Грекия

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мында өту: шарлау, іздеу
Ελληνική Δημοκρατία
Еллиніки́ Димократі́я
Грек Республикасы
Грекия байрағы Грекия елтаңбасы
ҰраныΕλευθερία ή Θάνατος
Елеуѳері́а и́ ѳа́натос  (Транслитерация:)
"Азаттық немесе Өлім"
ӘнұраныΎμνος εις την Ελευθερίαν
"Азаттық әнұраны"
Грекия орналасуы
Картада қызғылт түспен Грекия көрсетілген (legend).
Елордасы Афина
38°00′N, 23°43′E
Ең ірі қаласы Афины
Ресми тілдері грекше
Үкімет түрі Парламенттік Республика
 —  Президент Каролос Папульяс
 —  Премьер-министр Георгиос Папандреу
Құрылды
 —  Алғашқы
    Грек өркениеті1

c.Б.з.б. 3000 ж.ж. 
 —  Last previously
   independent state2

1461 
 —  Тәуелсіздік
   Османлы империясы

1821 Наурыздың 25 
 —  Танылғаны 1829 
ЕО мүшелігі 1981 Қаңтардың 1
Аумағы
 —  Барлығы 131 990  км² (96-шы)
Айтылым қатесі: Танылмаған тыныс белгісі « » sq mi 
 —  Су (%) 0.8669
Жұрты
 —  2005 сарап. 11,244,118 [1] (74-ші)
 —  2001 жұрт санағы 10,964,020 [2] 
ЖІӨ (АҚТ) 2006 сарап.
 —  Бүкіл $261.018 триллион (37-ші)
 —  Жан басына шаққанда $23,518 (30-шы)
ЖІӨ (nominal) 2005 сарап.
 —  Бүкіл $225.591 триллион (29-шы)
 —  Жан басына шаққанда $20,327 (28-ші)
АДИ (2004) Green Arrow Up Darker.svg 0.921 (жоғары) (24-ші)
Ұлттық ақшасы Еуро (€)3 (EUR)
Уақыт белдеу(лер)і EET (UTC+2)
 —  Жазғы уақыт EEST (UTC+3)
Интернет үйшігі .gr 4
Телефон белгілемесі +30
1 Миной және Киклад цивилизациясы.
2 Трапезунд империясы
3 Prior to 2001: драхма.
4 The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states.

Гре́кия (гр. Ελλάδα), ресми аты Грекия Республикасы (гр. Ελληνική Δημοκρατία) — Еуропа оңтүстігінде, Балкан түбегінде орналасқан мемлекет. Солтүстігінде Албаниямен, бұрынғы югославиялық Македония республикасымен және Болгариямен, солтүстік-шығысында — Түркиямен шектеседі. Шығысы мен оңтүстігін Эгей теңізі, батысын — Ион теңізі шайып жатыр. Осы елді мекендейтін юнандар (гректер) атымен аталған.

Грекия, Грек Республикасы — Еуропаның оңтүстік-шығысында, Балқан түбегінің оңтүстігі мен соған шектесіп жатқан Ион, Жерорта және Эгей теңіздеріндегі ұсақ аралдарда орналасқан мемлекет. Жер аумағы — 132,0 мың км2. Халқы — 10,5 млн. Астанасы — Афина қаласы (3,5 млн.). Тұрғындарының 95%-дан астамы гректер, қалғандары: түрік, албан, т.б. Ресми тілі — грек тілі. Халқының көпшілігі христиан дінінің православие тармағын ұстанады. Ел аумағы әкімшілік-аумақтық жағынан 51 номға бөлінеді. Үлкен қалалары: Салоники, Патрай, Ираклион, Волос. Ақша бірлігі — драхма. Мемлекет басшысы — президент. Заң шығарушы органы — бір палаталы парламент. 1975 ж. 11 маусымда қабылданған ел конституциясы бойынша, Грекия президент басқаратын парламенттік республика болып табылады (президентті парламент сайлайды). Ұлттық мерекесі — Тәуелсіздік күні (1821, 25 наурыз). Грекия жерінің басым бөлігі таулы-қыратты. Климаты жерортатеңіздік субэкваторлық. Қыс айларындағы орташа температура 4 — 11ӘС, ал жаз айларында 24 — 28ӘС. Өзендері шағын, суы аз. Жерінің 15%-ын орман алып жатыр. Жауын-шашын мөлшері 350 — 1500 мм аралығында. Алғашқы грек мемлекеттері біздің заманымыздан бұрынғы 3-мыңжылдықта пайда болды. 395 жылдан ежелгі Грекия жері Византия империясына бағынды. 15 ғасырдан бастап Осман сұлтандығына қосылды. 1821 — 29 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалысынан және 1828 — 29 жылдардағы орыс-түрік соғысынан кейін Грекия 1830 ж. тәуелсіздікке қол жеткізді. 1-дүниежүзілік соғыс кезінде Антанта жағында болды. 1941 ж. елді Германия мен Италия әскерлері басып алды. 2-дүниежүзілік соғыс аяқталысымен елде азамат соғысы басталды (1946 — 49). Ол аяқталған соң, 1952 ж. Грекия НАТО-ға мүше болды. 1967 ж. үкімет билігі әскери хунтаның қолына көшті. 1974 ж. болған жалпыхалықтық ереуілден кейін, әскерилер биліктен кетіп, демократиялық институттар қалпына келтірілді, жаңа конституция қабылданды. 1992 ж. қараша айында Грекия Еуропалық одаққа толық мүше болып қабылданды. Грекия — орташа дамыған индустриальды-аграрлы мемлекет. Жан басына шаққанда жылдық орташа табыс мөлшері — 7100 доллар Ұсақ жекеменшік кәсіпорындар да көп. Экономикасының жетекші салалары: тамақ, химия, тау-кен, металлургия өнеркәсіптері және цемент шығару. Кейінгі жылдары электроника мен кейбір машина түрін жасау тез дамып келеді. Ауыл шаруашылығында, негізінен, жүзім, жеміс-жидек, зығыр, дәнді дақылдар өсіріледі. Бұған қоса сауда флоты мен туризм жақсы дамыған. Грекия — сауда флоты жағынан дүние жүзіндегі жетекші елдердің бірі. Елге жыл сайын 10 млн-нан аса туристер келіп, қазынаға 4 млрд. доллардан аса кіріс кіргізеді. Негізгі сауда серіктестері: Германия, Италия, АҚШ, Франция, Сауд Арабиясы. 1992 ж. 1 қазанда Қазақстанмен дипломатиялық қатынастар орнатты.

Астанасы — Афина қаласы.

Батыс өркениеті бесігі болап танылған, тарихтағы алғашқы демократиялық мемлекет. 1981 жылдан бастап – ЕО, 1952-ден бастап — НАТО мүшесі.



Жеке құралдар
Есім кеңістігі

Нұсқалар
Көрініс
Әрекеттер
Шарлау
Баспа/экспорт
Құралдар
Басқа тілдерде