Мысыр
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
| جمهورية مصر العربية مصر عرب رەسپۋبلىيكاسى Мысыр Араб Республикасы
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Әнұраны: بلادي بلادي بلادي Отан, отан, отан |
||||||
 |
||||||
| Елордасы (және ең ірі қаласы) |
Каир |
|||||
| Ресми тілдері | арабша | |||||
| Үкімет түрі | Демократиялық республикасы | |||||
| — | Президент | Мухаммед Хосни Мубарак | ||||
| — | Премьер-министр | Ахмед Назиф | ||||
| Құрылуы | ||||||
| — | Тәуелсіздігі | 1 раджаб 1340 ж. (18 ақпан 1922 ж.) |
||||
| — | Республикасы | 5 шавваль 1372 ж. (18 маусым 1953 ж.) |
||||
| — | Су (%) | 0.6 | ||||
| Жұрты | ||||||
| — | 2006 сарап. | 78,887,007 (15th) | ||||
| — | 1996 жұрт санағы | 59,312,914 | ||||
| ЖІӨ (АҚТ) | 2004 сарап. | |||||
| — | Бүкіл | $305.253 billion (32nd) | ||||
| — | Тұлға басына | $4,317 (112th) | ||||
| АДИ (2006) | 0.702 (medium) (111th) | |||||
| Ұлттық пұлы | Мысыр фунт (ج.م.) (EGP) |
|||||
| Уақыт белдеу(лер)і | EET (UTC+2) | |||||
| — | Summer (ЖУ) | EEST (UTC+3) | ||||
| Интернет үйшігі | .eg | |||||
| Телефон белгілемесі | +20 | |||||
Мысыр (көне мысырша: Km.t; коптша: Ⲭⲏⲙⲓ — Kīmi; арабша: مصر — Miṣr; масрише: Máṣr), ресми түрде Мысыр Араб Республикасы, Египет Араб Республикасы – Африка құрылығының солтүстік-шығысын және Азиядағы Синай түбегін алып жатыр.
Мазмұны |
[өңдеу] Жағрапиясы
[өңдеу] Тарихы
Египет – ең байырғы елдердің бірі. Оның 5 мын жылға тарта тарихы бар. Ежелгі Египет мәдиниеті жайында перғауын патшалардың сағанасы алып пирамидалар, ғажайып ғибидатханалар мен тас бетіндегі муреттер сыр шертеді. Елдің халқы түгелге дерлік ежелден Африкадағы кәрі Ніл өзені бойына шоғырлынған. Ніл аңғарында дүниедегі ең сапалы мақта өсіріледі.Бұл – Египеттің негізі байлығы.
7 ғасырда Египетте арабтар жаулап алды. Мұнда араб тілімен бірге өз діндерін – исламды таратты. Египет 1952 жылғы революциядан кейін ғана шын мәніндегі ерікті мемлекетке айналды. Оған дейін көп жыл бойы Ұлыбритания үкіметі қол астында еді. Республикада 1952 жылғы революциядан соң көптеген зауод, фабрикалар салынды.
Египет Израильмен тарпынан талай шабуылға ұшырады. 1967 ж. Израиль Египеттің Синай түбегін басып алды. Египет халқы Израиль тартып алған Синай түбегін, басқа да араб жерлерін азат ету үшін қүресуде.
1974 ж. Египет халқы Суэц каналының шығыс жағасындағы Израиль әскерлерін кетуге мәжбүр етті. Канал бойымен Европа мен Америкадан Азия және шығыс Африкакаға кеме жолы ашылады.
[өңдеу] Экономикасы
[өңдеу] Саясат
[өңдеу] Дін
Мысыр Респуликасының діні - Ислам. Олар: 90% - Сүнни мұсылманлар, 5-6% суфии және 3-4% шиға.
Басқа ең үлкен діні - мәсіхшілік, бүкіл елде 16% осы дініге кіреді. Олардың көпшілігі Александрияның Копттік Православ Шіркеу мүшелер. Басқа да шіркеулер - Копттік Католик және Копттік Евангелик (Протестанттар).
Мысырдың заңдары Шариғатқа негізделеді.
