Грекия

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Грек Республикасы
Ελληνική Δημοκρατία
Flag of Greece.svg Грекия елтаңбасы
Байрақ Елтаңба
Ұран: «Ελευθερία ή Θάνατος
Елеуѳері́а и́ ѳа́натос  (Транслитерация:)
"Азаттық немесе Өлім"
»
Грекия ұлттық әнұраны
EU-Greece.svg
Тәуелсіздік күні 25 наурыз 1821 (Осман империясынан)
Ресми тілі грекше
Елорда Афина
Ірі қалалары Афина, Салоники, Пирей
Үкімет түрі Парламенттік Республика
Президент
Премьер-министр
Каролос Папульяс
Антонис Самарас
Мемлекеттік діні Православие
Жер аумағы
• Барлығы
• % су беті
Әлемде 96-шы-орын
131 957 км²
0,86
Жұрты
• Сарап (2011)
Тығыздығы

10 787 690[1] адам (74-ші)
85,3 адам/км² (88-ші)
ЖІӨ
  • Қорытынды (2006)
  • Жан басына шаққанда

$261.018 триллион $ (37-ші)
$23,518 $ (30-шы)
ЖІӨ (АҚТ)
  • Қорытынды (2011)
  • Жан басына шаққанда

294, 339 млрд.[2] $
26,293[2] $
ЖІӨ (номинал)
  • Қорытынды (2011)
  • Жан басына шаққанда

303,065[2] $
27,073 $
АДИ (2011) 0,861 (өте жоғары) (29-шы)
Этнохороним Гректер
Валютасы Еуро (€)3
Интернет үйшігі .gr, .eu
ISO коды GR
ХОК коды GRE
Телефон коды +30
Уақыт белдеуі +2 (+3 жазда)

Координаттар: 38°18′04″ с. е. 23°44′28″ ш. б. / 38.301111° с. е. 23.741111° ш. б. (G) (O)

Грекия (гр. Ελλάδα), ресми аты Грекия Республикасы (гр. Ελληνική Δημοκρατία) — Еуропа оңтүстігінде, Балқан түбегінде орналасқан мемлекет. Солтүстігінде Албаниямен, бұрынғы югославиялық Македония республикасымен және Болгариямен, солтүстік-шығысында — Түркиямен шектеседі. Шығысы мен оңтүстігін Эгей теңізі, батысын — Ион теңізі шайып жатыр. Осы елді мекендейтін юнандар (гректер) атымен аталған.

Грекия, Грек Республикасы — Еуропаның оңтүстік-шығысында, Балқан түбегінің оңтүстігі мен соған шектесіп жатқан Ион, Жерорта және Эгей теңіздеріндегі ұсақ аралдарда орналасқан мемлекет. Жер аумағы — 132,0 мың км². Халқы — 10,5 млн. Астанасы — Афина қаласы (3,5 млн.). Тұрғындарының 95%-дан астамы гректер, қалғандары: түрік, албан, т.б. Ресми тілі — грек тілі. Халқының көпшілігі христиан дінінің православие тармағын ұстанады. Ел аумағы әкімшілік-аумақтық жағынан 51 номға бөлінеді. Үлкен қалалары: Салоники, Патрай, Ираклион, Волос. Ақша бірлігі — драхма. Мемлекет басшысы — президент. Заң шығарушы органы — бір палаталы парламент. 1975 ж. 11 маусымда қабылданған ел конституциясы бойынша, Грекия президент басқаратын парламенттік республика болып табылады (президентті парламент сайлайды). Ұлттық мерекесі — Тәуелсіздік күні (1821, 25 наурыз). Грекия жерінің басым бөлігі таулы-қыратты. Климаты жерортатеңіздік субэкваторлық. Қыс айларындағы орташа температура 4 — 11ӘС, ал жаз айларында 24 — 28ӘС. Өзендері шағын, суы аз. Жерінің 15%-ын орман алып жатыр. Жауын-шашын мөлшері 350 — 1500 мм аралығында. Алғашқы грек мемлекеттері біздің заманымыздан бұрынғы 3-мыңжылдықта пайда болды. 395 жылдан ежелгі Грекия жері Византия империясына бағынды. 15 ғасырдан бастап Осман сұлтандығына қосылды. 1821 — 29 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалысынан және 1828 — 29 жылдардағы орыс-түрік соғысынан кейін Грекия 1830 ж. тәуелсіздікке қол жеткізді. 1-дүниежүзілік соғыс кезінде Антанта жағында болды. 1941 ж. елді Германия мен Италия әскерлері басып алды. 2-дүниежүзілік соғыс аяқталысымен елде азамат соғысы басталды (1946 — 49). Ол аяқталған соң, 1952 ж. Грекия НАТО-ға мүше болды. 1967 ж. үкімет билігі әскери хунтаның қолына көшті. 1974 ж. болған жалпыхалықтық ереуілден кейін, әскерилер биліктен кетіп, демократиялық институттар қалпына келтірілді, жаңа конституция қабылданды. 1992 ж. қараша айында Грекия Еуропалық одаққа толық мүше болып қабылданды. Грекия — орташа дамыған индустриальды-аграрлы мемлекет. Жан басына шаққанда жылдық орташа табыс мөлшері — 7100 доллар Ұсақ жекеменшік кәсіпорындар да көп. Экономикасының жетекші салалары: тамақ, химия, тау-кен, металлургия өнеркәсіптері және цемент шығару. Кейінгі жылдары электроника мен кейбір машина түрін жасау тез дамып келеді. Ауыл шаруашылығында, негізінен, жүзім, жеміс-жидек, зығыр, дәнді дақылдар өсіріледі. Бұған қоса сауда флоты мен туризм жақсы дамыған. Грекия — сауда флоты жағынан дүние жүзіндегі жетекші елдердің бірі. Елге жыл сайын 10 млн-нан аса туристер келіп, қазынаға 4 млрд. доллардан аса кіріс кіргізеді. Негізгі сауда серіктестері: Германия, Италия, АҚШ, Франция, Сауд Арабиясы. 1992 ж. 1 қазанда Қазақстанмен дипломатиялық қатынастар орнатты.

Астанасы — Афина қаласы.

Батыс өркениеті бесігі болап танылған, тарихтағы алғашқы демократиялық мемлекет. 1981 жылдан бастап – ЕО, 1952-ден бастап — НАТО мүшесі.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. http://www.tovima.gr/files/1/2011/07/22/apografh22.pdf
  2. 2,0 2,1 2,2 Report for Selected Countries and Subjects