Ресей империясы
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ресей империясы[1], Орыс мемлекетінің отарлық саясаты нәтижесінде құрылған. Петр І 1721 ж. Ресейді империя деп жариялады. 18 — 19 ғ-ларда Р. и-ның құрамына Балтық бойы, Украина, Белоруссия, Польшаның шығыс бөлігі, Бессарабия, Солт. Кавказ, Финляндия, Сыртқы Кавказ, Орт. Азия аумақтары күшпен енгізілді. Р. и. 18 ғ-дың 2-ширегінен бастап қазақ жерін отарлауға кірісті (қ. Қазақстанды Ресейдің отарлауы). 19 ғ-дың соңына қарай Р. и. жерінің аум. 22,4 млн. км², тұрғындары 1897 жылғы санақ бойынша 128,2 млн. (оның 43%-ы орыстар) болды. Р. и. 20 ғ-да 81 губерниядан және 20 облыстан тұрды. Губерниялар мен облыстардың бірқатары ген.-губернаторлықтарға біріктірілді. Бұхар және Хиуа хандықтары Р. и-ның вассалдары болды. 1914 ж. Уранхай өлкесі Р. и-ның протекторатына айналды. Р. и. монархиялық мемл. болып, онда Романовтар әулеті билік жүргізді. Мемл. тілі орыс тілі, мемл. діні христиан дінінің провославия тармағы болды. Патша өкіметі Р. и-ндағы орыс емес халықтарды рухани тұрғыда отарлауға, шоқындыруға ерекше мән берді (қ. Орыстандыру саясаты) Ақпан революциясы нәтижесінде Р. и. құлап, орнына Кеңес өкіметі орнады.
Пайдаланған әдебиет [өңдеу]
- ↑ Қазақ энциклопедиясы
|
|
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет.
Мақаланы безендіру нұсқаулығына сәйкес көркемдеңіз.
|
| Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |