Христиан Гюйгенс

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Christiaan Huygens

Christiaan Huygens
Туылды 14 April 1629
The Hague, Netherlands
Қайтыс болды 8 July 1695 (aged 66)
Netherlands
Тұратын жері Netherlands, France
Ұлты Dutch
Зерттеу салалары Physics
Mathematics
Astronomy
Horology
Science fiction
Интитуттары Royal Society of London
French Academy of Sciences
Alma mater University of Leiden
College of Orange
Докторлық жетекшісі Frans van Schooten
John Pell
Еңбегі үшін әйгілі Titan
Explanation Saturn's rings
Centrifugal force
Collision formulae
Pendulum clock
Huygens–Fresnel principle
Wave theory
Birefringence
First theoretical physicist
Influences René Descartes
Frans van Schooten
Blaise Pascal
Marin Mersenne
Influenced Gottfried Wilhelm Leibniz
Isaac Newton
Христиан Гюйгенс

Гюйгенс Христиан (нидер. Christiaan Huygens, 1629 ж. Гааге қаласы - 1695) – голландиялық физик, механик, математик және астроном. 1645-1647 ж.ж. Лейден университетiнде және 1647-1649 ж.ж. Бред университетiнде оқыған. 1665-168 ж.ж. Парижде тұрып, Париж ғылым академиясының мүшесi болып тағайындалады, 1681 ж. бастап Гаагада тұрады.

Гюйгенстiң физикалық зерттеулерi механика, оптика, молекулалық физика салалары бойынша болды. Ең алғаш 1656 ж. маятниктi сағатты ойлап тапты. Физикалық маятниктiң тербелiс центрiн және оның тербелiс периодын анықтау бойынша есеп шығарды. Сонымен қатар серпiмдi денелердiң соқтығысуын зерттеп, 1669 ж. оның заңдарын қорытты және "тiрi" күштердiң қозғалыс мөлшерiнiң сақталу заңын орнатты.

1678 ж. жарықтың толқындық теориясын ашты. Жарықтың таралу механизмiн түсiндiрiп, өзiнiң атымен аталатын әйгiлi принципiн ашты (Гюйгенс принципi). "Кристалл осi" деген түсiнiктi енгiздi. 1678 ж. жарық поляризациясын ашты.

1665 ж. Р.Гукпен бiрге термометрдiң тұрақты нүктелерi – мұздың еру нүктесi және судың қайнау нүктесiн орнатты. 1667 ж. су қатқан кезде ұлғаятынын көрсеттi.