Сейсмология

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Сейсмология — жер сілкінуді зерттейтін геофизикалық ғылымның бір саласы.

Жалпы мәліметтер[өңдеу]

Бұл жер сілкінудің пайда болуының себептері мен жағдайларын, олардың географиялық таралуын, жер сілкіну әсерінен пайда болған сейсмикалық (серпімділік) толқындарды және сол толқындардың жердің ішкі қабаттарында таралуын зерттейді. Жасанды жер сілкінуге негізделген экепериментті сейсмологияның әдістері пайдалы қазындыларды іздеу мен инженерлік-геологиялық зерттеуяерде қолданылады. [1]

Сейсмология[өңдеу]

Жерсілкінулер жайлы ілім, геофизиканың бір саласы.

Сейсмограмма[өңдеу]

Бірнеше сейсмоқабылдағыштар тіркеген сейсмикалық толқындарды автоматы түрде жарық сезгіш қағазға жазып алу нәтижесінде алатын сызбалы кескін.

Сейсмограф[өңдеу]

"Сейсмоқабылдағыш" терминінің синонимі.

Сейсмокаротаж[өңдеу]

Бұрғылау ұңғымасы тесіп өткен қима арқылы сейсмикалық толқындардың таралу жылдамдықтарын анықтау, сейсмикалық шекараларды стратиграфиялық тұрғыдан нақтылау, сейсмикалық толқын түрлерін танып-білу және зерттеу шараларын жүзеге асыру мақсатында сол ұңғыма қойнауларында арнаулы аспаптар көмегімен әдейі жүргізілетін сейсмикалық барлау тәсілі.

Сейсмоқабылдағыш[өңдеу]

Жердің механикалық дірілін электрлік тербелістерге айналдыру мақсатында қолданылатын электрлік-механикалық аспап. Синонимі — сейсмограф.

Сейсмикалық барлау[өңдеу]

Жер қыртысының құрылысын зерттеуге, мұнайлы-газды құрылымдарды іздестіруге және бұрғылауға дайындауға арналған геофизикалық барлау әдісі.

Сейсмикалық бекет[өңдеу]

Далалық сейсмикалық барлау жұмыстарын жүргізу барысында жасанды жарылыстар әсерінен туындаған серпінді толқындар легін қабылдау, күшейту және жазып алу мақсатында қолданылатын арнаулы жабдықтар жиынтығы.[2]

Пайдаланылған әдебиеттер[өңдеу]

  1. Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.
  2. Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы — геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов, 2000. — 328 бет.