Рамазан
Қазақша Уикипедияның мағлұматы
| Исләм дініне байланысты мақалалар |
| Нанымдары мен рәсімдері |
|
Құдайдың жалғыздығы |
| Ең маңызды тұлғалары |
|
Мұхаммед |
| Мәтіндері мен заңдары |
|
Құр'ан • Сунна • Хадис |
| Исләмдағы тармақтар |
|
Сүнни • Шиға • Хариджилер |
| Қоғамдық жақтары |
|
Исләмтану • Тарихы |
| Тағы қараңыз |
Рамазан (не Рамадан, арабша: رمضان) — Хижра күнтізбесінің тоғызыншы айы. Күнтізбе бойынша 2006 ж. (Хижра жыл санауы бойынша 1427 ж.) Рамазан айы 24 қыркүйектен бастап 23 қазанға дейін созылады деп болжануда.
Мазмұны |
[өңдеу] Рамазан айындағы амалдар
[өңдеу] Ораза
Бұл айда орындалатын ең басты діни амал ауыз бекіту — ораза - боп саналады. Рамазандағы ауыз бекіту ислам дінінің бес парызының бірі боп табылып, бүкіл әлем мұсылмандарымен жыл сайын орындалып отырады. Бұл парыздың маңыздылығы соншалық, кейде ауыз бекіту амалын Рамазан деп атауға дейін барады. Бірақ Рамазан — ай аты болса, ауыз бекіту парызы — қазақша ораза (арабша саум) деп аталады.
Ораза ұстаған адам таң атқаннан бастап күн батқанға дейін жеуден, ішуден не темекі шегуден бас тартады. Рамазан мезгілінде мұсылмандар ислам қағидаларын неғұрлым тиянақты орындаулары, жыныстық қатынастан бас тартулары, зорлық-зомбылықтан сақтанулары, ашу, қызғаныш, дүниеқорлық, қанағатсыздық, құмар сияқты сезімдерге жол бермеулері, ашулы не мысқылды жауап беруден, өсек тасудан сақтанулары тиіс. Адамдар бір-бірімен әдеттен гөрі тату, ынтымақты өмір сүреді деп күтіледі. Бүкіл ерсі дыбыспен пен көріністен аулақ болу керек. Ой мен амалдың екеуінің де тазалығы маңызды боп саналады. Ораза — Құдаймен жақындасуға бет бұратын әр мұсылман тұлғаның өз алдындағы ибадаты. Ораза ұстау амалының мақсаты жүректі дүниелік тіршіліктен аластатып, адамның ішкі дүниесін зақымнан тазарту боп табылады.
Рамазан айында ораза ұстау бүкіл адамдарға бірдей парыз болмайды. Жыныстық толысу жасына жетпеген балалардың ораза ұстаулары міндет емес, бірақ кейбіреулері ұстайды. Айтқанымен, жыныстық толысу кешіккен жағдайда, ораза белгілі бір жастан кейін ер адамға да, әйел адамға да парыз болады. Құран бойынша, егер ораза ұстау ауру адам секілді біреудің денсаулығына зиян әкелу мүмкіндігі болса, бұл адам ораза ұстамаса да болады. Мысалы, қант диабеті ауруына шолыққан адам немесе емізетін я екі қабатты әйел адамдар әдетте ораза ұстамайды. Алайда бұндай адам оның орнына мұқтаж кісіні тамақтандыруға шақырылады[1]. Хадис бойынша, етеккір кезіндегі әйел адамға ораза ұстау тиым салынады. Әдетте ауыз бекітпесе де болатын басқа жағдай ретінде соғыстағы адам мен үйінен тыс бес күннен кем уақыт өткізуге ниеттелген жолаушы боп саналады. Егер адамның ауыз бекітуі қиындық тудыратын халі уақытша құбылыс болса, өткізілген күндердің орнын Рамазан айынан кейін келесі Рамазанға дейінгі мезгілде толтыруы тиіс. Егер мұндай халі ұзаққа созылатын болса, әр ұстай алмаған күнінің орнына мұқтаж адамды тамақтандырса да болады.
Егер жоғарыда айтылған еш бір категорияға жатпайтын адам ұмытқаннан оразасын бұзатын қылық жасаса, оразасы бұзылмайды. Алайда, егер де біреу ниеттеніп оразасын бұзған жағдайда, оразасын тоқтатпай күн батқанша дейін ұстап, сол бүкіл күннің борышын соңынан өтеуі керек. Егер саналы түрде жыныстық қатынасқа түсетін болса, сол күннің борышын қатар келетін алпыс күн ауыз бекітумен өтеуі қажет.
[өңдеу] Қадыр түні
Қадыр түні (Ляйлат аль-Қадр) Құранның бірінші аяты Мұхаммед пайғамбарға түскен түн боп саналады. Айдың нақты қай түні екені белгісіз болғанмен, рамазанның соңғы он түнінің бірі болып есептеледі.
[өңдеу] Тарауих
Рамазан айының әр түнінде сегізден жиырма ракатқа дейін оқылатын қосымша намазды тарауих деп атайды.
[өңдеу] Айт мейрамы
Айт мейрамы (Eid ul-Fitr, арабша: عيد الفطر) рамазан айы аяқталып, келесі айдың басталуын білдіреді.
[өңдеу] Тағы қара
[өңдеу] Әдебиет
- Fasting Laws: Laws Governing Fasting in Islam.
- Rizvi, Sayyid Muhammad (1989). "True Dawn: al-Fajr as-Sadiq". Retrieved Oct. 30, 2005.
- Yusof, Mimi Syed & Hafeez, Shahrul (Oct. 30, 2005). "When Raya was a bewildering experience". New Straits Times, p. 8.
[өңдеу] Сыртқы сілтемелер
- Ислам нұры
- Айқын газеті, Кенже Мырзалы, "Ақсай" мешітінің бас имамымен сұхбат
- Дін бен рухани — Ашық Тізімдеме Жобасы (ODP)
Ағылшынша:
- Articles and information about Ramadan
- www.ramadan.com.au
- Fasting
- Prayer Times Around the World
- Fasting Ramadan
- Ramadan
- An Idiotʼs Guide to Ramadhan
- Fasting and feasting Ramazan in Turkey
- About Ramadan and Id UL Fitr
- Ramadan on the Net
- Ramazan / Ramadan / Fasting / Eid-ul-Fitr
- Dates of Ramadan until 2010
- More Ramadan Resources on Answers.com
| Muslim holidays and observances | |||||||||||
| Muslim New Year | Festival of Muharram | Day of Ashura | Imamat Day | Arba'een | Mawlid | |||||||||||
| Imam Musa al Kazim day | Lailat al Miraj | Shab-e-baraat | Ramadan | Laylat al-Qadr | Eid ul-Fitr | Eid ul-Adha | |||||||||||
| Исләм күнтізбесінің айлары | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Мұхаррам | Сапар | Рабиғ әл-аууәл | Рабиғ әл-ақыра | Жұмада әл-аууәл | Жұмада әл-ақыра | Ражап | Шағабан | Рамазан | Шаууәал | Зу-л-қағада | Зу-л-һижжа | |||||||||||
