Араб тілі
Уикипедияден
| Arabic العربية Үлгі:ArabDIN |
||
|---|---|---|
| al-‘Arabiyyah in written Arabic (Naskh script): |  |
|
| Айтылуы: | IPA: /alˌʕa.raˈbij.ja/ | |
| Сөйлеу орны: | Алжир, Бахрейн, Мысыр, Ирақ, Иордан, Кувейт, Ливан, Либия, Моритания, Мағрипия, Оман, Палестина, Қатар, Арабстан, Сұдан, Сирия, Тунисия, Біріккен Араб Әмірліктері, Батыс Сахар, Йемен, тағы басқалар. | |
| Барлық сөйлеушілері: | Estimates of native speakers between 186 and 422 million [1]. According to Ethnologue, 246 million including second language speakers, (1999 est). | |
| Әлемдегі қатары: | 2 [2] to 6[3] (native speakers) | |
| Тіл ұясы: | Afro-Asiatic Semitic West Semitic Central Semitic Arabic |
|
| Жазу әдісі: | Arabic alphabet | |
| Ресми күйі | ||
| Ресми күйі бар жері: | Official language of 25 countries, the third most after English and French[4]
List
|
|
| Реттеушісі: | Egypt: Academy of the Arabic Language in Cairo Syria: Arab Academy of Damascus (the oldest) |
|
| Тіл белгілері | ||
| ISO 639-1: | ar | |
| ISO 639-2: | ara | |
| ISO 639-3: | ara — Arabic (generic) see varieties of Arabic for the individual codes |
|
 Араб тілінің жалғыз ресми (жасыл) және бірнеше ресми тілдердің бірі (көк) ретінде таралуы
|
||
| Құлақтандыру: Бұл бетте IPA фонетикалық юникод нышандары болуы мүмкін. | ||
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
Араб тілі – тілдердің семит-хамит шоғырындағы семит бұтағынан таралатын тіл. “Құран” осы тілде жазылған. Сөздік құрамы 12,305,400 сөзден асады. Араб тілі семит бұтағының оңтүстік тармағына енеді. Оңтүстік және солтүстік тармақшаларға бөлінеді. Оңтүстік тармақшасын Оңтүстік Арабстандағы ертеде жойылып кеткен сабей тілі, б.з.б. 5 ғасырда қолданылған миней тілі жатады. Қазіргі Йемен аумағынан табылған ежелгі жазба ескерткіштер осы аталған тілдерде жазылған. Миней жазуымен жазылған көне жазба ескерткіштер Солтүстік Арабстаннан да табылды. Солтүстік тармақша тұтас тілдің өзі тәрізді араб тілі деп аталады. Осы тілде жазылған жазба ескерткіштер кейін пайда болған. Олардың ең көнесі – лихйендік жазбалар. Бұл жазбалар Солтүстік Хижазда, Оңтүстік Сирияда Птолемейлер әулеті билік құрған кезеңде (Мысырды б.з.б. 330-30 жылдарда билеген) және б.з. 106 жылы Дамаскінің оңтүстігіндегі Сафа шатқалына да тасқа қашап жазылған. Исламға дейінгі поэзиялық ескерткіштердің сақталып қалғандары, негізінен, б.з. 6-7 ғасырларда пайда болған. Ислам дінінің ықпалымен араб тілі Арабстан аумағында тұтас қолданылатын тілге айналды. Араб халифатында араб тілі мемлекеттік тіл саналды. Басқа жергілікті халықтар тілдеріне әсер етіп, олардың сөздік құрамы араб сөздерімен толықты. Араб тілінің кең таралуы әр-түрлі диалектілердің пайда юлдуына ықпал етті.
[өңдеу] Араб тілі Қазақстанда
Араб тілі Қазақстан аумағына 7-9 ғасырлардан бастап, негізінен, діни әдебиеттер, діндарлар, мешіт-медреселер ықпалымен кең тарады. Қазан төңкерісіне дейін (1917) Қазақстанда араб тілін еркін меңгерген сауатты адамдар көп болған. Кеңес өкіметі дәуірінде бұл дәстүр әлсіреді. Тек 20 ғасыр соңғы ширегінде Қазақстанда араб тілін оқып үйренуге арналған бірқатар оқулықтар, анықтамалықтар, арабша-қазақша сөздіктер жарық көре бастады.
- ↑ Three lists, Ethnologue, Encarta, Languages Spoken by More Than 10 Million People. Microsoft ® Encarta ® 2006. Retrieved on 2007-02-18.
- ↑ Languages Spoken by More Than 10 Million People. Microsoft ® Encarta ® 2006. Retrieved on 2007-02-18.
- ↑ Most Widely Spoken Languages
- ↑ John W. Wright (2001). The New York Times Almanac 2002. Routledge. ISBN 1579583482.
