Сидней

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қала
Сидней
Sydney
Leo-Collage Sydney.png
Таңбасы
Таңбасы
250 250
Штат Жаңа Оңтүстік Уэльс
Координатасы Координаттар: 33°52′10″ о. е. 151°12′30″ ш. б. / 33.869444° о. е. 151.208333° ш. б. (G) (O) (Я)33°52′10″ о. е. 151°12′30″ ш. б. / 33.869444° о. е. 151.208333° ш. б. (G) (O) (Я)
Құрылған уақыты 1788
Қала статусы 1842
Жер аумағы 12144,6 км²
Климаты океандық
Тұрғыны 4 800 000 адам (2012)
Тығыздығы 397,25 адам/км²
Этнохороним сиднейлық
Уақыт белдеуі UTC+10
Телефон коды +61 2
Ресми сайты сілтеме  (ағыл.)
Сидней (Жер)
Locator Dot2.gif

Сидней ( ағылш. Sydney) — Австралияның ең үлкен қаласы, аумағы 12144,6 км² [1], халқы 2012 жылы шамамен 4,8 миллион адамды құрады. Сидней Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының әкімшілік орталығы болып табылады.

Сидней Аустралия құрлығындағы алғашқы еуропалықтар келгелі бері пайда болған алғашқы қала. Қала 1788 жылы құрылған. Англияның сол кездегі Ұлыбританияның колония министрі лорд Сиднейдің құрметіне осы қала Сидней болып атанып кеткен.

Географиясы[өңдеу]

Сидней - ғарыштан көрініс.

Қала Тынық мұхитының жағалауындағы алапты орналасқан. Шығыс жағынан қала Тынық мұхитының толқындарымен шайқалады, батыс жағында Көкшіл таулар орналасқан, солтүстік жағында -- Хоксбери өзені, ал оңтүстік жағында - Корольдік ұлттық паркі орналасқан. Тынық мұхиты жағынан жағалауы көптеген көптеген мүйістер мен шығанақтармен кесілген. Порт Джексон шығанағы - әлемдегі ең ірі табиғи мүйіс болып есептеледі[2].

Қаланың тұрғын аймақтарында 70-тей шағын шығанақтар пен айлақтар бар. Олардың арасындағы ең әйгілісі - оңтүстік жағындағы Бондай-Бич және солтүстіктегі Мэнли айлағы.

Сидней қаласы опера театры, Харбор-Бридж көпірі және көптеген жағалауларымен танымал. Қала Лоуборо университеті санаты бойынша әлемдік бета-класына жатады[3]

Экономикасы[өңдеу]

Сиднейдің маңызды экономикалық салалары болып, егер сол саладағы жұмыскерлер саны бойынша есептесе, қызмет көрсету саласы, сауда, өндіріс, денсаулық сақтау және коммуналдық қызмет болып табылады[4]. 1980-жылдардан бастап жұмысшылар нарығы өндіріс саласынан қызмет көрсету саласына және ақпараттық технологиялар саласына ауыса бастайды. Сидней экономикасы Аустралия экономикасының шамамен 25 пайызынқұрайды[5]. Қалада Аустралия құнды қағаздар биржасы (ASX) мен Аустралия резерв банкі, сонымен қатар 90 банктің және елдің жартысынан астам ірі компанияларының бас пәтерлері осында орналасқан. Сидней халықаралық компаниялардың (олардың саны шамамен 500) офистері орналасқан Аустралия бойынша орталығы болып табылады [5]. Аустралияынң он ірі компанияларының төртеуінің бас пәтері Сиднейде (Caltex Australia, Commonwealth Bank, Westpac және Woolworth) орналасқан. Fox Studios Australia компаниясының қалада ірі киностудиясы бар. Сидней фьючерстер биржасы (SFE) осы тектестердің аустралия-тынықмұхит аймағындағы ең ірісі болып табылады. Ол әлем бойынша 12-ші ірі фьючерстік биржа және опциондар айналымы бойынша 19-шы орында[6].

Халықы[өңдеу]

Шет елдерде туылған тұрғындар[7]
Ел Халық (2006)
Ұлыбритания 175 166
Қытай 109 142
Жаңа Зеландия 81 064
Вьетнам 62 144
Ливан 54 502
Үндістан 52 975
Филиппины 52 087
Италия 44 563
Гонконг 36 866
Оңтүстік Корея 32 124
Ресей 5364[8]
Украина 4330[8]

2006 жылғы санақтардың мәліметі бойыншы Сиднейде және оның маңында жалпы 4 119 190 адам тұрады, оның ішіндегі 3 641 422-сі қаланың өзінде[9]. Санақтың әліметі бойынша тұрғындардың 1,1%-ы жергілікті аборигендер, 37,7%-ы Аустралияда туылмаған, басқа елдерден миграция жасағандар. Қаланың 18,1%-ы Азия құрлығынан келген мигранттар[10]. Мигранттардың көбісі үш елден келген, олар Ұлыбритания, Қытай және Жаңа Зеландия. Бұл елдерден кейін Вьетнам, Ливан, Үндістан, Италия және Филиппиннан қоныс аударған адамдар[11]. По-русски говорили 13220 человек, 156 из них не ответили на вопрос о своём уровне владения английским[12]. Сидней қаласының тұрғындарының орта жасы — 36 , оның ішінде 15,4% — 65-тен үлкен, 15,2%-нда бакалавр дипломы бар.

Галерея[өңдеу]

Сидней теледидар мұнарасынан көрініс
Порт-Джэксон шығанағы және Сидней

Дереккөздер[өңдеу]

  1. http://web.archive.org/web/20110318192321/http://www.cityofsydney.nsw.gov.au/Environment/documents/web01-GeneralIntroduction.pdf
  2. The Harbour City. Showcase Destinations Sydney, Australia. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 тамыз 2011. Тексерілді, 24 ноября 2008.
  3. Beaverstock, J.V.; Smith, R.G.; Taylor, P.J. Research Bulletin 5: A Roster of World Cities. Globalization and World Cities. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 тамыз 2011. Тексерілді, 23 ноября 2008.
  4. Sydney — Basic Community Profile and Snapshot — 2001 Census. Australian Bureau of Statistics. 2002. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 тамыз 2011. Тексерілді, 23 қараша 2008.
  5. a b City Commerce. City of Sydney Media Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 ақпан 2012. Тексерілді, 23 қараша 2008.
  6. Overview. Sydney Futures Exchange website. Тексерілді, 3 шілде 2006.
  7. 2006 Census Community Profile Series
  8. a b Expanded Community Profile — Sydney _ Sheet X01f
  9. 2006 Census QuickStats
  10. Australian Census 2006, Ancestry by Region. Censusdata.abs.gov.au. Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 қаңтар 2013. Тексерілді, 1 маусым 2010.
  11. When diversity means cultural richness. Webdiary. Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 қаңтар 2013. Тексерілді, 1 маусым 2010.
  12. Expanded Community Profile — Sydney _ Sheet X05e