Сүлік

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Leech blutegel.jpg

Сүлік (лат. Hirudinea) – буылтық құрттар типінің бір классы. Табиғатта кең тараған 3 отряды, 5 тұқымдасқа бірігетін 400-ден астам түрі белгілі. Теңіздерде, тұщы суларда және топырақта тіршілік етеді. Еркін қозғалатын жыртқыштар не жануарлардың қанымен қоректенетін эктопаразиттер. Денесінің ұзындығы 0,2 – 20 см. Бас және аналь бөлімдері болмайды. Денесі 33 сегменттен түзілген, олардың алдыңғы төртеуі қосылып алдыңғы сорғышты, артқы жетеуі артқы сорғышты құрайды. Денесін тығыз кутикула жапқан, оның астын эпителий астарлап жатады. Онда түрлі түсті түйіршіктелген пигментті клеткалар орналасқан.

Сүліктердің түсі осы жасушаларға байланысты. Ас қорыту жүйесі алдыңғы, ортаңғы, артқы ішектерден тұрады. Алдыңғы сорғышының түбінде орналасқан ауыз тесігі ауыз қуысына, одан жұтқыншаққа жалғасқан. Қоректену кезінде Сүліктер жағымен (тістерімен) иесінің терісін тесіп, қанын сорады. Жүйке жүйесі және бұлшық еттері жақсы дамыған. Денесінің алдыңғы жағында 1 – 5 жұп көздері бар. Тыныс алу органы дамымаған, бүкіл денесімен, ал теңізде тіршілік ететіндері желбезектері арқылы тыныс алады. Зәр шығару жүйесі метанефридиялы. Жынысты жолмен көбейеді, іштей ұрықтанады. Көпшілігі гермафродиттер, тікелей (дернәсілсіз) дамиды. Көпшілігі әр түрлі омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың қанын, сөлін сорады, араларында жемін тұтастай жұтатындары да бар. Сүліктер – кейбір балықтардың жемі. Балықтар, құстар, сүтқоректі жануарларға тигізетін зияны да үлкен, олардың қанын сорса, жануарлардың өлуі де мүмкін. Ал медициналық Сүлік (Hіrudo medіcіnalіs) бірқатар ауруларды емдеуге пайдаланады. Сүліктің бұл түрі сілекей бездерінен гирудин деп аталатын, қанды ұйытпайтын ерекше белоктық зат бөліп шығарады. Гирудин затынан дәрі-дәрмек жасайды. [1]

Пайдаланған әдебиет

  1. Қазақ энциклдопедиясы 8 том

Cүлік- табиғатта кең тараған 3 отрядты, 5 тұқымдасқа бірігетін400-ден астам түрі белгілі. Теңіздерде, тұщы суларда және топырақта тіршілік етеді. Еркін қозғалатын жыртқыштар не жануарлардың қанымен қоректенетін эктопаразиттер. Денесінің ұз. 0,2-20см. Бас және аналь бөлімдері болмайды. Денесі 33 сегменттен түзілген,олардың алдыңғы төртеуі қосылып алдыңғы сорғышты, артқы жетеуі артқы сорғышты құрайды.Денесін тығыз кутикула жапқан, оның астын эпителий астарлап жатады. Онда түрлі түсті түйіршіктелген пигментті клеткалар орналасқан.Сүліктердің түсі осы клеткаларға байланысты. Ас қорту жүйесі алдыңғы, ортаңғы, артқы ішектерден тұрады.Алдыңғы сорғышының түбінде орналасқан ауыз тесігі ауыз қуысына, одан жұтқыншаққа жалғасқан. Қоректену кезінде сүліктер жағымен( тістерімен) иесінің терісін тесіп, қанын сорады. Жүйке жүйесі және бұлшық еттері жақсы дамығн. Денесінің алдыңғы жағында 1-5 жұп көздері бар. Тыныс алу органы дамымаған.Ал теңізде тіршілік ететіндері желбезектері арқылы тыныс алады. Зәр шығару жүйесі метанефридиялы.Жынысты жолмен көбейеді, іштей ұрықтанады.Көпшілігігермафродиттер, тікелей (дернәсілсіз) дамиды. Көпшілігі әр түрлі омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың қанын, сөлін сорады, араларында жемін тұтастай жұтатындары бар. Сүліктер- кейбір балықтардың жемі. Балықтар, құстар, сүтқоректі жануарларға тигізетін зияны да үлкен, олардың қанын сорса, жануарлардың өлуі де мүмкін.Ал медициналық сүліктер бірқатар ауруларды емдеуге пайдаланады.Сүліктің бұл түрі сілекец бездерінен гирудин деп аталатын қанды ұйытпайтын ерекше белоктық зат бөліп шығарады. Гирудин затынан дәрі- дәрмек жасайды.

