Арсенал ФК (Лондон)

«Арсенал» (ағылш. Arsenal Football Club) — кәсіби ағылшын футбол клубы, базасы солтүстік Лондонда орналасқан. Премьер-лигада ойнап, Англияның мықты командаларының бірі болып саналады. 13 рет чемпион болып, 10 рет Англия Кубогын жеңіп алған. Сонымен қатар, клуб Англияның жоғарғы дивизионында маусымдық ойындардың есебі бойынша рекордшы (1919 дан).

= Тарихы

[[Сурет:Trophy_presentation_Highbury_2004.JPG|right|thumb|«Арсенал»

Клуб 1886 жылы Лондонның оңтүстік-шығысында Вулвичтегі жұмысшы-артиллерийлік зауыт «Райол Арсеналда» құрылған. Басында клуб «Диал Сквер» (зауыттағы бір шеберхананың атымен) деп аталатын. Арсеналдың алғаш матчын 1886 жылдың 11 желтоқсанында «Истерн Уондерерсқа» қарсы болған. Осы жолы «канонирлер» 6-0 есебімен жеңіске жетті. Екі аптадан соң ойыншылардың жиналысы өтіп, клубтың аты «Ройал Арсеналға» өзгертілді және ойындардың орны, форма тандалды. «Ноттингем Форрест» бұрынғы ойыншысы Фрэд Бирдсли қызыл түсті ұсынды. 1891 жылы клуб кәсіби мәртебе алғаннан кейін «Вулвич Арсенал» деп атын өзгертті. «Вулвич Арсенал» Футбол Лигасына 1893 жылы кіріп, оңтүстік командалар ішінде ондай жетістікке жеткендердің алғашқысы болды.

Клуб 1904 году Екінші дивизионға өтті. Алайда, клубтың географиялық алшақтығынан матчқа адам аз келетін, содан қаржылық проблемалар басталды. 1913 жылы клуб Темзадан өтіп, Лондонның солтүстігінде орналасқан жаңа арена — стадион «Хайбериге» өтуге дайындалды («Хайбери» 2006 жылға дейін «Арсеналдың» аренасы болып келді, кейін 60-мыңдық стадион «Эмирейтс» болып өзгерді.). Команда «Вулвич» деген бөлікті алып тастады да, 1914 году Арсенал болды. 1919 жылы Арсенал сезонды 5-ші орында аяқтады, бірақ Бірінші дивизионға ауысты. Бұл оралудың хикаясы «Арсенал» тарихында үлкен дақ қалдырды. Ол кезде 2 команда арқылы Бірінші дивизион 20-дан 22-ге дейін ұлғайды. Кейін Бірінші дивизионға өту мәселесі Лига мүшелерінің дауыс беруі арқылы шешілетін болды.

1925 жылы Арсенал менеджерінің орнына Герберт Чепмен тағайындалды. Оның басшылығымен 1924 жылы «Хаддерсфилд Таун» лигада бірінші орынды иеленді. Бұл адам Арсеналға сәттіліктің алғаш минуттарын сыйлаған еді. 1925 жылы «оффсайт» ережелері қайта қарастырылды. Чепмен ережелерді өзгерте келе, одан ұтымды нәтиже шығара алуға болатынын түсінді. Оның революциялық тактикасы клубқа 30-шы жылдары жеңіске жетуге көмектесті. 1930 және 1938 ж.ж. аралығында Арсенал Бірінші дивизионда бес рет жеңді және Англия кубогына ие болды. Алайда, Чепмен бұл жеңістерді көре алмады, себебі 1934 жылы пневмониядан қайтыс болды.

Клубтың келесі менеджері және жаттықтырушысы Джордж Эллисон болды. Оның арқасында клуб Тед Дрейк ойыншысымен келісім-шартқа қол қойды, 1934—35 маусымында 41-ші матчта 44 гол соқты, бұл әлі күнге дейін «Арсеналдың» рекорды болып қала береді.

1946—47 маусымынан кейін Эллисонның орнына Том Уиттакер келді. Ол кезде командада біраз проблемалар болды және клуб чемпионатта 13-ші орынға ие болды.

1966 жылдың 20 маусымында команданың менеджері болып Берти Ми тағайындалды. Бұрын Берти футбол ойнамаған және оның жаттықтырушылық тәжірибесі болған емес. Берти шабуылшыларға назар аударып, оған жас ойыншыларды тартты да, қорғанысқа бұрыннан ойнап жүрген ойыншыларды қойды. Бірнеше жеңіліс пен жеңістерден кейін, клубтың бас футболшылары кете бастады, олардың орнына басқаларды таппаған Берти Ми 1976 жылы қызметінен кетті.

