Моносахаридтер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Моносахаридтер - қарапайым қанттар, көмірсулардың негізгі тобы. Полиоксиальдегид|Полиоксиальдегидтер (альдозалар) немесе полиоксикетон|полиоксикетондар (кетоза|кетозалар) болып саналады. Углеводтары 3 не одан көп көміртек атом|атомдарынан (триоза|триозалар, тетроза|тетрозалар, пентоза|пентозалар, гексоза|гексозалар т. т.) тұрады. Цикл|Циклдық]және ациклдық (пираноз|пираноздық және апираноздық) түрде кездеседі. Ең көп тараған моносахарид|моносахаридтер— глюкоза|глюкоза, галактоза|галактоза, фруктоза|фруктоза, ксилоза|ксилоза, арабиноза|арабиноза. М. құрамына карбонил|карбонилді және гидроксилд|гидроксилді топтардан басқа ОН — тобының, орнына — сутек атом|атомы(дезоксисахароза), амин тобы (аминды сахарозалар), меркапт топтар (тиосахарозалар), СООН (уронды сахарозалар) т. б. кіреді. М. олигомен полисахарид|полисахаридтердің және гликопротен|ликопротендтер, гликолипид|гликолипидтердің т. б. аралас биополимерлердің құрамына кіреді.[1]

Моносахаридтердің жіктелуі[өңдеу]

                  Моносахаридтердің топтары мен класстары бойынша таблицасы

Келесілердің барлығы бірдей табиғатта кездескен жоқ, кейбіреулері синтезделген:

Альдоза
Альдотриоза glyceraldehyde
глицеральдегид (глицераль)
Альдотетрозы erythrose
эритроза
threose
треоза
Альдопентозалар D-ribose‎
рибоза
D-arabinose
арабиноза
D-xylose
ксилоза
D-lyxose
ликсоза
Альдогексозалар D-allose
аллоза
D-altrose
альтроза
D-glucose
глюкоза
D-mannose
манноза
gulose
гулоза
idose
идоза
galactose
галактоза
D=talose
талоза
Кетозалар
кетотриоза dihydroxyacetone
диоксиацетон
кетотетрозалар D-erythrulose
эритрулоза
кетопентозалар D-ribulose
рибулоза
D-xylulose
ксилулоза
кетогексозалар D-psicose
псикоза
D-fructose
фруктоза
D-sorbose
сорбоза
D-tagatose
тагатоза

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-қазақша сөздік. –Алматы, Ана тілі, 1993. ISBN 5-630-0283-X

Пайдаланған әдебиет[өңдеу]