Ресей
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
|
|||||
| [[Әнұран {{{Атау септік}}}|Ұлттық әнұран {{{Атаусептік}}}]] (Тыңдау ) | |||||
| Официальные языки | Орыс | ||||
| Столица | Мәскеу | ||||
| Крупнейшие города | {{{Крупнейшие города}}} | ||||
| Форма правления | Жартылай президенттік федерация | ||||
| Президент Премйер-министір |
Дмитрий Медведев Владимир Путин |
||||
Ресей Федерациясы (орысша: Росси́йская Федера́ция/Росси́я) — Азия мен Еуропа құрлықтарында орналасқан мемлекет. Жер аумағы жағынан дүние жүзіндегі ең үлкен мемлекет. Ресейдің мәдениеті дүниедегі ең ұлы мәдениеттердің бірі, жетістіктері орасан көп. Саяси жағынан Ресей — ықпалы зор мемлекет, БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты мүшесі. Ресейдің экономикасы жылына орташа есеппен 7% жылдамдықпен өсуде, бұл дүние жүзіндегі ең жоғары өсу қарқындарының бірі. Орасан зор табиғи байлықтары, қуатты қарулы күштері мен білім деңгейі өте жоғары халқы — Ресей қуатының кепілі.
Ресей тарихы мың жылдан асады, әрі оқиғаларға аса бай. Ресей — көптеген қиындықтарды бастан кешіріп, өзіндік бетін сақтап қала білген ұлы ел.
[өңдеу] Жағрапия
Оңтүстік пен оңтүстік-шығыста Қытаймен, оңтүстік-шығысында Солтүстік Кореямен, Моңғолиямен, Қазақстанмен, Әзірбайжанмен, оңтүстік-батыста – Украинамен, батыста – Финландиямен,Беларуспен, Естониямен, Латуиямен, Норуегиямен шектеседі.
Ресейдің ауа райы оның үлкен аумағына байланысты әр түрлі: көп аумағы континенталды немесе қоңыржай континенталды, ұзақ қысымен және қысқа ыстық емес, соған қарай Ресейді 3 үлкен аумақты аймаққа бөлуге болады:
- Еуропалық Ресей, Орал тауларынан батысқа қарай аумақты алып жатыр.
- Сібір, Оралдан Тынық мұхиты жағалауына дейін созылып жатыр.
- Қиыр Шығыс Ресейі.
[өңдеу] Ресей қалалары
- Санкт-Петербург
- Қазан
- Новосибирск
- Екатеринбург
- Самара
- Омбы
- Челябинск
- Ростов-на-Дону
- Уфа
- Волгоград
- Пермь
Албания • Алмания • Андорра • Аустрия • Әзірбайжан1 • Әрменстан2 • Беларус • Белгия • Босна-Гершек • Бұлғарстан • Гүржістан1 • Дания • Естония • Ирландия • Исландия • Испания • Италия • Қазақстан1 • Құрама Патшалық • Қыбыр2 • Латуия • Лихтенштейн • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Македония • Малта • Молдова • Монако • Недерландия • Норуегия • Польша • Портуғалия • Ресей1 • Румыния • Сан-Марино • Слоуакия • Слоуения • Сербия • Түркия1 • Украина • Уатиқан • Финландия • Франция • Хорватия • Черногория • Чехия • Швеция • Швейцария • Грекия
Тәуелді және басқа аумақтар үшін Тәуелді аумақтар тізімін және Танылмаған елдер тізімін қараңыз.
Жоғрапиялық аңғартпалар: (1) Бір бөлігі Асияда; (2) Толығымен Азияда, бірақ қауымдастық-саясаттық жағынан Еуропаға қатысты; (3) Солтүстік Қыбырды тек Түркия танады.
Егеменді елдер: Арабстан • Ауғанстан • Әзірбайжан1 • Әрменстан • Баңладеш • Бахрейн • Бруней • Бутан • Біріккен Араб Әмірліктері • Виетнам • Гүржістан1 • Жапония • Иран • Ирақ • Исраел • Йемен • Куайт • Қазақстан1 • Кәмпучия • Қатар • Қыбыр • Қырғызстан • Қытай • Лаос • Лубнан • Малайзия • Малдивтер • Мианма • Моңғолия • Мысыр3 • Непал • Оңт. Корея • Өзбекстан • Пәкістан • Пилипинес • Ресей1 • Сингапур • Солт. Корея • Сүрия • Таиланд • Тайуан4 • Тәжікстан • Тимор-Лесте2 • Түркия1 • Түрікменстан • Ұман • Ұрдония • Үндінезия2 • Үндістан • Шри-Ланқа
Тәуелді және басқа аумақтар үшін Тәуелді аумақтар тізімін және Танылмаған елдер тізімін қараңыз.
Жоғрапия аңғартпалар: (1) Аздап Еуропада; (2) Аздап не бүкілі Океанияда; (3) Аздап Африкада; (4) Тайуан күйін қараңыз.
|
|
|---|
Әрменстан • Әзірбайжан • Беларусь • Гүржістан • Қазақстан • Қырғызстан • Молдова • Өзбекстан • Ресей • Тәжікстан • Украина
Қауымдасты ел: Түрікменстан
Мүше елдер:
Әзірбайжан2 •
Қазақстан •
Қырғызстан •
Өзбекстан3 •
Түркия •
Түрікменстан
Қараушы елдер:
Алтай4 •
Башқұртстан4 •
Гәгәузия5 •
Саха4 •
Солт. Қыбыр6 •
Татарстан4 •
Тыуа4 •
Хақасстан4
Аңғартпалар: (1) Ұйымға кірмеген аумақтарды басқа түркі тілді аумақтар тізімінен қараңыз; (2) Құрамына
Нахшыван Аутономиялық Республикасы кіреді; (3) Құрамына
Қарақалпақстан Аутономиялық Республикасы кіреді; (4) Ресей Федерациясының федералды субъекті; (5) Молдова Республикасының аутономиялық аумақ бірлігі; (6) Солтүстік Қыбыр Түрік Республикасын тек Түркия Республикасы таниды, халықаралық қауым бұны Қыбыр Республикасын аумағы деп санайды.