Торбернит

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Torbernite

Torbernite - Entraygues, Aveyron, Midi-Pyrénées, France
Негізі
Санаты Минерал
Химиялық формуласы

Үлгі:Copper(Үлгі:UraniumҮлгі:Oxygen2)2(Үлгі:PhosphorusҮлгі:Oxygen4)2Үлгі:Hydrate

(hydrated copper uranyl phosphate)
Strunz classification 08.EB.05
Ерекшеліктері
Молярлық массасы 641 – 713, depending the degree of water loss
Түсі Emerald green to apple green
Кристал пішіні Tabular crystals; Foliated to earthy masses and encrustations
Сингониясы Tetragonal
Twinning Rare on [110]
Үгітіндісі [001] Perfect; [100] Distinct
Агреттары Brittle
Моль шкаласы бойынша минерал қаттылығы 2 - 2.5
Streak Pale green
Diaphaneity Transparent to subtranslucent
Үлес салмағы 3.2
Оптикалық сипаты Uniaxial (-)
Refractive index nω = 1.590 - 1.592 nε = 1.581 - 1.582
Birefringence δ = 0.009 - 0.010
Pleochroism Visible
Melting point Decompose before
Fusibility Decompose before
Басқа сипаттамалары Radioactive.svg Radioactive
Дереккөздер [1][2]

Торбернит (швед химигі Торберн Бергманның құрметіне аталған), мыс-уранды слюдафосфаттар класының минералы. Хим. формуласы: [[Cu[UO2]2[PO4]28–12H2O]], құрамы: CuO – 7,73%, UO3 – 57,50%, P2O5 – 14,50%, H2O – 20,30%. Тетрагондық сингонияда кристалданады. Кристалдық құрылымы қабатталған типті; уранил-анионды [] қабаттар үш өлшемді қаңқаға қабат аралық катион (Cu2+) және су молекулаларының көмегімен байланысқан. Жеке кристалдары жапырақ, бипирамида тәрізденіп, қабыршақ, ұнтақ, пластинка сияқты агрегаттар құрайды. Түсі көкшіл жасыл, изумруд немесе көк алма тәріздес; әйнекше жарқырайды. Жіктілігі жетілген, қатт. 2 – 2,5, тығызд. 3,260 – 3,600 г/см3, радиоактивтілігі өте жоғары. Сұйытылған минералды қышқылдарда жақсы ериді. Уран минералдарының үгілуі кезінде түзіледі. Т-тен уран алынады. Қазақстандағы, Франциядағы, Англиядағы, т.б. уран кен орындарында кездеседі.

Пайдаланылған әдебиет[өңдеу]

Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы", 8 том

  1. http://webmineral.com/data/Torbernite.shtml Webmineral
  2. http://www.mindat.org/min-3997.html Mindat