        Сүліктер- жыртқыштық  және паразиттік тіршілік ету  қалпына өтуіне байланысты  түрі өзгеріп  кеткен сирекқылтанды құрттардың  ұрпақтары. Бұл кластың 400-дей өкілдері  белгілі.

Сүліктер- дене буылтықтары санының тұрақтылығымен сипатталады. Денесі созылыңқы, арқасы құрсақ жағына қарай біршама қысыңқы болады. Дененің екі ұшында да сорғыштары бар параподиялары, қылтанақтары мен желбезектері жоқ.

         Сүліктердің  басым  көпшілігі-  тұщы  су организмдері. Балық сүлігі  көлтабанның ащылау (тұздылау) суларында  тіршілік ете алады. Тұщы су  сүліктері қос  мекенді  тірщілік  ету  қалпына да қабілетті:

Жұмыртқа салу үшін құрлыққа шығады. Тропиктерде ылғалды жерлерде мекендейтін құрлық сүліктері де бар.

             Сүліктердің  көбісі- қансорғыштар. Кейбір түрлері қан  сора алмайды; Олар жыртқыштықпен  тіршілік етеді.Мысалы,жалған жылқы  сүлігі өзінен ірі емес құрттарды жейді, тіпті балықтарға да шабуыл жасайды. Сүліктердің ішінде нағыз паразиттері жоқ. Жылқы сүлігі қанды тек организмнің сілекейі қабықтарынан ғана сора алады, өйткені оның жақтары кішкентай және теріні тістеп, тесетіндей күшті дамыған. Жылқы сүлігі шағын су қоймаларында тіршілік етеді, сүтқоректілер немесе адам мұндай су қоймаларынан су ішкенде сүлік ауыз қуысына одан әрі жұтқыншыққа, жұтқыншақ- таңдай тесігіне және көмекейге өтеді. Нәтижесінде адам қан түкіреді, мұрнынан қан кетеді.Кейде көмекейдің  бітелуіне және тұншығуға  алып  келеді. Осындай  суларға  шомылғанда сүліктің жыныс мүшелеріне, көзге де кіруі  мүмкін.
           Медициналық сүлік медицинада  қан  тасыған (гипертониялық) ауруларды  және атеросклерозды  емдеуге қолданылады.    
              Сүлікің  бас  бөлігі нашар  ажыратылады. Олардың  денесінде буылтықтаоы  болады.  Бірақ  буылтықтар саны  ішкі  бунақтарға  сай  келмейді.  Қылтандары  да  жоқ. Сүліктер – қосжынысты ( гермафродит)  жәндіктер.Жұмыртқасын  пілләге  салады.Тура  дамиды- ұрықтанған   жұмыртқалардан  жас  сүліктер  өрбиді.
                    Сүліктер-паразиттік  жолмен  де,  жырқыштықпен  де  тіршілік  ететін  жәндіктер.Олардың  негізгі  қорегі- әр  түрлі су  жәндіктері: былқылдақденелер  бунақденелердің  дернәсілдері.  Сондай-ақ  өзге  сүліктер,  итшабақ  және  балық  шабақтары,  омыртқалы   жануарлардың қанымен  де  қоректенеді  .Сүліктер  суда  тіршілік  етеді.Сүлік  денесінің  алдыңғы  және  соңғы  ұштарында  сорғыштары  болады.  Алдыңғы  сорғышында  3 тісті  ауызы  бар. Суда  кездескен   адамға  немесе  омыртқалы  жануарларға  дененің  алдыңғы  жағыедағы  сорғышымен  жабысады. Ол жануардың  немесе  адамның денесін  тістеген  кезде  теріде  3 бұрышты із  қалады.Өткір  тістер  теріні  теседі. Сүлік  тіс  орнынан аққан қанды сорады.  Қан  соратын  сүліктің  жұтқыншағына арнаулы  бездерден  "гирудин"  деп  аталатын  ерекше  зат  бөлініп  шығады.  Бұл  зат  қанды  сұйылтады,  сондықтан  жара  ауызындағы  қан  ұйымайды.  Халықтық медицинада гирудиннің  осы  қасиеті  пайдаланады.  Сүлікке   вена  бітілгенде,  жүрек  бұлшықеттері  жансызданғанда, миға  қан  құйылғанда,  емдік  мақсатта  пайдаланып,адамның қанын   сорғызады.
           Көпқылтанды   буылтық  құрттардың  басым  бөлігі суда  тіршілік  ететіндіктен,  теңізде  маңызды  рөл  атқарады.  Олар  балдырлармен,  ұсақ  жәндіктермен  қоректенеді. Ал  өздері  суда  мекендейтін  балықтарға,  шаянтәрізділерге және  басқа да  теңіздегі  мақұлықтарға  жем  болады.      

