Муаммар Каддафи

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
 

Муаммар ибн Мухаммад Әбу Меньяр Абдуссаләм ибн Хамид әл-Қазафи (audio  араб.: معمر القذافي[muˈʕamːar alqaðˈðaːfiː], Muʿammar al-Qaḏḏāfī, араб.: ‎[muˈʕæmːɑrˤ əlɡædˈdæːfi]; маусымның 7 1940 жыл немесе 1942 жыл, Сирт, Итальяндық Ливия — қазанның 20 2011 жыла, Сирт, Ливия[1]) - ливияның мемлекеттік және әскери қайраткері, Ливияның джамахирии ( 1969 жылдың 1 қыркүйегінен бастап 2011 жылдың 20 қазанына дейін[2][3][4] ) басшысы (еншілес), Ливияның революциондық пәрмен беру алқымының төрағасы (1969 - 1977), Ливия қорғаныс премьер-министрі және министрі (1970 - 1979), Жалпы Халықтық Конгресс бас хатшысы (1977 - 1979), полковник (1969 жылдан бастап 2011 жылға дейін). Каддафи барлық лауазымдардан бас тартқаннан кейін, Ағайын көсем және революция басшысы[5][6].

Монархияны жойғаннан соң, өзінің үш томдық "Жасыл кітап" атты еңбегінде жазған "Үшінші әлемдік теорияны", Джамахирия - жаңа басқару жүйесін құрды. Мұнай өндіруден келген ақшаны, ливия басшылары, әлеуметтік мұқтаждарға жұмсады. Осынын арқасында, 1970 жылдарының ортасында, масштабты мемлекеттік тұрғын үйлер құрылыстар, білім беру және денсаулық сақтау жобаларын дамуына қол жеткізді. Каддафидың басқару жылдарында, Ливияны, бірнеше рет, басқа мемлекеттердің жұмысына араласуын айыптады. 1977 жылы Мысыр мемлекетімен шекаралық соғыс болды. 1980 жылдары мемлекет Чадтағы қарулы жанжалға тартылды. Панарабизм қолдаушысы болғандықтан, Каддафи басқа мемлекеттермен бірігуге тырысты.

2011 жылдың 27 маусымында, азаматтық соғысы кезінде, Халықаралық қылмыстық соты, Кадаффины өлтіру, заңсыз қамауға алу айыптары бойынша, тұтқынға алуға рұқсат береді.[7] 2011 жылдың қараша айында, Сирт қаласын Ұлттық өту алқасының күштерімен алуынан соң қаза табады.[8].

Өмірбаяны[өңдеу]

Жас кезі[өңдеу]

Отбасы Алғашқы жары Фатхиа әл-Нұри Халедпен 1970 жылы ажырасқан. Екінші жары Сафия Фаркаш әл-Барасси (1952 жылы дүниеге келген). Ол Африканың бірінші ханымдар одағында вице-президент қызметін атқарды және Buraq Air әуе компаниясының иесі ретінде де танымал [9].

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Муамар Каддафи ауыр жаралардан қаза тапты. — РИА Новости, 20 қазан 2011жыл.
  2. African Union officially recognises Libya’s new leadership.
  3. Lederer, Edith (16 September 2011). «UN approves Libya seat for former rebels». San Jose Mercury News. [1] Retrieved 16 September 2011.
  4. «General Assembly Seats NTC of Libya as Country’s Representative for Sixty-Sixth Session». 16 September 2011. [2]. Retrieved 16 September 2011.
  5. Daniel Don Nanjira, African Foreign Policy and Diplomacy: From Antiquity to the 21st Century, Greenwood Publishing Group, 2010, p. 279 n. 2
  6. US Department of State’s Background Notes, (November 2005) «Libya — History», United States Department of State. Retrieved on 14 July 2006.
  7. Дереккөз алу қатесі: Жарамсыз <ref> тегі; no text was provided for refs named .D0.9C.D0.A3.D0.A1
  8. Убит Муаммар Каддафи  (орыс.), metronews.ru.
  9. Семья Муамара Каддафи - Риа Новости