Түркия
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
| Türkiye Cumhuriyeti
Түркия Республикасы
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
||||||
| Ұраны: Yurtta Sulh, Cihanda Sulh ("Жұртта бейбіт, Дүниеде бейбіт")1 |
||||||
| Әнұраны: İstiklâl Marşı |
||||||
| Елордасы | Анқара |
|||||
| Ең ірі қаласы | Ыстамбұл | |||||
| Ресми тілдері | түрікше | |||||
| Өкімет түрі | Парламенттік Республика | |||||
| — | Президенті | Абдүллаһ Гүл | ||||
| — | Премьер-министрі | Реджеп Тайип Ердоған | ||||
| Осман империясының ыдырауы | Осман империясынан (Лозанна бітімі бойынша) | |||||
| — | Түрік Тәуелсіздік соғысы | 1919 мамырдың 19 | ||||
| — | Түрік ұлттық қозғалысы | 1920 сәуірдің 23 | ||||
| — | Республика жарияламасы | 1923 қазанның 29 | ||||
| — | Су (%) | 1.3 | ||||
| Жұрты | ||||||
| — | 2005 сарап. | 72,600,000 (17-ші2) | ||||
| — | 2000 жұрт санағы | 67,803,927 | ||||
| ЖІӨ (АҚТ) | 2006 сарап. | |||||
| — | Бүкіл | $612.3 млрд (17-ші) | ||||
| — | Тұлға басына | $8,385 (75-ші) | ||||
| АДИ (2006) | 0.757 (орташа) (92-ші) | |||||
| Ұлттық пұлы | Жаңа түрік лирасы3 (TRY) |
|||||
| Уақыт белдеу(лер)і | EET (UTC+2) | |||||
| — | Summer (ЖУ) | EEST (UTC+3) | ||||
| Интернет үйшігі | .tr | |||||
| Телефон белгілемесі | +90 | |||||
| 1 "Yurtta sulh, cihanda sulh" (original Turkish). 2 Population and population density rankings based on 2005 figures. 3 The New Turkish Lira (Yeni Türk Lirası) replaced the old Turkish Lira on 1 January 2005. |
||||||
Түркия - Азия мен Еуропа құрлықтарында орналасқан мемлекет. Жұрт саны - 70 млн. Тәуелсіздігін 1923 ж. алған.
Мүше елдер:
Әзірбайжан2 •
Қазақстан •
Қырғызстан •
Өзбекстан3 •
Түркия •
Түрікменстан
Қараушы елдер:
Алтай4 •
Башқұртстан4 •
Гәгәузия5 •
Саха4 •
Солт. Қыбыр6 •
Татарстан4 •
Тыуа4 •
Хақасстан4
Аңғартпалар: (1) Ұйымға кірмеген аумақтарды басқа түркі тілді аумақтар тізімінен қараңыз; (2) Құрамына
Нахшыван Аутономиялық Республикасы кіреді; (3) Құрамына
Қарақалпақстан Аутономиялық Республикасы кіреді; (4) Ресей Федерациясының федералды субъекті; (5) Молдова Республикасының аутономиялық аумақ бірлігі; (6) Солтүстік Қыбыр Түрік Республикасын тек Түркия Республикасы таниды, халықаралық қауым бұны Қыбыр Республикасын аумағы деп санайды.
Албания • Арабстан • Ауғанстан • Әзірбайжан • Баңладеш • Бахрейн • Бенин • Бруней • Буркина-Фасо • Гинея-Биссау • Ғабон • Ғайана • Ғамбия • Екуатор Гинея • Алжир • Жибути • Ирақ • Иран • Йемен • Кот-д-Ивуар • Куейт • Қазақстан • Қамерун • Қатар • Қоморлар • Біріккен Араб Әмірліктері • Қырғызстан • Либия • Ливан • Мағрип • Малайзия • Малдивтар • Мали • Мозамбик • Моритания • Мысыр • Найжирия • Нижер • Өзбекстан • Паластин • Пәкістан • Сенегал • Сиерра-Леоне • Сомалия • Судан • Суринам • Сүрия • Ташад • Тәжікстан • Того • Тунисия • Түркия • Түрікменстан • Уганда • Ұман • Ұрдония • Үндінезия
Қараушы елдер: Босна және Герсек • Орта Африка Республикасы • Ресей • Таиланд
Қараушы мұсылман ұйымдары және қауымдар: Моро Ұлт Азаттылығы Майданы • Солтүстік Қыбыр
Қараушы халықаралық ұйымдар: Араб Бірлігі • Африка Бірлігі • Біріккен Ұлттар • Економикалық Ынтымастық Ұйымы • Қосылмау Қозғалысы
Егеменді елдер: Арабстан • Ауғанстан • Әзірбайжан1 • Әрменстан • Баңладеш • Бахрейн • Бруней • Бутан • Біріккен Араб Әмірліктері • Виетнам • Гүржістан1 • Жапония • Иран • Ирақ • Исраел • Йемен • Куайт • Қазақстан1 • Қамбоджия • Қатар • Қыбыр • Қырғызстан • Қытай • Лаос • Лубнан • Малайзия • Малдивтер • Мианма • Моңғолия • Мысыр3 • Непал • Оңт. Корея • Өзбекстан • Пәкістан • Пилипинес • Ресей1 • Сингапур • Солт. Корея • Сүрия • Таиланд • Тайуан4 • Тәжікстан • Тимор-Лесте2 • Түркия1 • Түрікменстан • Ұман • Ұрдония • Үндінезия2 • Үндістан • Шри-Ланқа
Тәуелді және басқа аумақтар үшін Тәуелді аумақтар тізімін және Танылмаған елдер тізімін қараңыз.
Жоғрапия аңғартпалар: (1) Аздап Еуропада; (2) Аздап не бүкілі Океанияда; (3) Аздап Африкада; (4) Тайуан күйін қараңыз.
Албания • Алмания • Андорра • Аустрия • Әзірбайжан1 • Әрменстан2 • Беларус • Белгия • Босна-Гершек • Бұлғарстан • Гүржістан1 • Дания • Естония • Ирландия • Исландия • Испания • Италия • Қазақстан1 • Құрама Патшалық • Қыбыр2 • Латуия • Лихтенштейн • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Македония • Малта • Молдова • Монако • Недерландия • Норуегия • Польша • Портуғалия • Ресей1 • Румыния • Сан-Марино • Слоуакия • Слоуения • Сербия • Түркия1 • Украина • Уатиқан • Финландия • Франция • Хорватия • Черногория • Чехия • Швеция • Швейцария • Грекия
Тәуелді және басқа аумақтар үшін Тәуелді аумақтар тізімін және Танылмаған елдер тізімін қараңыз.
Жоғрапиялық аңғартпалар: (1) Бір бөлігі Асияда; (2) Толығымен Азияда, бірақ қауымдастық-саясаттық жағынан Еуропаға қатысты; (3) Солтүстік Қыбырды тек Түркия танады.
1 Еуропа Одағының барлық жиырма жеті мүше елі БСҰ-ға өз алдына мүше болып енген:
Алмания • Аустрия • Белгия • Бұлғарстан • Грекия • Дания • Естония • Ирландия • Испания • Италия • Швеция •
Қыбыр • Құрама Патшалық • Латвия • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Малта • Недерланд •Польша • Португалия • Румыния • Словакия • Словения • Финландия • Франция • Чехия •

