Изоморфизм

Уикипедия жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Изоморфтық, изоморфизм (грекше іsos – тең, бірдей, morphe – түр, пішін) көп салада пайдаланылатын ұғым —

  1. Изоморфизм (Лингвистика) — әдебиеттануда көркем мәтіндегі мазмұн мен түрдің сәйкестігі.
  2. химияда – құрамы ұқсас заттардың аралас кристалдарды (изоморфты қоспалар) түзу қасиеті; олар араласқан қатты ерітінді болып табылады. Мұндай қосылыстардың кристаллографиялық тұрақты шамалары көршілес атомдар мен иондардың кристалдық тор құрылымын бұзбай-ақ бірін-бірі алмастыра алады. Химиялық изоморфтық құбылысын 1819 ж. неміс минералогы Э.Мичерлих ашқан. Егер екі зат әр түрлі концентрациялы изоморфты қоспа түзетін болса, олар жетілген жоғары изоморфтық, ал кері жағдайда жетілмеген (шектеулі) изоморфтық болады. Жетілген изоморфтықтың қажетті шарты – араласатын заттардың изоқұрылымдылығы болу керек. Бірін-бірі алмастыратын атомдардың валенттіліктері бірдей болса, онда изовалентті изоморфтық деп аталады. Изоморфтық табиғатта кең таралған. Көптеген минералдардың құрамы айнымалы күрделі изоморфты қоспалар болып келеді;
  3. Изоморфизм (Математика) – қазіргі математикалық нысандардың (объектілердің) не нысандар жүйесінің арасындағы сәйкестікті (қатысты), кейбір жағдайда олардың құрылысының теңдігін де көрсететін негізгі ұғымдарының бірі. .[1]
  4. Изоморфизм (Жаратылыстану)

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том