Қала
| Таңбасы |
 |
|
Баку, Бақы (парсы іLӘџ kBM “бад кубе” — жел өтіндегі қала) — Әзербайжан Республикасының астанасы. Каспий тенізінің батыс жағалауында, Апшерон түбегінің оңтүстігінде орналасқан. Тұрғыны 2,06 млн. адам (2010 жылы). Бақу 3 ғасырдан белгілі; 12 ғасырдың 2-жартысына дейін Шируан мемлекетінің орталығы болған. 12 — 15 ғасырларда шығыс елдеріне мұнай шығаратын портқа айналды. 16 ғасырдың 80-жылдары қаланы Түркия басып алады. 1604 жылы Бақу қамалы Иран шаһы Аббас І-нің шапқыншылығынан қатты қирады. 1747 жылдан Баку хандығының орталығы. 1804 — 1813 жылы Ресей — Иран соғысы кезінде Ресейге қосылды (1806). 1920 жылдан Әзербайжан КСР-нің, 1991 жылдан Әзербайжан Республикасының астанасы. Бақудің климаты субтропикалық. Қаңтарда орташа температура 0—3ӘС, шілдеде 25ӘС. Бақу — көлік жолдарының ірі торабы. Қалада ірі порт, мұнай және табиғи газ өндіру, мұнай өңдеу, мұнай химиясы, химия, машина жасау (мұнай өндіру құрал-жабдықтары, прибор жасау, электрлік техника және радиоэлектроника, кеме жөндеу), жеңіл және тамақ өнеркәсібі, құрылыс материалдар өндірісі, т.б. өнеркәсіптер жақсы дамыған. 1967 жылдан метрополитен жұмыс істейді. Бақуде Әзербайжан республикасының мемлекеттік басқару органдары, Ғылыми Академиясының ғылыми мекемелері, ондаған жоғары және орта арнаулы оқу орындары, театрлар, 30-ға жуық музей (оның ішінде өнер, кілем, халықтық қолөнер музейлері) орналасқан. Орта ғасыр мәдениетінен қалған сәулет ескерткіштері Сыныққала минареті (11 ғасыр), Шируаншаһ сарайы (15 ғасыр), “Қыз мұнарасы” (12 ғасыр), Жұма мешіті, т.б. бар. [5]
Пайдаланылған әдебиет [өңдеу]
- ↑ 1,0 1,1 [1]
- ↑ Баку қаласының тарихы
- ↑ Баку туралы ақпарат
- ↑ Population dynamics in Baku city.
- ↑ Қазақ энциклопедиясы, 2 том;
|
Азия елордалары |
| Орталық Азия |
Астана, Қазақстан · Ашғабат, Түрікменстан · Бішкек, Қырғызстан · Душанбе, Тәжікстан ·Қабыл (қала), Ауғанстан · Ташкент, Өзбекстан · Ұлан-Батыр, Моңғолия |
| Шығыс Азия |
Бейжің, Қытай · Пхеньян, Солтүстік Корея · Сеул, Оңтүстік Корея · Тайпей, Тайвань · Токио, Жапония |
| Оңтүстік Азия |
Дакка, Бангладеш · Исламабад, Пәкістан · Катманду, Непал · Мале, Мальдив · Нью-Дели, Үндістан · Тимпу, Бутан · Шри-Джаяуарденапура-Котте, Шри-Ланка |
| Оңтүстік-Шығыс Азия |
Бандар-Сери-Бегауан, Бруней · Бангкок, Тайланд · Виентиан, Лаос · Джакарта, Индонезия · Дили, Тимор-Лесте · Куала Лумпур (ресми) және Путраджая (әкімшілік), Малайзия · Манила, Филиппиндер · Янгон, Мианма · Пномпень, Камбоджа · Сингапур, Сингапур · Ханой, Вьетнам |
| Оңтүстік-Батыс Азия |
Амман, Иордания · Анкара, Түркия · Абу-Даби, Біріккен Араб Әміршіліктері · Әл-Құдыс, Израиль¹ · Эр-Рияд, Сауд Арабиясы · Бағдат, Ирак · Баку, Әзірбайжан · Бейрут, Ливан · Дамаск, Сирия · Доһа, Катар · Ереван, Армения · Кувейт, Кувейт · Манама, Бахрейн · Маскат, Оман · Никосия, Кипр · Сана, Йемен · Тбилиси, Грузия · Тегеран, Иран |
|
|
|
Еуропа елордалары |
| Шығыс Еуропа |
Анкара, Түркия1 · Астана, Қазақстан1 · Баку, Әзірбайжан1 · Бухарест, Румыния · Кишинев, Молдова · Киев, Украина · Минск, Беларусь · Мәскеу, Ресей1 · София, Болгария · Тбилиси, Грузия1 ·Ереван, Армения2 |
| Солтүстік Еуропа |
Копенгаген, Дания · Хельсинки, Финляндия · Лонгйир, Шпицберген · Мариехамн, Аланд аралдары · Осло, Норвегия · Рейкьявик, Исландия · Рига, Латвия · Стокгольм, Швеция · Таллин, Эстония · Торсхавн, Фарер аралдары · Вильнюс, Литва |
| Оңтүстік Еуропа |
Афина, Грекия · Белград, Сербия · Никосия, Кипр2 · Подгорица, Черногория · Рим, Италия · Сан-Марино, Сан-Марино · Приштина, Косово3 · Сараево, Босния және Герцеговина · Скопье, Македония · Тирана, Албания · Валлетта, Мальта · Ватикан, Ватикан · Загреб, Хорватия |
| Батыс Еуропа |
Амстердам, Нидерланд ·Андорра-ла-Велья, Андорра ·Берн, Швейцария · Бруссел, Бельгия · Дуглас, Мэн аралы ·Дублин, Ирландия ·Гибралтар, Гибралтар ·Лиссабон, Португалия ·Лондон, Құрама Патшалық · Люксембург, Люксембург ·Мадрид, Испания · Монако, Монако · Париж, Франция · Сент-Хелиер, Джерси · Сент-Питер-Порт, Гернси · · Вадуц, Лихтенштейн |
| Орталық Еуропа |
Берлин, Германия ·Братислава, Словакия ·Будапешт, Венгрия ·Любляна, Словения ·Прага, Чехия ·Вена, Австрия ·Варшава, Польша |
| 1 Еуразия елдері, 2 толықтай Оңтүстік Батыс Азияда, бірақ Еуропамен саяси-әлеуметтік байланысы тығыз, 3 толықтай мойындалмаған елдер |