[1] Медициналық сүлік тұщы суда тіршілік етеді. Ұзындығы 8-12 сантиметр болады. Оның сілекейінде гирудин және гиалуронидаза деген заттар бар. Гирудин қанның ұюына кедергі келтіреді, гиалуронидаза дене талшықтарында зат алмасу процесіне әсер етеді. Гирудиннен дәрі-дәрмектер жасалады. Зерттеушілердің айтуынша, сүліктің сілекейі қабыну процесіне қарсы күресу, иммундық жүйені қоздыру, қан тамырларының склероздық процесін азайту, қан ұю үрдісін болдырмау және ұйыған қанның түйіршіктерін езу қасиеттеріне ие. Ғалымдар сүліктің сілекейінен дестабилаза деген фермент жасалып шығатынын анықтап отыр. Бұл фермент фибриндік қоюланған заттарды жою дәрежесіне жеткізе алады. Сүлік-тің сілекейіндегі осындай қа- сиеттерді анықтаған дәрігер-лер оны адам қанын азайту-ға және қанды ұйымайтын жағдайға жеткізу үшін пайдаланып келеді.

Ғылымда сүлік салуды – гирудотерапия деп атайды. Қазіргі таңда гирудотерапия – кардиология, офтальмология, дерматология, хирургия, гинекология, урология, неврология және герентология саласында кеңінен қолданылатын, күретамыр, қан тамыры, тері ауруларына, өкпе, бас сақинасы, инфаркт, инсульт, глаукома тәрізді сырқаттарға өте шипалы ем. Ең ғажа-бы, бұл күндері кейбір адамдар сүлік салудың көмегімен арықтай да бастады. Гирудотерапияның тиімділігі сүлік адамның артық арам қанын сорып алады, сөйтіп, қан айналысын жақсартады, сүліктің сілекейі биологиялық белсенді заттарға бай, осы түрлі ферменттерден тұратын сүлік сілекейі адамның қанын тазартып, иммунитетін күшейтіп, ағзасын жасартады, түрлі ферменттермен бірге қанның ұюына тосқауыл қоятын гирудин және 100-ге жуық биологиялық пайдалы заттар сүлік сілекейінің басты айырмашылығы. Дәрігерлер сүлікті науқас адамның жүрек қызметі нашарлап, бауыры ұлғайғанда, тромбофлебитте, миокарда инфарктінде, жүректің демікпелі ұстама ауруында (стенокардия), миқан тамырларының қысылуында қолданады. Сүлік салып, емдегеннен кейін сырқаттың дене қызуы қалпына келеді, қан қысымы, қандағы қант мөлшері төмендейді, ұсақ қан қатпарлары жойылып, ісікке қарсы, ауырсыздандыру тетіктері іске қосылады. Гирудотерапияны гинекологиялық ауруларға қолданғанда әйелдер ауруынан айығады, оларда гормондық зат алмасу процестері жылдам қалпына келеді, сүлік салу бедеулік, эндометрит, эндометриоз тәрізді жатыр мен созылмалы аурулар-дың алдын алады, кейбір жағдайларда сүлік салу бұл ауруларға негізгі ем ретінде пайдаланылады. Әсіресе, сүлік салу операциядан кейін тез жазылуға әсер етеді. Осыған орай қазір дәрігерлер операциядан соң сүлік салуға кеңес береді. Медициналық аш сүлік бір сорғанда 10 мл. қан сорып, оған тойған соң адам денесінен өзі сыпырылып түсіп қалады. Егерде адам денесіне 8-10 сүлікті қоятын болса, олар 300-400 мл. қанды сорып алады және де сүліктің сорған жерінен қан өздігінен алты сағаттан бір тәу-лікке дейін аға береді, - дейді мамандар. Егерде адам ағзасынан қанды аздап қана алу қажет болса, онда кішкентай сүліктерді аз уақытқа ғана қояды. Сүлік салғанда науқастың жасына, қосалқы ауруына, дене салмағына, қан қысымына, сүліктің жағдайына көңіл бөлу қажет. Сүлікті қолданғанда тәндегі өзгерістердің қатерлі болып кетуі мүмкін болғандықтан, сүлікті аллергиялық ауруы бар сырқатқа, қансыраған адамға, қан қысымы төмендерге, қан ұю процесі нашарлаған ауруға пайдалануға болмайды.

