Никосия
Қала
|
Никосия или Лефкосия (гр. Λευκωσία; түр. Lefkoşa) - Кипр Республикасының астанасы және Солтүстік кипрдегі Түрік Республикасының кейбіріне танымал. Кипр аралының орталық бөлігіне орналасқан. 166 мың тұрғыны бар. (1991) Халықаралық әуежай 1974 жылдан бері жабық және мұнда БҰҰ-ның бітімгерлік тобының штабы орналасқан. 2004 жылдың соңындағы мәліметтері бойынша Жасыл сызықтан (қаланың грек бөлігі)оңтүстікке қарай орналасқан 270 мың тұрғынды құраса, солтүстікке қарай (түрік жағына қарай ) 84 893 тұрғыны бар.
Никосия - саудалық және өндірістік орталық. Қалада - 2 заманауи сауда кешені, дүкендер, мейманханалар, ойын-сауық кешендері бар. Қалада тоқыма, тері өңдеу, қыш жасау өндірістері, пластмасса және басқа да өнімдер өндірісі қалыптасқан. Маңайында мыс шахталары , сонымен қатар, Никосииде - Кипр Университеті мен тағы 4 өзге Университеттер бар.
Мазмұны |
Географиясы мен климаты [өңдеу]
Никосия Кипр орталығындағы Месаории кең жазағанда Троодос пен Кирения таулы қырқаларының арасында орналасқан. Никосия Акаки өзеніне жақын жатыр.
Никосия климаты - Жерортатеңіздік климат. Қысының жылылығы мен Жазының құрғақ ыстығы қаланың аграрлы жоспарында дамуына жол бере алмайды.
Тарихы [өңдеу]
Б.з.д. VII ғасырда негізі қаланып (Ледрадеп аталды, кейін Левкотеон; заманауи атауы б.з. XIII ғас.). Әулие София готикалық соборы (XIII—XIV ғасырлар), Құдайана және августиндіктер шіркеулері(екеуәі де 1330), нарық ансамблі (готикалық базилика, 14-16 ғасырларда кеңейтілген.), "Фамагусты қақпасы" (16 ғ) Әулие Иоанна соборы (1665 жылы қайта салынды, жазбаша цикл бойынша 1730 ж. шамасында), архиэпископ сарайы (1950-59).
1974 жылы Түрік әскерінің басып кіруінен жіне кейін Солтүстік Кипрдің Түрік Республикасының ресми түрде жариялануынан қала түрік және гректер бөлігіне бөлінді. Олардың арасындағы БҰҰ әскерлерінің қорғауымен қаланың тура тарихи ортасынан және негізгі Ледра сауда көщесі арқылы өтеді. Никосиидің Солтүстік (түрік) бөлігі өзін-өзі жариялаған ТРСК астанасы болып табылады және Лефкоша деп аталады.
2008 жылдың 3 сәуірінде қаланы екіге бөліп тұратын дуалды бөлшектеу бойынша жұмыстары басталды.[1].
Жергілікті танымал тұлғалар [өңдеу]
- Иоаннис Созоменос — Никосиидің 40мың қорғаушылар жасағын түріктер қоршауында қалған уаықытта басқарған XVI ғасырдағы грек әскері және хронограф,
- Марчелло Капра — итальян дәрігері, Ленапто маңындағы шайқасқа қатынасушы
- Новомученик Филумен (Хасапис).
- Иоаннис Карадзас (1767—1798) - грек революционері Ригаса Фереостің үзеңгілесі. 1798 жылы Ригаспен және тағы 4 жолдасымен Белградта түріктердің қинауын басынан өткерген.
- Архиепископ Киприан Кипрский (гр. 'Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός', 1756—1821), Кипр православ шіркеуінің архиепископы, 1821 жылы Грек революциясының басталуы кезінде қиналған өлімді бастан өткерді.
- Михалис Хадзиянис — танымал грек музыканты.
- Христофор Писсаридис (грек. Χριστοφορος Πισσασριδης, р. 1948) — кипри және британ экономисі, 2010жылы экономика бойынша Нобель сыйлығының иегері.
- Эфстатиос Алонефтис — кипр футболисті, АС Омония Никосия ойыншысы және Кипрдің ұлттық футбол құрамасы, бундеслигадағы тұңғыш кипр ойыншысы.
- Христос Милордос — кипрлік әнші.
Туыстас қалалар [өңдеу]
- Үлгі:Флаг Украины Одесса (укр. Одеса), Украина
- Үлгі:Флаг Греции Афины (гр. Αθήνα), Греция (28 июня 1988)
- Үлгі:Флаг Ливана Бейрут (араб.: بيروت), Ливан
Сілтемелер [өңдеу]
- Информация о северной части Никосии: история, достопримечательности и др.
- Киприоты сломали разделяющую Никосию стену
- Никосия. Описание города из записок путешественников 14-19 веков
- Путеводитель по Северному Кипру (англ.)