған жұмыртқа тәрізді, шеттері бүтін, үш-үштен қосақталған.
  • Гүл тостағаншасы бес қалақшадан тұрады. Гүлі ақ, ақшыл-қызыл. Мамыршілде айларында гүлдейді.
  • Шілде – тамызда жеміс салады. Шар тәрізді жемісінің ішінде көптеген тұқымдары болады.

Қазақстанда Тобыл-Есіл атырабында, Мұғалжарда, Зайсан, Алтай, Жетісу (Жоңғар) Алатауының мүкті және ылғалды-батпақты жерлерінде өсетін 1 түрі – үшжапырақты субеде (М. trіfolіata) бар.

Емдік қасиеті[өңдеу]

Субеде жапырағының құрамында глюкозид-мениатин; сабағында – май, холин, шайыр, йодты заттар; тамырында – метионинглюкозиді, илік заттар болады. Халық медицинасында субедені туберкулезді, қызбаны, қырқұлақ, ішек ауруларын, безгекті емдеуге пайдаланады. Медицинада оны асқазан қышқылы азайғанда тәбет көтеретін және өт айдайтын дәрі ретінде қолданады.[2]

Галерея[өңдеу]

Menyanthes trifoliata001.jpg
Menyanthes trifoliata1.jpg
Illustration Menyanthes trifoliata0.jpg
Menyanthes trifoliata2 ies.jpg
Bogbean (Menyanthes trifoliata) - geograph.org.uk - 938834.jpg

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.
  2. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том