[өңдеу] Әкімшілік құрылысы
Мысыр Республикасы 29 аймаққа бөлінеді (арабша: muhafazat). Ал оларда ауданларға (markaz'лар) бөлінеді .
|
|
[өңдеу] Тағы қараныз
|
|
|---|
|
Bahrain · Egypt · Iran · Iraq · Israel · Jordan · Kuwait · Lebanon · Oman · Palestinian territories · Qatar · Saudi Arabia · Syria · United Arab Emirates · Yemen Sometimes included: Afghanistan • Algeria • Cyprus • Libya • Morocco • Tunisia • Turkey • Western Sahara |
|
|
|
|---|---|
| Члены | Алжир · Бахрейн · Біріккен Араб Әмірліктері · Джибути · Иордан · Ирақ · Йемен · Кувейт · Қамарлар · Қатар · Либия · Ливан · Мағрибия · Моритания · Мысыр · Оман · Палестина · Сауди Арабстан · Сирия · Сомалия · Сұдан · Тунис |
| Наблюдатели | Венесуэла · Еритрея · Үндістан |
|
|
|---|
|
Алжир · Ангола · Бенин · Ботсуана · Буркина-Фасо · Бурунди · Гвинея · Гвинея-Бисау · Ғабон · Ғамбия · Ғана · Джибути · Екуатор Гвинея · Еритрея · Ефиопия · Замбия · Зимбабуе Кәмерун · Кабо-Верде · Кения · Конго Демократиялық Республикасы · Конго Республикасы · Кот-д-Ивуар · Қамарлар · Лесото · Либерия · Ливия · Мадағасқар · Малауи · Мали · Мозамбик · Морис · Моритания · Мысыр · Намибия · Нигер · Нигерия · Оңтүстік Африка Республикасы · Орталық Африка Республикасы · Руанда · Сахрауи Араб Демократиялық Республикасы · Сейшеллы · Сенегал · Сомалия · Суазиленд · Сұдан · Сьерра-Леоне · Танзания · Того · Тунис · Ұғанда · Чад · |
Албания • Арабстан • Ауғанстан • Әзірбайжан • Баңладеш • Бахрейн • Бенин • Бруней • Буркина-Фасо • Гинея-Биссау • Ғабон • Ғайана • Ғамбия • Екуатор Гинея • Алжир • Жибути • Ирақ • Иран • Йемен • Кот-д-Ивуар • Куейт • Қазақстан • Қамерун • Қатар • Қоморлар • Біріккен Араб Әмірліктері • Қырғызстан • Либия • Ливан • Мағрип • Малайзия • Малдивтар • Мали • Мозамбик • Моритания • Мысыр • Найжирия • Нижер • Өзбекстан • Паластин • Пәкістан • Сенегал • Сиерра-Леоне • Сомалия • Судан • Суринам • Сүрия • Ташад • Тәжікстан • Того • Тунисия • Түркия • Түрікменстан • Уганда • Ұман • Ұрдония • Үндінезия
Қараушы елдер: Босна және Герсек • Орта Африка Республикасы • Ресей • Таиланд
Қараушы мұсылман ұйымдары және қауымдар: Моро Ұлт Азаттылығы Майданы • Солтүстік Қыбыр
Қараушы халықаралық ұйымдар: Араб Бірлігі • Африка Бірлігі • Біріккен Ұлттар • Економикалық Ынтымастық Ұйымы • Қосылмау Қозғалысы
1 Еуропа Одағының барлық жиырма жеті мүше елі БСҰ-ға өз алдына мүше болып енген:
Алмания • Аустрия • Белгия • Бұлғарстан • Грекия • Дания • Естония • Ирландия • Испания • Италия • Швеция •
Қыбыр • Құрама Патшалық • Латвия • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Малта • Недерланд •Польша • Португалия • Румыния • Словакия • Словения • Финландия • Франция • Чехия •
Бақылаушы елдер: Австрия • Әрменстан • Гүржістан • Литва • Мажарстан • Мозамбик • Польша • Словакия • Словения • Сербия • Украина • Хорватия • Чехия