Берти Мидің орнына Терри Нил келді, бұрын ол команданың капитаны болған. Осы кезде клубқа Дональд Хоуи келіп, болашақ жұлдыздар Лайам Брейди мен Дэвид О'Лири ойнай бастады. «Арсенал» Англия Кубогының 3 финалында ойнап (1978, 1979, 1980), «Уэмблиде» ондай жетістікке жеткен алғаш клуб атанды. Кейін нәтижелері төмендеп, 1983 жылы клуб жаттықтурышысы Дон Хоуи болды. Бірақ ол бас жаттықтырушы рөлін ақтай алмады.

1986 жылы «Арсенал» жаттықтурышысы болып Джордж Грем тағайындалады. Ол қорғаныс тактикасын қолданды. Қорғаныста Ли Диксон, Тони Адамс, Стив Боулд және Найджел Уинтербёрн ойыншылары болды. 1988—89 сезонында «Арсенал» 18 жылдың ішінде алғаш рет Англия чемпионы болып атанды. Бұл титулға «канонирлер» «Ливерпульмен» драмалық күресте қол жеткізді.

Келесі жылы «Ливерпуль» чемпиондық титулды ақыры иеленсе де, бір жылдан соң «Арсенал» қайта чемпион болып атанады. 1992—93 маусымында «Арсенал» Лига Кубогы мен Англия Губогын бірдей иеленген алғаш клуб болды. 1994 жылы «Арсенал» Кубок кубогын иеленді. Сол кездегі клубтың жаттықтырушысы Грехем еді. Ал 1995 жылы оны қызметінен босатты, жаңа жаттықтырушы орнына Брюс Риок келді.

1996 жылы клубтың жаттықтырушысы Арсен Венгер болып тағайындалады. Сол кезде Жапонияда жұмыс істеген Венгерді білетін адамдар аз болды. Оның ықпалымен Деннис Бергкамп сатып алынды. Арсен Венгер клубқа көп жағымды өзгерістер пен жаңалықтарды енгізді.

1999 жылы командадан Реалға Анелька ойыншысы кетеді де оның орнына Тьерри Анри келеді. Клубтың тарихында Анри тамаша бомбардир ретінде болып қала береді. 2003-04 маусымында «Арсенал» чемпионатта бірде бір жеңілген емес және 49 жеңіліссіз матч сериясы Англия үшін рекорд болды.

Иелері мен басшылығы

«Arsenal FC» компаниясы 100 % «Arsenal Holdings»тің иелігінде, оның иелері:

• 24,1 % — Дэни Физман (ағылш. Danny Fiszman)
• 15,9 % — Нина Брэйсуэлл-Смит (ағылш. Nina Bracewell-Smith)
• 14,58 % — «Red and White Holdings»
• 14,4 % — Ричард Карр (ағылш. Richard Carr)
• 12,19 % — Стэн Крёнке (ағылш. Stan Kroenke)
• 9,99 % — «Granada Media Group»
• 2,7 % — «Lansdowne Partners»
• шағындау 1 % — Питер Хилл-Вуд (ағылш. Peter Hill-Wood)

Басқа акциялар арнайы биржа «PLUS»та сатылады.

30 наурызда акциялардың бөлінуі:

• 25 % — Алишер Усманов (Red & White Holdings)
• 20,5 % — Стэн Кронке (ағылш. Stan Kroenke)
• 16,1 % — Данни Физман (ағылш. Danny Fiszman)
• 15,9 % — Леди Нина Брэйсуэлл-Смит (ағылш. Nina Bracewell-Smith)
• 4,4 % — Ричард Карр (ағылш. Richard Carr)
• 0,8 % — Питер Хилл-Вуд (ағылш. Peter Hill-Wood)
• 0,08 % — Лорд Харрис Пекхемский (ағылш. Lord Harris of Peckham)
• 0,07 % — Кен Фрэйр (ағылш. Ken Friar )
• 0,06 % — Сэр Чипс Кесвик (ағылш. Sir Chips Keswick)
• 17,09 % — Қалғандары

Титулдары

• Англия Чемпионы (13):
  • 1931, 1933, 1934, 1935, 1938, 1948, 1953, 1971, 1989, 1991, 1998, 2002, 2004
• Англия Кубогы (10):
  • 930, 1936, 1950, 1971, 1979, 1993, 1998, 2002, 2003, 2005
• Чемпиондар лигасы:

Финалға қатысушы (1):

• • 2006
• Лига (2):
  • 1987, 1993
• Жәрмеңкелер кубогы (1):
  • 1970
• УЕФА кубогының иелері кубогы (1):
  • 1994

Сілтемелер

• Ресми сайт  (ағыл.)