Азаттық радиосы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

"Азаттық" радиосы1950 ж. Мюнхен қаласында Халықаралық большевизмнен құтқару қоғамы құрған "Бостандық" радиостанциясының ізбасары.

Тарихы[өңдеу]

1953 жылға шейін хабарлар тек орыс тілінде таратылып келді. Осы жылы ғана "Азаттық" деп аталып, Кеңес одағының құрамына кірген барлық республикалардың тілдерінде хабар жүргізе бастады.

Ең алғашқы қазақ тіліндегі хабар 1953 жылдың 18 наурызында эфирге шықты. Хабарларды біртұтас Түркістан редакциясы (Бас редакторы — Асан Қайғы (Мәулікеш Қайболды), орынбасары — Велли Зуннун) даярлады. Бұл редакция қазақ, қырғыз, тәжік, түркімен, өзбек тілдерінде хабарлар жүргізген.

1967 ж. Түркістан редакциясы "Оңтүстік Түркістан" және "Солтүстік Түркістан" деп екіге бөлінді. "Солтүстік Түркістан" редакциясы қазақ, қырғыз, ұйғыр тілдерінде хабар таратқан. 1968 ж. Түркістан редакциясында өзгерістер жүргізіліп, "Түркістан-1", "Түркістан-2", "Түркістан-3" болып үшке бөлінді. "Түркістан-3" редакциясы қазақ тіліндегі хабарларды таратты, басқарушылары — Тағыберлі және Жәкен Бапышұлы деген азаматтар болды.

1975 ж. бұл редакциялар жеке-жеке бөлініп шықты да, қазақ редакциясын Ж. Бапыш басқарды. 1988—1995 жж. аралығында редакцияға Хасен Оралтай басшылық жасады, қазақстандық бөліміне Қиял Сабдалин жетекшілік етті. Тәуелсіздік туын желбіретуге ұлттық рухта үн қосқан бірден-бір радио болды атты журналдары шығып тұрды. Ұйым 1990 жылдардың басында тарады. Азия-тынық мұхит аймағы елдерінің әлеуметтік-экономикалық даму одағы — 1989 ж. Австралияның бастамасымен құрылған халықаралық ұйым. Азия-Тынық мұхит аймағы (АТА) елдерінің экономикалық дамуын қамтамасыз етуді көздейді. Сондай-ақ дүниежүзілік экономикалық дамуға жағдай жасау, аймақтық өзара экономикалық тәуелділік жағдайында көпжақты еркін сауда жүйесін ұйымдастыру, аймақтағы ашық сауда мен инвестициялық саясаттағы кедергілерді болдырмау, аймақтық ынтымақтастықта еркін сауда принциптерін жүзеге асыру. Ұйымның негізгі қағидаттары: жауапкершілік әрі өзара әріптестік, өзара құрмет; дамушы елдердің мүдделеріне сай өзара тиімділік; ашық әңгімелесу арқылы ортақ ойға тоқтау. Ұйым аймақтық экономикалық және саяси дамудағы тұрақтылыққа, аймақтық сауда-саттық, энергетика, қоршаған орта, балық аулау, туризм, байланыс салаларына баса назар аударады. 1994 ж. ұйымға мүше мемлекеттер басшыларының Богаре (Индонезия) бас қосуында 2020 жылға дейінгі дамуға арналған ұзақ мерзімді бағдарламасы қабылданды.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3