Сүлікті сулы ыдысқа салып қояды. Сырқатты емдеу үшін аш сүліктер қолданылатындықтан, олар 2-3 ай суда қалқып жүруге тиіс. 3-5 литрлік банкіде 300-ге дейін сүлік ұстайды. Сүлік сақталған судың құрамында хлордың болмауы керек. Және де оның жылылығы бөлме жылылығындай болады. Ыдыстағы суды 24 сағат сайын ауыстырып отырады. Ыдыстың бетін темір тормен немесе дәкемен жауып қояды. Мамандардың айтуынша, сүлікті тұндырып қайнатылған температурасы 18 градус су құйылған таза ыдыста – банкіде сақтап, сүліктердің ауырып қалмауын және бөлмеде тыныштық болуын қадағалап отырады. Бөлмеде қатты шу болса, сүліктер бұралып қалады, аш болса да қан сора алмайды. Сүлікті сақтап қою үшін сиым-дылығы 50-100 мл. ыдыс қажет. Банкіден қысқашпен емес, қолмен 8-12 сүлікті таңдап алып, адам денесіне салады. Үлкен сүліктер артық арам қанды жақсы сорады. Емдеуге сау сүліктер қолданылады. Дені сау сүлікті түрткілесе қозғалып, жылан сияқты қимылдап, қысқарып, жуандайды. Сүлік салар алдында мынандай заттарды дайындап алу қажет: шыны түтік қысқыш, глюкоза ерітіндісі, залалсыздан дырылған сулық, мақта, дәке, тұзды су, ұстара, сабын, оны жаққыш. Сүлік қоятын жердегі шаштарды 1-2 сағат бұрын қырып, жуады. Сүлік сабын иісі шыққан жердегі қанды сормайды.[3] Жүйелік әрекеттер. 1. Сүлік қоятын теріні қайна-ған жылы суға малынған, за-лалсыздандырылған дәкемен сүртеді. 2. Әзірлеген жерді залалсыз-дандырылған глюкоза ерітін-дісімен сүртеді. 3. Бір сүлікті артқы жақ сор-ғышымен түтікке салады. 4. Түтікті сүлік қоятын жерге төңкеріп, сүлікті шығарады. 5. Сүлік қанды сора бастаған кезде денесі жиырылып қимылдайды. 6. Сүліктің артқы жағындағы сорғышына сулық (салфетка) салу керек. Сүлік салу тәртібі: Сүлікті қарақұсқа салғанда құлақтың шеміршегінен 1 сантиметр артқа қояды. Сираққа тамырдан 1 сантиметр қашықтыққа шахмат тәрізді етіп сүлік салады. Миокард инфаркті кезінде немесе осы ауруға шалдығады-ау дегенде сүлкті жүрек үстіндегі кеуде терісіне, 3-ші және 5-ші қабырға аралығына, төс сүйектен солға қарай 1 сантиметр өлшеп барып салады. Тромбофлебит ауруында тромбымен бітеліп қалған вена қан тамырларынан бір сантиметр өлшеп, осы тамырдың екі жағынан да сүліктерді қояды. Жүрек ауруларының салдарынан ұлғайған бауырға арнап сүлікті кеуденің оң жағындағы қабырғалардың астындағы теріге жабыстырады. Есте болатын жағдайлар: Тұщы суға салынған сүлікті ұстап, денеге салар алдында пинцеттің көмегімен оны пробирка ішіне енгізу қажет. Пробиркаға құйрық жағымен ен-гізгенде сүлік бас жағымен өзі шығуына жеңіл болады. Салатын жерге жақындатып әкелген пробирканың түбін көтер-се болды, сүлік глюкозамен сүртілген тәтті денеге өзі ұмтылып, теріні тістеп, жабыса бастайды. Бір қолданылған сүлікті екінші рет пайдаланбайды. Оны формалинге, мүсәтір спиртіне немесе тұзды суға салып, су құбырымен ағызып жібереді. Сүлік салу аяқталғанда Дені сау сүлік 40-60 минут ішінде нақуастың артық арам қанын сорып, ісінеді. Қанға тойған сүлік өз бетінше түспесе немесе алып тастау қажет болса, сүлік жабысып тұрған жерге тұзды, ащы су құяды. Сонда ол сылқ етіп түсіп қалады. Денеге жабысқан сүліктің қан соруы бәсеңсісе, үстіне жылы су жағады, сол кезде оның қимылы қайтадан күшейеді. Сүлік сорған жерге таза стерильденген сулық (салфетка) салады, оның үстіне мақтаны көп салып, орап тастайды. Сүлік тістеген жер 6 сағаттан 24 сағатқа дейін қансырап тұрады да, осы уақыт ішінде қан тоқтамаса, қанды перманганат калий ерітіндісімен тоқтатады. Әйтпесе, басып, қысып тұратын шүберек салады, қатты орап қояды. Сүлік тістеген теріні Н2 О2 ерітіндісімен немесе йод ерітін-дісімен сүртеді. Бұл жер 2-3 күннің ішінде жазылып кетеді. Теріге сүлікті дұрыс салмаса, басқа қосымша аурудың пайда болуына жол ашады. Яғни, мұндай жағдайда тері қабынады, іріңдейді, сол жерде ісік пайда болады. Сүлік салған жерден қан кету тоқтасымен 3% сутегі тотығы ерітіндісіне малынған залалсыздандырылған дәке-мен 2-3 күнге байлап қояды. [4]

