Салах әд-Дин

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Салах ад-Дин бетінен бағытталған)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Салах ад-Дин
ағылш. Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb
Мысыр және Сирия сұлтаны
Дамаскідегі Салах ад-Дин ескерткіші
Орнауы 1174–1193
Таққа көтерлуі 1174, Каир
Толық аты Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb
Туғаны c. 1137–1138
Tikrit, Abbasid Caliphate
Қайтыс болғаны Наурыздың 4 1193 CE (aged 55-56)
Дамаск, Сирия
Жерленгені Umayyad Mosque, Дамаск, Сирия
Алдыңғысы Nur ad-Din
Соңғысы Al-ˤAzīz ˤUthmān
Атасы Najm ad-Dīn Ayyūb

Салах ад-Дин Юсуф ибн Аюб (ағылш. alā ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb; Күрдше: سه لاحه دین ئه یوبی Selah'edînê Eyubî; араб.: صلاح الدين يوسف بن أيوب‎ ; c. 1138 - 4 Наурыз, 1193) – Мысыр мен Сирия (1171-93) Сұлтаны болған күрд мұсылманы. Үшінші крест жорығына қарсы мұсылмандарды басқарған. Билігінің шарықтау кезінде өзі негізін қалаған Аюбид династиясы Мысыр, Сирия, Ирак, Хиджаз және Йеменді билеген. Ол крест ұстаушыларға мұсылмандар қарсылығын бастап, ақырында Иерусалим крест ұстаушылар патшалығы құрсауынан Палестина бөлігін босатады. Сол себеп тен де, ол Араб әлемінде, Мұсылмандар, Күрдтер үшін де танымал ірі тұлға. Салах ад-Дин қатаң түрде Суни Исламды ұстанған. Ол ешқашан жеңілген жауларын жәбірлеп, өлтіріп немесе қинаған емес,[1][2] Хаттин соғысынан кейінгі кейбір оқиғаларды ескермегенде. Оның жалпы батырлық, сонымен қатар мейірбандық (chivalrous) қасиеттері Християндық тарихшылар да, әсіресе Моабтағы Керакты қоршауға алғанда, атап көрсетеді.

Салах ад-Дин, Мысыр Патшасы - 15-ші ғасыр қолжазба бетінен; сол қолында Еуропалық билік белгісі.

Салах әд-Дин Айюб әулетінің негізін қалаушы. Сирия сұлтанының Нұр әд-диннің әскер басыларының бірі - Айюб ибн Шадидың баласы. 1164, 1167, 1168 ж. Нұр әд-Диннің әскері қатарында Мысырды бағындырды және крест жорықтарына қарсы күресті. 1169 ж. Мысырдағы халифтің уәзірі болып тағайындалды. 1171 ж. Фатима әулетінен шыққан соңғы халиф Адид өлгеннен кейін, Египеттегі өкімет билігін басып алып, өзін сұлтан деп жариялады. 1174 ж. Нұр әд-Дин өлгеннен кейін, оның Сириядағы иеліктерін және оған шектес Ирак билеушілерінің ұсақ иеліктерін өзіне бағындырды. 1187 ж. С .әд-Д бастаған біріккен мұсылман әскерлері Хиттин түбінде кресшілерді талқандап, Иерусалимді алды.1189 жылдың қарсаңында Сирия мен Палестина кресшілерден толық азат етілді. С. Әд-Д. 3-крест жорықтары кезінде (1189-92) мұсылмандар әскерін басқарды. Ол кресшілерді күйрете талқандаған алғашқы мұсылман қолбасшысы болды. Осыдан кейін кресшілер Таяу Шығыстағы иеліктерінен біртіңдеп айырыла бастады. С.әд-Д-нің ішкі саясаты Мысырдағы жер иеліктерді бөліп беруге, медреселер салуға, алым-салықты азайтуға бағытталды. [1]

Тағы қараңыз[өңдеу]

Қайнар көздер[өңдеу]

  • Baha ad-Din ibn Shaddad The Rare and Excellent History of Saladin — Ashgate, 2002. — ISBN 978-0-7546-3381-6.
  • Bowman Alan K. Egypt After the Pharaohs — 1986.
  • Gabrieli Francesco Arab Historians of the Crusades — Routledge & Kegan Paul, 1984. — ISBN 978-0-710-20235-2.
  • Gibb H.A.R. The Life of Saladin: From the Works of Imad ad-Din and Baha ad-Din — Clarendon Press, 1973. — ISBN 978-0-86356-928-9.
  • Gillingham John Richard I // Yale English Monarchs — Yale University Press, 1999.
  • Grousset Rene The Epic of the Crusades — New York, 1970.
  • Hindley Geoffrey Saladin: Hero of Islam — Pen & Sword, 2007. — ISBN 1-84415-499-8.
  • Imad ad-Din al-Isfahani Conquête de la Syrie et de la Palestine par Salâh ed-dîn / C. Landberg — Brill, 1888.
  • Lane-Poole Stanley Saladin and the Fall of the Kingdom of Jerusalem — Putnam, 1898.
  • Lyons M. C. Saladin: the Politics of the Holy War — Cambridge University Press, 1982. — ISBN 978-0-521-31739-9.
  • Minorsky V. Studies in Caucasian history — Cambridge University Press, 1957.
  • Reston James Warriors of God: Richard the Lionheart and Saladin in the Third Crusade — New York: Anchor Books, 2001. — ISBN 0-385-49562-5.
  • Runciman Steven A History of the Crusades: Volume 2, The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East — Cambridge University Press.
  • Shahnaz Husain Muslim Heroes of the Crusades — 1998. — ISBN 1-8979-4071-8.


Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

  1. "Қазақстан". Ұлттық энциклопедиясы 6-том
Regnal titles
Ізашары:
Al-'Āḍid
Fatimid Caliph of Egypt
Sultan of Egypt
1171–1193
Ізбасары:
Al-Aziz Uthman
Ізашары:
As-Salih Ismail al-Malik
Emir of Damascus
1174–1186
Ізбасары:
Al-Afdal ibn Salah al-din