Гвинея-Бисау
| República da Guiné-Bissau
Republic of Guinea-Bissau
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
||||||
| Ұраны: "Unidade, Luta, Progresso" (Portuguese) "Unity, Struggle, Progress" |
||||||
| Әнұраны: Esta é a Nossa Pátria Bem Amada (Portuguese) |
||||||
| Елордасы (және ең ірі қаласы) |
Bissau1 |
|||||
| Ресми тілдері | Portuguese | |||||
| Үкімет түрі | Republic | |||||
| — | President | Malam Bacai Sanhá | ||||
| — | Prime Minister | Carlos Gomes Júnior | ||||
| Тәуелсіздік | from Portugal | |||||
| — | Declared | September 24 1973 | ||||
| — | Recognised | September 10 1974 | ||||
| Аумағы | ||||||
| — | Барлығы | 36 125 км² (136th) Айтылым қатесі: Танылмаған тыныс белгісі « » sq mi |
||||
| — | Су (%) | 22.4 | ||||
| Жұрты | ||||||
| — | July 2005 сарап. | 1,586,000 (148th) | ||||
| — | 2002 жұрт санағы | 1,345,479 | ||||
| ЖІӨ (АҚТ) | 2005 сарап. | |||||
| — | Бүкіл | $1.167 billion (165th) | ||||
| — | Жан басына шаққанда | $736 (177th) | ||||
| АДИ (2004) | ||||||
| Ұлттық ақшасы | CFA franc (XOF) |
|||||
| Уақыт белдеу(лер)і | GMT (UTC+0) | |||||
| Интернет үйшігі | .gw | |||||
| Телефон белгілемесі | +245 | |||||
| 1 | Former President Kumba Ialá decided to change the capital city to Buba, but this is unlikely to occur. | |||||
Гвинея-бисау, Гвинея-Бисау Республикасы — Африканың батыс жағалауында орналасқан мемлекет. Жер аум. 36,1 мың км2. Халқы 1,1 млн. (1996). Оның 80%-і банту тілінде сөйлейтін баланта, фула, мандьяк, мандинка, т.б. халықтар. Астанасы — Бисау қ. (160 мың). Ресми тілі — португал тілі. Тұрғындарының 60%-ке жуығы пұтқа табынушылар, 35%-і мұсылмандар, қалғандары христиандар. Елді президент басқарады. Заң шығарушы органы — Ұлттық халық жиналысы. Жері, негізінен, жазық дала, мұхит жағалаулары сазды батпақ болып келеді. Климаты экваторлық-муссондық. Жазы жаңбырлы, қараша айындағы орташа темп-ра 24С, ал шілде айында 26С. Мәңгі жасыл ормандар мен саванналарда жан-жануарлар мен өсімдіктердің өте көп түрлері кездеседі, аса құнды ағаштар да бар. Ежелгі тарихы әлі көп зерттелмеген. 9 — 15 ғ-лар аралығында Гана, Мали мемлекеттеріне бағынған. 1446 жылдан бастап елге португал отаршылары келе бастады. Олар біртіндеп қамалдар мен сауда орындарын ашып, құл саудасымен айналысты. 17 — 20 ғ-ларда жергілікті халық дүркін-дүркін көтеріліс жасап, отаршыларға қатты қарсылық көрсетті. 2-дүниежүз. соғыстан кейін елде ұлт-азаттық қозғалыс қайтадан күшейді. Үкімет 1951 ж. елге “теңіздің арғы бетіндегі провинция” статусын берді. Бірақ азаттық қозғалысы басылу орнына одан әрі өрши түсті. 1963 ж. елде қарулы көтеріліс басталып, кейіннен партизан қозғалысы өрістеді. 1973 ж. 24 қыркүйекте Гаусс -Б-дның тәуелсіздігі жарияланды. Келесі жылы Португалия өз әскерлерін елден алып кетуге мәжбүр болды. Банкілер, ірі компаниялар, сыртқы сауда, табиғи қорлар мемлекет меншігіне алынды. Жұмыссыздықтың көбеюі, азық-түліктің жетіспеушілігі салдарынан 1980 ж. әскери төңкеріс орын алды. Қазір елге біртіндеп шет ел капиталы қайтадан ене бастады. Гаусс -Б. артта қалған елдер қатарына жатады. Бір адамға шаққанда жалпы ұлттық өнім 300 долларға жетер-жетпес. Халықтың 80%-і а. ш-нда жұмыс істейді. Негізінен, дәнді дақылдар өсіріледі. Өнеркәсіпте, негізінен, ұсақ кәсіпорындар, соңғы кезде балық аулау жақсы дамып келеді. Экономикасының 90%-ке жуығын шетелдіктер қаржыландырады. Негізгі сауда серіктестері: Португалия, Испания, Франция, Швеция, АҚШ] және Сенегал.
Ангола • Андорра • Аргентина • Боливия • Бразил • Ватикан • Венесуела • Гини-Биссау • Ғуатемала • Доминикан Республикасы • Екуадор • Испания • Италия • Қабо Уерде • Коста-Рика • Кот-д-Ивуар • Куба • Малта • Мексика • Мозамбик • Молдова • Монако • Никарагуа • Ондурас • Панама • Парагуай • Перу • Пилипинес • Португалия • Румыния • Сан Томе және Принсипе • Сан-Марино • Сенегал • Уругуай • Франция • Чиле •
| International membership and history | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Үлгі:Community of Portuguese Language Countries (CPLP)
Мүшелері: Албания • Андорра • Бельгия • Бенин • Бұлғарстан • Буркина-Фасо • Бурунди • Вануату • Вьетнам • Габон • Гаити • Ғана • Гвинея • Гини-Биссау • Грекия • Джибути • Доминика • Кабо-Верде • Кәмпучия • Кәмерун • Канада • Қыбыр • Қамарлар • Конго Демократиялық Республикасы • Конго Республикасы • Кот-д’Ивуар • Лаос • Ливан • Люксембург • Маврикий • Моритания • Мадағасқар • Македония • Мәли • Марокко • Монако • Мысыр • Нижер • Орталық Африка Республикасы • Руанда • Румыния • Сан-Томе және Принсипи • Сейшель аралдары • Сенегал • Сент-Люсия • Того • Тунис • Франция • Ташад • Швейцария • Экваторлық Гвинея
Бақылаушы елдер: Аустрия • Әрменстан • Грузия • Литва • Мажарстан • Мозамбик • Польша • Словакия • Словения • Сербия • Украина • Хыруатстан • Чехия Үлгі:Organization of the Islamic Conference (OIC) Үлгі:Latin Union
Үлгі:Portuguese overseas empire
|
|||||||||||