Аустрия
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
| Republik Österreich
Аустрия Республикасы
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Әнұраны: Land der Berge, Land am Strome |
||||||
 |
||||||
| Елордасы | Вена (Wien) |
|||||
| Ең ірі қаласы | Вена (Wien) (114.800) | |||||
| Ресми тілдері | Неміс тілі | |||||
| Үкімет түрі | Республика | |||||
| — | Президент | Heinz Fischer | ||||
| — | Федералды канцлер | Werner Faymann | ||||
| Ұйымдастыруы | ||||||
| — | Тәуелсіздік | 1955 27 шілде | ||||
| — | Су (%) | 1.3 | ||||
| Жұрты | ||||||
| — | 2006 сарап. | 8.280.703 (92-ші) | ||||
| — | 2001 жұрт санағы | 8.032.926 | ||||
| ЖІӨ (АҚТ) | 2005 сарап. | |||||
| — | Бүкіл | $275,02 billion. (34-ші) | ||||
| — | Тұлға басына | $33.615 (8-ші) | ||||
| АДИ (2003) | 0,936 (high) (17-ші) | |||||
| Ұлттық пұлы | еуро € (EUR) |
|||||
| Уақыт белдеу(лер)і | CET (UTC+1) | |||||
| — | Summer (ЖУ) | CEST (UTC+2) | ||||
| Интернет үйшігі | .at | |||||
| Телефон белгілемесі | +43 | |||||
| Радио белгілемесі | AT |
|||||
Аустрия (Аустрия Республикасы) - Eуропада oрналысқан ел. Солтүстігінде Чехия және Алманиямен, оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында Слоуения, Мажарстан және Италиямен, батысында Швейцариямен шектеседі.
Аустрияда Моцарт, Бетховен, Шуберт, Штраус сынды атақты композиторлар тұрып, еңбек еткен. Аустриялақтардың ұлттық әуендері – Вена вальстері мен иодли әндері. Аустрияға жылына жергілікті халық санына жуық, яғни 7 млн. шетелдік туристер келіп қайтады.
Мазмұны |
[өңдеу] Жағрапиясы
Жерін шығыстан бастысқа қарай созылған Альп тау жоталары алып жатыр. Оның қарлы шыңдарынан жүздеген тау өзендері мен сарқырамалар бас алады. Олардың бірталайының бойына су станциялары салынған. Тау беткейлерін орман, негізінен шырша мен май қарағай жапқан. Одан жоғарыда жайқалған тау шалғыны созылып жатыр.
Өзен аңғарларының климаты қоныржай жылы әрі жұмсақ. Ежелгі өзендердің ішінде кеме жүзуге жарайтын жалғыз Дунай ғана.
[өңдеу] Тарихы
Аустрия атауы алғашқы рет 996 ж. 1 қарашада жазылған құжатта кездеседі. 1156 жылдан бастап Аустрия — «Қасиетті Рим империясы» құрамындағы герцогтық. 13 ғасырдың соңынан онда Габсбургтер әулеті билік жүргізді, 1453 жылдан — эрцгерцогтық.
18 ғасыр Габсбургтер Бельгияны, Италияны, поляк, украин жерлерінін біразын өзіне қаратты. 17—18 ғасырларда Аустрия монархиясы Түркиямен, Франциямен, Пруссиямен болған соғыстарға қатысты. 1804 жылдан Габсбургтер империясы болып аталды. 1859 ж. Франция мен Италияга қарсы соғыста Ломбардиядан айырылды. 1866 ж. Пруссияға қарсы соғыста жеңіліс тапты.
1156 — Аустрия Бавариядан шығып тәуелсіз мемлекет болады
1526 — Аустрия Хорватияны басып алады
1687 — Мажарстан мен Трансильвания Аустрияға кіреді
1772 — Аустрия Галиция аумағын өзіне қосады
1867—1918 — Аустрия—Венгрия монархиясы құрылды. 1-дүн. жүз. соғыста Аустрия—Венгрия Германияның басты одақтасы болды. Аустрия—Венгрия монархиясы ыдырағаннан кейін 1918 ж. карашада Аустрия республикасы құрылды.
1938 ж. наурызда герман әскерлері Аустрияға басып кіріп, Алманияға қосып алды (аншлюс). Аустрияның фашистер үстемдік еткен 7 жылы оның тарихындағы ең қаралы кезең болды.
