Патшалық гамбит
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Патшалық гамбит | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Патшалық гамби́т — дебют, келесі жүрістермен:
1. e2-e4 e7-e5
2. f2-f4 басталады.
Бұл дебют идеясы е5 пешкасын жоюда, «f» вертикалін бұзуда, захвата ортаны d4 жүрісімен басып алу және «f7» пунктына шабуылда. Ең істік те күрделі дебюттердің бірі. ашық бастамаларға жатады.
Пешканы құрбанға шалуды қабылдауына қарай:
- Қабылданған патшалық гамбит
- Бас тартқан патшалық гамбит түрлерін ажыратады.
Қаралар қарсы құрбан да ұсынуы мүмкін:
[өңдеу] Нұсқалар
[өңдеу] Қабылданған патшалық гамбит
[өңдеу] Брейер гамбиты
1. e4 e5
2. f4 ef
3. Фf3
[өңдеу] Испандық гамбит
1. e4 e5
2. f4 ef
3. d4
[өңдеу] Мэзон гамбиты
1. e4 e5
2. f4 ef
3. Кc3
[өңдеу] Петров гамбиты
1. e4 e5
2. f4 ef
3. Сe2
[өңдеу] Піл гамбиты
1. e4 e5
2. f4 ef
3. Сc4
[өңдеу] Ат гамбит
1. e4 e5
2. f4 ef
3. Кf3
[өңдеу] Сальвио гамбиты
3. … g7-g5
4. Сf1-c4 g5-g4
5. Кf3-e5
[өңдеу] Полерио—Муцио гамбиты
3. … g7-g5
4. Сf1-c4 g5-g4
5. 0-0 g4-f3
6. Фd1-f3
[өңдеу] Мак-Доннелл гамбиты
[өңдеу] Греко — Филидор гамбиты
[өңдеу] Ганштейн гамбиты
[өңдеу] Розентретер гамбит ы
3. … g7-g5
4. d2-d4
[өңдеу] Альгайер гамбиты
3. … g7-g5
4. h2-h4 g5-g4
5. Кf3-g5
[өңдеу] Кизерицкий гамбиты
3. … g7-g5
4. h2-h4 g5-g4
5. Кf3-e5
[өңдеу] Беккер қорғанысы
3. … h7-h6
[өңдеу] Фишер қорғанысы
3...d6
[өңдеу] Кc6 Қорғанысы
3 ... Кc6
[өңдеу] Эйве Қорғанысы
[өңдеу] Шаллоп Қорғанысы
[өңдеу] заманауи қорғаныс
3...d5.
[өңдеу] Бастартқан патшалық гамбит
- 2. … Кg8-f6 Қорғанысы
- 2. … Сf8-c5 Қорғанысы
[өңдеу] Тарихы
Алғашқы рет патшалық гамбит испандық дін қызметшісі Рюи Лопес де Сегур дің «Шахматтағы ойлап тапқыштық туралы кітабінде», 1561 жылы еске алынады. Бұл кітап жаңа папаның сайлауы қарсаңында Римға саяхаты кезінде жазылған болатын. Италияда Сегура ондағы ең күшті шахматшыларымен соғысып, оларды жеңді. Сегура гамбитты өзі ойлап тапқаны не итальяндық шахматшылардан алғаны белгісіз. Өз кітабінда Сегура шахмат тарихында алғаш рет 2. f4 жүрісімен бұзылатын пешкалық орталық құрудың маңызына нұсқайды.
1574 жылы тым күшті итальян шеберлері Леонардо, Бои және Полерио Мадридқа барып шықты. Олар фигурлардың жылдамырақ дамуына ұмтылып, материалды шығындарға қарамай, итальян стилінде ойнады. Полерио қолжазбаларынан оалардың партияларында дебюттар алуантүрлілігі жеткілікті көп болғаны көрінеді, бірақ басты роль патшалық гамбитқа берілгені сөзсіз.
XVIII ғасырдың ортасында патшалық гамбитты әлемнің ең күштң шахматшысы Андре Даникан Филидор қолданған. Итальян комбинацияларына күмән келтірсе де және «Пешка —партияның жаны» жаңа лозунгын ұсынса да, ол алдымен «f» пешкасын қозғап, сосын ғана барып патшалық атты дамытуды дәрістеді.
1851 жылы Лондонда бірінші халықаралық шахматтық турнир өтті, оны математика мұғалімі Адольф Андерсен жеңіп алды. Бұл турнирда өлмейтін партия Андерсен-Кизерицкий ойналды, онда ақтар, патшалық гамбитты ойнап, құрбандар сериясы арқылы жеңіске жеткен. Бұл партия талай жылдарға шахмат ойынының эталоны болып, түбінде, шахматтық романтизм негіздерін қалады. 1858 жылы Морфи Андерсенді жеңді. Ол да сол гамбиттық стилде ойнады, оның ұнататын дебюттары осы патшалық гамбит, сонымен қатар Эванс гамбиты болатын.
XIX ғасырдың 70-шы жылдары ортасында патшалық гамбит саспай сценадан түседі, мұған біраз үлес қосқан Вильгельм Стейництыңескілікті комбинацияларды жоққа шығарып, ойынның жалпы гамбиттық стилін сынаған еңбектері еді. Үнемі оны тек Ресейдің ең үздік шахматшысы Михаил Чигорин қолданады. 1903жылы Венада барлық партиялар патшалық гамбитпен бастатын тақырыптық турнир ұйымдастыралады да онда Чигорин жеңімпаз атанады. Ұқсас турнирлар Аббацияда (1912) жылы және Баденде (1914жылы) өткізілді. Олардың жеңімпазы шабуыл шебері Рудольф Шпильман болды. Бірақ 20-шы жж, гамбиттық партияларда көпсанды жеңілістен соң, Шпильман оны қолданбай қойды.
30-шы жылдары патшалық гамбитты жас Пауль Керес қолдана бастайды. 1945 жылы оған Давид Бронштейн қосылады. 60-шы жж патшалық гамбитты Борис Спасский (әлемнің 10-шы чемпионы) жүйелі қолданады. Патшалық гамбитты Роберт Фишер (әлемнің 11-шы чемпионы) және Михаил Таль (8-ші чемпионы) да қолданған. Қазіргі кезде патшалық гамбитты ресей гроссмейстеры Александр Морозевич қолданып жүр.
[өңдеу] Әдебиет
- Глазков И., Эстрин Я. Патшалық гамбит. Москва : Физкультура и спорт, 1988, 253, [2] с. (Теория дебютов). [1].
- Калиниченко Н. М. Патшалық гамбит. М., 2011. 384 с. ISBN 978-5-8183-1634-5.
 |
Бұл мақалада еш сурет жоқ.
Мақаланы жетілдіру үшін қажетті суретті енгізіп көмек беріңіз. Суретті қосқаннан кейін бұл үлгіні мақаладан аластаңыз.
Суретті мыннан табуға болады:
|
