Мұхаммед пайғамбар
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
Мұхаммед ибн Абдуллаһ (арабша: محمد[2] '; (570, Мекке — 632 маусымның 8, Мәдине[3]) — дүниежүзілік діндердің бірі — Исламның қалаушысы, мұсылмандар үшін Аллаһтың (арабша: الله) соңғы елшісі және пайғамбары, дінді толықтырушы боп табылады. Бұған қоса дарынды білікті дипломат, саудагер, пәлсапашы, оратор, заңгер, қолбасшы және реформатор ретінде белгілі.[4]
Мекке қаласында туған.
Пайғамбарлық 40 жасында келген.
63 жасында қайтыс болған.
Мазмұны |
[өңдеу] Этимологиясы
Мұхаммед есімі «Мақтауға лайықты» деген мағынаны білідіреді.[5] Исламда Мұхаммед басқа да Нәби (Пайғамбар) және Расул (Елші) есімдерімен белгілі. Құранда Мұхаммед кейде «Ахмад» деп те аталады. (61:6 сүресі) (арабша: أحمد)
[өңдеу] Өмірбаяны
| Мұхаммедтің жылнамасы | |
|---|---|
| Мұхаммедтің өміріндегі маңызды оқиғалар мен мекендер | |
| 569 | Әкесі Абд Аллаһтың қайтыс болуы |
| 570 | Дүниеге келу ықтимал күн-айы: сәуірдің 20, Мекке |
| 576 | Анасы Әминаның қайтыс болуы |
| 578 | Атасы Абд әл-Муталибтың қайтыс болуы |
| 583 | Сауда жасау мақсатымен Сүрияға сапары |
| 595 | Хадишамен кездесуі, кейін үйленуі |
| 610 | Құранның 1-ші аяттарының түсуі |
| 610 | Исләм пайғамбары ретінде жариялануы |
| 613 | Исләм уағыздарын жұрт арасында жүргізе бастайды |
| 614 | Меккеде жолын ұстаушыларды жинай бастайды |
| 615 | Мұсылмандардың Ефиопияға қоныс аударуы |
| 616 | Бану Хашим тайпасының бойкоты басталады |
| 618 | Мәдине азаматтық соғысқа ұшырайды |
| 619 | Бану Хашим тайпасының бойкоты аяқталады |
| 619 | Қайғы жылы: Хадиша мен Әбу Талибтың дүниеден өтуі |
| 620 | Исра мен Миғраж |
| 622 | Мәдинеге көшеді (Хижра) |
| 624 | Бадр шайқасы: мұсылмандар меккеліктерді жеңеді |
| 624 | Бану Қайнуқаның қуылуы |
| 625 | Ухуд шайқасы: мұсылмандар меккеліктерден жеңіледі |
| 625 | Бану Надирдің қуылуы |
| 627 | Ордағы шайқас |
| 627 | Бану Қурайзаның құрауы |
| 628 | Худайбия Келісімі |
| 628 | Меккедегі Қағбаға рұқсат беріледі |
| 628 | Хайбар шайқасы |
| 629 | Бірінші қажылық |
| 629 | Византия империясына қарсы шабуыл сәтсіз өтеді: Мұғтах шайқасы |
| 630 | Меккені қан төкпестен бағындыру |
| 630 | Хунайн шайқасы |
| 630 | Тағифтың қамауы |
| 631 | Араб түбегінің көбін билейді |
| 632 | Ғасанидтерге қарсы шабуыл: Табук |
| 632 | Қоштасу қажылығы |
| 632 | Дүниеден өтуі: маусымның 8, Мәдине |
[өңдеу] Балалық шағы
Мұхаммед 570 ж. Раби әл-әууәл айында дүниеге келген. Сол кезде ең маңызды тайпалардың бірі боп есептелген Бану Хашим тайпасынан болады. Алайда Мұхаммедтің туған уақытында тайпасының хәлі өте жақсы болмаған делінеді. [6] Әдетте Мұхаммедтің туған жылын Піл жылымен байланыстырады. Сол жылы Аксум патшасы, Абраха, ішінде бірнеше пілі бар әскерімен Меккеге шабуыл жасайды. Бірақ әскер ауруға ұшырап шабуыл сәтсіз аяқталып, содан бері сол жыл арабтарда Піл жылы деп атанған. Бұл оқиға 568 - 569 жж орын алды деген көзқарас та білдіріледі. [7]
Мұхаммедтің әкесі, Абдуллах, баласының туғанына 6 ай қалғанда қайтыс болады.[8] Сол заманда, шөлдегі өмір нәресте денсаулығы үшін пайдалы деп есептелінгендіктен, Мұхаммед Бедуин тайпасына тәрбиеге беріледі: екі жасына дейін Халиман бинт Аби Дуяб пен оның күйеуі асырайды. Мұхаммедтің анасы, Әмина, ауруға шалдығып, бала алты жасында болғанда қайтыс болады. Әке-шешесінен айырылып, жетім қалған Мұхммедті өз қамқорына атасы Абд әл-Мутталиб алады. Бірақ екі жылдан кейін атасы да дүниеден өткесін, бала ағасы Әбу Талибтың қолында қалады.
6-шы ғaсыр соңында Мекке маңызды сауда орталығы болатын. Сонымен қатар, араб құдайларының ғибадатханасына айналған Қағба да Меккеде орналасады. [9] Қажылық кезеңінде көптеген тайпалардың саудагерлері қалаға келіп жиналатын.[9] Мұхаммед бала кезінен ағасына еріп, Сирияға сауда етуге сапар шегетін болады. Жетім болған Мұхаммедке саудагер болудан басқа жол болмайтын.[10] According to the tradition, when Muhammad was either nine or twelve whilst accompanying the Meccans' caravan to Syria met a Christian Monk or hermit named Bahira who is said to have foreseen the career of Muhammed as a prophet of God.[11]
[өңдеу] Түсініктемелер
- ↑ Muhittin Serin: Hattat Aziz Efendi, Istanbul (1988, 1999), ISBN 9-7576-6303-4, Үлгі:OCLC
- ↑ Unicode-та арнайы «Muhammad» лигатурасы бар: U+FDF4 ﷴ
- ↑ Elizabeth Goldman (1995). Believers: spiritual leaders of the world. Oxford University Press, 63.
- ↑ Alphonse de Lamartine (1854), Historie de la Turquie, Paris, p. 280: Үлгі:Quote
- ↑ Dan McCormack. Online Etymology Dictionary. Douglas Harper. Retrieved on August 14, 2006.
- ↑ See also Үлгі:Quran-usc cited in EoI; Muhammad
- ↑ William Montgomery Watt, Muhammad at Mecca, Oxford University Press, p.7
- ↑ Josef W. Meri (2005), p. 525
- ↑ 9,0 9,1 Chris Charles Park (1994), p. 266.
- ↑ Дәйексөз алу Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedWatt8қатесі - ↑ Armand Abel, Bahira, Encyclopaedia of Islam
