Ресей империясы

Уикипедия жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Российская империя
Ресей империясы
Империя
Coat of Arms of Moscow.png
1721 – 1917 Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg
Flag Coat of arms
Байрағы Елтаңбасы
Motto
Съ нами Богъ!
Anthem
"Боже, Царя храни"
(Құдайым, патшаны сақта)
Location of Ресей
Ресей империясы 1866 ж.
Астанасы Петроград
(Санкт-Петербор)
Тіл(дері) орысша
Діні Орыс Православ шіркеуі
Government Монархия
Император
 - 1721–1725 жж. Пётр I
 - 1796–1801 жж. Павел І
 - 1801–1825 жж. Александр І
 - 1825–1855 жж. Николай I
 - 1855–1881 жж. Александр ІІ
 - 1881–1894 жж. Александр ІІІ
History
 - Петр I-нің таққа отыруы 1682 ж. мамырдың 7 NS,
1682 ж. сәуірдің 27 OS²
 - Империяның жариялануы 1721 ж. қазанның 22 NS,
1721 ж. қазанның 11 OS
 - Декабристер көтерілісі 1825 ж. желтоқсанның 26 NS,
1825 ж. желтоқсанның 14 OS
 - Басыбайлық жойылуы 1861 ж. наурыздың 3, NS,
1861 ж. ақпанның 19 OS
 - 1905 ж. революциясы қаңтар-желтоқсан 1905 ж.
 - Конституциясы 1906 ж. сәуірдің 23
 - Ақпан революциясы 1917 ж. наурыздың 15 NS,
1917 ж. наурыздың 2 OS
 - Қазан революциясы 1917 ж. қарашаның 7 NS,
1917 ж. қазанның 25 OS
Area
 - 1916 21 799 825 km² (8 416 959 sq mi)
Population
 - 1916 est. 181 537 800 
     Density 8,3 /km²  (21,6 /sq mi)
Currency Рубль (сом)
1. Flag used 1721–1858 and 1883–1917; see Ресей елтаңбасы.
2. Russia continued to use the Юлиус күнтізбесі until after the collapse of the empire; see Old Style and New Style dates.

Ресей империясы[1], Орыс мемлекетінің отарлық саясаты нәтижесінде құрылған. Петр І 1721 ж. Ресейді империя деп жариялады. XVIII — XIX ғасырларда Ресей империясының құрамына Балтық бойы, Украина, Белоруссия, Польшаның шығыс бөлігі, Бессарабия, Солтүстік Кавказ, Финляндия, Сыртқы Кавказ, Орталық Азия аумақтары күшпен енгізілді. Ресей империясы XVIII ғасырдың 2-ширегінен бастап қазақ жерін отарлауға кірісті (қ. Қазақстанды Ресейдің отарлауы). XIX ғ-дың соңына қарай Ресей империясының жерінің аумағы 22,4 млн. км², тұрғындары 1897 жылғы санақ бойынша 128,2 млн. (оның 43%-ы орыстар) болды. Ресей империяся ХХ ғасырда 81 губерниядан және 20 облыстан тұрды. Губерниялар мен облыстардың бірқатары ген.-губернаторлықтарға біріктірілді. Бұхар және Хиуа хандықтары Ресей империясының вассалдары болды. 1914 ж. Уранхай өлкесі Ресей империясының протекторатына айналды. Ресей империясы монархиялық мемлекет болып, онда Романовтар әулеті билік жүргізді. Мемлекеттік тілі орыс тілі, діні христиан дінінің провославия тармағы болды. Патша өкіметі Ресей империясындағы орыс емес халықтарды рухани тұрғыда отарлауға, шоқындыруға ерекше мән берді (қ. Орыстандыру саясаты) Ақпан революциясы нәтижесінде Ресей империясы құлап, орнына Кеңес өкіметі орнады.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы