Российская империя
Ресей империясы |
| Империя |
← 
|
1721 – 1917 |
 →
|
|
|
|
Motto
Съ нами Богъ! |
Anthem
"Боже, Царя храни"
(Құдайым, патшаны сақта) |
|
Ресей империясы 1866 ж. |
| Capital |
Петроград
(Сән-Питербор) |
| Language(s) |
орысша |
| Religion |
Орыс Православ шіркеуі |
| Government |
Монархия |
| Император |
| - 1721–1725 жж. |
Пётр I |
| - 1796–1801 жж. |
Павел І |
| - 1801–1825 жж. |
Александр І |
| - 1825–1855 жж. |
Николай I |
| - 1855–1881 жж. |
Александр ІІ |
| - 1881–1894 жж. |
Александр ІІІ |
| History |
|
| - Петр I-нің таққа отыруы |
1682 ж. мамырдың 7 NS,
1682 ж. сәуірдің 27 OS² |
| - Империяның жариялануы |
1721 ж. қазанның 22 NS,
1721 ж. қазанның 11 OS |
| - Декабристер көтерілісі |
1825 ж. желтоқсанның 26 NS,
1825 ж. желтоқсанның 14 OS |
| - Басыбайлық жойылуы |
1861 ж. наурыздың 3, NS,
1861 ж. ақпанның 19 OS |
| - 1905 ж. революциясы |
қаңтар-желтоқсан 1905 ж. |
| - Конституциясы |
1906 ж. сәуірдің 23 |
| - Ақпан революциясы |
1917 ж. наурыздың 15 NS,
1917 ж. наурыздың 2 OS |
| - Қазан революциясы |
1917 ж. қарашаның 7 NS,
1917 ж. қазанның 25 OS |
| Area |
| - 1916 |
21 799 825 km² (8 416 959 sq mi) |
| Population |
| - 1916 est. |
181 537 800 |
| Density |
8,3 /km² (21,6 /sq mi) |
| Currency |
Рубль (сом) |
1. Flag used 1721–1858 and 1883–1917; see Ресей елтаңбасы.
2. Russia continued to use the Юлиус күнтізбесі until after the collapse of the empire; see Old Style and New Style dates. |
|
Ресей империясы[1], Орыс мемлекетінің отарлық саясаты нәтижесінде құрылған. Петр І 1721 ж. Ресейді империя деп жариялады. 18 — 19 ғ-ларда Р. и-ның құрамына Балтық бойы, Украина, Белоруссия, Польшаның шығыс бөлігі, Бессарабия, Солт. Кавказ, Финляндия, Сыртқы Кавказ, Орт. Азия аумақтары күшпен енгізілді. Р. и. 18 ғ-дың 2-ширегінен бастап қазақ жерін отарлауға кірісті (қ. Қазақстанды Ресейдің отарлауы). 19 ғ-дың соңына қарай Р. и. жерінің аум. 22,4 млн. км2, тұрғындары 1897 жылғы санақ бойынша 128,2 млн. (оның 43%-ы орыстар) болды. Р. и. 20 ғ-да 81 губерниядан және 20 облыстан тұрды. Губерниялар мен облыстардың бірқатары ген.-губернаторлықтарға біріктірілді. Бұхар және Хиуа хандықтары Р. и-ның вассалдары болды. 1914 ж. Уранхай өлкесі Р. и-ның протекторатына айналды. Р. и. монархиялық мемл. болып, онда Романовтар әулеті билік жүргізді. Мемл. тілі орыс тілі, мемл. діні христиан дінінің провославия тармағы болды. Патша өкіметі Р. и-ндағы орыс емес халықтарды рухани тұрғыда отарлауға, шоқындыруға ерекше мән берді (қ. Орыстандыру саясаты) Ақпан революциясы нәтижесінде Р. и. құлап, орнына Кеңес өкіметі орнады.
[өңдеу] Пайдаланған әдебиет
- ↑ Қазақ энциклопедиясы
.svg){kind=small}
.svg)
