Қазанақ

Ledum palustre01e

349 Triglochin palustre L

Қазанақ (Ledum) – көкбұталар тұқымдасына жататын мәңгі жасыл, ащы иісі бар бұта. Сол түстік жарты шардың салқын және қоңыржай белдемдерінде кездесетін 10 түрі белгілі. Бұлар шымтезекті батпақтарда, ылғалы мол орманды жерлерде өседі. Қазақстанда тек Алтай тауларының мүкті-батпақты жерлерінде, ылғалы мол қылқанды ормандарда өсетін – саз Қазанақы (Ledum palustre) бар. Оның биіктігі 40 – 100 см (кейде 125), қоңыр көк қабықты. Жас бұтақшаларын қалың безді түк басқан. Ұзынша келген жапырақтары сабаққа кезектесе орналасады. Ұсақ гүлдері ақ, кейде қызғылт түсті болады, олар бұтақтарының ұшына шоқталып, шоғырланып өседі. Мамыр – шілде айларында гүлдеп, шілде – тамызда жемісі піседі. Жемісі – сопақша келген қауашақ, оның сыртын безді түк басқан. Тұқымы ұсақ келеді. Қазанақ – дәрілік өсімдік, оның құрамында өткір иісті эфир майы (кетон мен ледолдан тұратын) болады. Осы майдың аса күшті түршіктіргіш қасиеті бар. Ол теріге сіңгеннен кейін орта жүйке жүйесін салдандырады. Қазанақтың шөбінен жасалған препаратты басқа да дәрілік өсімдіктермен қосып, бронх (қолқа) демікпесін, көкжөтелді, шеменді және ревматизм ауруларын емдеуге қолданады. Қазанақ жапырақтарының ұнтағын немесе бұтақтарын киім арасына салып қойса, күйе түспейді.

^[1]