Екінші Дүниежүзілік соғыс жылдарында Аустрия Гитлер армиясы қарулы шабуылының алғашқы құрбандарының бірі болды.
1943 ж. Мәскеуде КСРО, Ұлыбритания, АҚШ Сыртқы істер министрлерінің кеңесінде қабылданган декларация бойынша Германияның Аустрияны қосып алуы заңсыз деп танылды. 1945 ж. наурызда Кеңес әскерлері Аустрия шекарасынан өтіп, 13 сәуірде Венаны азат етті. Бірақ Аустрия бірден тәуелсіз мемлекет бола алмады. Бірнеше жыл бойы ол Франция, АҚШ, Ұлыбритания және КСРО арасында 4 оккупац. аймаққа бөлінген қалпында кала берді.
1945 ж. сәуірінде Кеңес Армиясы Венаны және елдің көпшілік бөлігін азат етті.
1955 ж. 15 мамырда Венада КСРО, АҚШ, Англия, Франция, Австрия мемлекеттерінің өкілдері Аустрияның тәуелсіздігін қалпына келтіру туралы шартқа қол қойды. Аустриядан шетел әскерлері шығарылды, сөйтіп ол қайтадан тәуелсіз ел болып, сол жылы қазан айында елдің парламенті Аустрияның тұрақты бейтараптығы туралы консти-туциялық заң қабылдады, ал 1955 ж. желтоқсанда БҰҰ-ға мүше болып қабылданды. Аустрияның сыртқы саясаты 1955 ж. 15 мамырдағы шартта көрсетілген міндеттемелер мен тұрақты бейтараптық мәртебесіне негізделген.
1996 жылдың 1 қаңтарынан Еуропалық Одаққа мүше болып кабылданды.
1992 ж. 19 ақпанда Қазақстан Республикасымен дипломат. қатынастар орнатты.
[өңдеу] Экономикасы
Аустрия экономикасы нарықтық қатынастар негізінде дамыған индустриялы-аграрлы мемлекет. Ел эконикасына ГФР компанияларының ықпалы күшті.
Дамушы өнеркәсіп салаларынан қара металлургия, алюминий өнеркәсібі, машина жасау (станоктар, транспорттық машиналар, электротех. бұйымдар), химия өнеркәсібі (азот тыңайтқышы, күкірт қышқылы, жасанды талшық, резеңке шығару), ағаш өндеу және целлюлоза-қағаз өнеркәсібі өркендеген.
[өңдеу] Аустрия қалалары
[өңдеу] Әкімшілік құрылысы
[өңдеу] Діні
[өңдеу] Тағы қараныз
Албания • Алмания • Андорра • Аустрия • Әзірбайжан1 • Әрменстан2 • Беларус • Белгия • Босна-Гершек • Бұлғарстан • Гүржістан1 • Дания • Естония • Ирландия • Исландия • Испания • Италия • Қазақстан1 • Құрама Патшалық • Қыбыр2 • Латуия • Лихтенштейн • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Македония • Малта • Молдова • Монако • Недерландия • Норуегия • Польша • Портуғалия • Ресей1 • Румыния • Сан-Марино • Слоуакия • Слоуения • Сербия • Түркия1 • Украина • Уатиқан • Финландия • Франция • Хорватия • Черногория • Чехия • Швеция • Швейцария • Грекия
Тәуелді және басқа аумақтар үшін Тәуелді аумақтар тізімін және Танылмаған елдер тізімін қараңыз.
Жоғрапиялық аңғартпалар: (1) Бір бөлігі Асияда; (2) Толығымен Азияда, бірақ қауымдастық-саясаттық жағынан Еуропаға қатысты; (3) Солтүстік Қыбырды тек Түркия танады.
1 Еуропа Одағының барлық жиырма жеті мүше елі БСҰ-ға өз алдына мүше болып енген:
Алмания • Аустрия • Белгия • Бұлғарстан • Грекия • Дания • Естония • Ирландия • Испания • Италия • Швеция •
Қыбыр • Құрама Патшалық • Латвия • Литуания • Лүксембор • Мажарстан • Малта • Недерланд •Польша • Португалия • Румыния • Словакия • Словения • Финландия • Франция • Чехия •
