Париж

Қала Париж фр. Paris Ту Таңбасы Ел ФранцияФранция Статусы Астана Аймақ Иль-де-ФрансИль-де-Франс Департамент Париж Координатасы 48.866667, 2.33305648°52′00″ с. е. 2°19′59″ ш. б.48.866667° с. е. 2.333056° ш. б.    Ішкі бөлінісі 20 округ Мэр Бертран Деланоэ Құрылған уақыты III ғ. б. э. б. Бұрынғы атауы Лютеция, Сите Жер аумағы 105,4 км² Орташа биіктігі 33 м Тұрғыны 2 233 818 адам (2010) Тығыздығы 20 909 адам/км² Шоғырлануы 12 672 000 Этнохороним париждік Уақыт белдеуі UTC+1, жазда UTC+2 Телефон коды +33 1 Пошта индекстері 75001—75020, 75116 INSEE коды 75056, 75101—75116 Ресми сайты http://www.paris.fr  (фран.)

Париж (фр. Paris) — Франция елінің астанасы, маңызды экономикалық және мәдени орталығы. Франсия ортаңғы бөлігінің солтүстігінде, Иль-де-Франс аймағында, Сена өзенінің жағасында орналасқан. Ұраны — Fluctuat nec mergitur («Оны тербелтеді, бірақ ол батпайды»). Парижде 13 млн. халық тұрады.

Тарихы

Тарихи деректерге сүйенсек қала Филлип Август королінің тұсындағана өркендеп өсе бастаған. Қала жоспары шеңбер үлгісінде құрылған. Архитектуралық ансамбілдері ғасырлар бойы қалыптасты. Готика үлгісіндегі архитектуралық құрылыстардың дені Сита аралына шоғырланған. 13 ғ-да шіркеулер мен монастырьлар салына бастады. Нақ осы тұста атақты НотрДам де қолға алынса керек. В.Гюго оны (Париж құдай аналарының соборы) деген атпен әлемге әйгілі етті.

Атақты Лувр 1204 жылы салына бастапты, сол тұста 20 мың шәкірті бар Париж мектептері университет болып бірігеді, алғашқы университет 1629 жылы салыныпты.

Климаты

Париж климаты қоңыржай, теңіздік.

Архитектурасы

Эйфель мұнарасы бүкіләлемдік көрмеге арналып 1889 жылы салынады

Парижде әлемге әйгілі Г. Эйфель мұнарасы, Үлкен және Кіші сарайлар, Юнеско ғимараты, Шайо сарайы, Пантеон, СенЖеневьев кітапханасы, т. б. бар.

Парижде болған адам көп архитектуралық ескерткіштерге күтпеген жерде кезігіп жатады. Сондай бағзы мұралардың бірі - Сен-Мартен каналы. Каналдың үстіне ұзақ жылдарда көптеген көпірлер тұрғызылып, әрқайсысы өзгеше сәулет туындысына айналды.

Тұтастай алғанда бір-бірінен, бөліп жарғысыз айшықты өнер ансамбельн құрайды.

Қала тұрғындарының айтуы бойынша шаһарды Сен—Мишель бульварынан бастап аралау керек. Бұл жер француз жастарының сүйікті орны. Осы арада қол созыида Люксембург Сарайы бар. Мария Медичидің әмірі мен салыған әсем ғимарат Еуропа сәулет өнерінің ғажайып туындысы ретінде әлемге белгілі.

1977 жылы Парижде елеулі оқиға болды. Тобур көшесінде Ұлттық театр ашылды, оған Жорж Помпидудың есімі берілді. Театрда сурет галереясы, көрме залдары, аса бай кітапхана, грамзапись жазбалары жинағы бар. Театр үйінің жобасына халықаралық байқау жарияланғанда 681 үлгі келіп түсіпті, солардың ішінен итальян Р.Пьяно мен ағылшын Р.Роджерстің жобалары таңдалып алынған. Енді, міне биіктігі 50, ұзындығы 150 ені 50 метр ғажайып ғимарат Париждің мақтанышына айналып отыр. Сондай-ақ әлемге әйгілі Елисей алаңы да осында. «Суретті кітап көрмесі». Францияның транспорт желісінің барлығы Парижден шығатын магистральдар. Дүние жүзіндегі ең жүрдек экспресс поезд Париж—Бордо 350 км. жылдамдық пен жүреді. Э. Хемингуэйдің «Ол - мәңгі сенімен бірге мейрам» деген даңқты қаламгер.

Суреттер

Париж панорамасы