Шырғалжың

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Шырғалжың
Estragon 1511.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Plantae
(unranked) Eudicots
(unranked) Asterids
Сабы: Asterales
Тұқымдасы: Asteraceae
Тайпасы: Anthemideae
Тегі: Artemisia
Түрі: A. dracunculus
Екі-есімді атауы
Artemisia dracunculus
L.
Starr 080117-2173 Artemisia dracunculus.jpg

Шырғалжың, эстрагон жусаны, тархун (лат. Artemisia dracunculus) — күрделі гүлділер тұқымдасы, жусан туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның барлық өңіріндегі шалғынды, далалық өңірлерде өседі. Биіктігі 40 – 150 см, тамыр сабағы сүректенген. Дара немесе бірнеше тік сабақты, аз бұтақтанады, тықыр, оның өзіне тән исі болады. Жапырағы таспа не қандауыр пішінді, жиектері бүтін. Гүлі ақшыл, сарғыш жасыл түсті, гүлшоғыры — себет. Шілде — тамызда гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – дәнек. Шырғалжың – дәрілік өсімдік. Жапырағының құрамында 15%-дай каротин болады. Оны көкөніс тұздағанда, консерві жасау үшін, сондай-ақ дәм-татымдық өсімдік ретінде пайдаланады.[1]

Дәмдеуіш көкөніс ретінде пайдаланылатын көп жылдық шөптесін өсімдік. Тағамға жапырақтары қолданылады. Моңғолия мен Оңтүстік Сібірден тараған. Қазір Франция мен Жерорта теңізі маңындағы елдерде өсіріледі. Құрамында эфир майлары, С витамині, минералдық және тұтқырлы заттардың болуымен ерекшеленеді. Көптеген соустарға қосады.[2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
  2. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1