  Арнайы дәрігерлер сүлік салудың алғашқы сеанысында 

сүлікті адам денесінің қарын аумағынан бастайды. Өйткені қарын аумағы дәрігердің де, емделуші адамның да көзбен көріп бақылауына өте қолайлы.

Сүлік өте кінәмшіл, кірпияз. Сондықтан оның жыландай суық денесінен шошымай, мейлінше еркіне жіберіп, емделуші адам қимылсыз жатуы керек.  Қадалатын тұсты, яғни дененің ауыратын жерін сүлік өзі-ақ іздеп табады.
Сүлік қадалған жеріндегі нашар қанды немесе қан аралас керексіз сұйық затты (сары су не ірің) сорып тойғаннан кейін 3 минут пен 30 минуттың аралығында өзі түседі. Сүлікті уақытынан бұрын тартып алып тастауға 

болмайды. Себебі тістері қалып қоюы мүмкін.

Ағзаға микроб түспес үшін сүлік қадалған жерді арнайы дайындалған залалсыздандырылған дәкемен жауып, байлап қою керек. Жара орнынан 2 сағаттан 24 сағат аралығында қан ағып тұруы мүмкін. Кей кезде жараның орнында тек көгерген таңба таңба ғана  қалады. Бірақ бұл адам үшін қауіпті емес, керісінше бұл сүлік салудың оң әсер ете бастағанының белгісі, яғни адамның иммундық жүйесі бірден қалпына келе бастайды деген сөз. 
Сүлікті адамның кез-келген дене бөлігіне сала беруге болады. Сүлікті басауруына, тіс, қан қысымы көтерілгенде, денеде ісік пайда болғанда, зат алмасу бұзылғанда, сары сужиналғанда қорықпай-ақ пайдалана беруге болады. Қалай болған күнде де адамға оның ешқандай зияны жоқ.
Бар қасиет сүліктің сілекейінде. Сондықтан белгілі бір сырқат түрі асқынған болса, ауру адамның 8-10 процедура қабылдағаны дұрыс. 

Әдетте мұндай жағдайда ауыратын дене мүшесіне 2-3 немесе 10 сүлікке дейін салады.

Егер сырқат асқынып кеткен жағдайда (тромбофлебит, гипертониялық дағдарыс және де басқа да ауыр кезеңдерде) процедураларды, яғни сүлік салуды жиі жүргізген жөн.
Сүлік салу емін тұрақты қабылдаған адам жылына бір рет осы емдеу 

тәсілінің білгірі –гирудотерапевтке қаралып, тексерістен өтіп отыруы қажет. Емдеу тәсілінің оң нәтижесін беруі үшін 3-4 процестен тұратын қайталау курстарын қабылдап отырған өте пайдалы. Емдеу тәсілін әлденеше рет қабылдағаннан кейін қайталап салғанда сүлік бұрын қадалып жүрген адам денесінен қашқақтап жоламай қойса, жыйырылып тітіркенгендей белгі берсе, ағзаның аурудан құлан таза айыққаны деген белгісі.

 Сүлік салудың адам ағзасы үшін пайдасы өте зор. Десек те емдеу барысында кейбір дәрігерлер сеанс қабылдағаннан кейін сүлікті өлтіреді, яғни бойына жинаған жағымсыз заттардан тазарту керек. Адам денесіндегі 

арам қандарды сорғандықтан ол өзі де өліп қалуы мүмкін. Бір қарағанда бұл қатыгездік екені даусыз.[6]

 Шығыс медецинасында емшілер сүлікті саналылықпен пайдаланып, ерінбей, қиналмай ем қабылдағаннан кейін тазартып отырады. Яғни адам денесіне салынған сүлікті ем қабылдап болғаннан кейін таза тұзды суға салу керек. Сонда арам қанға тойған сүлік лоқсып құсады. Бірақ лоқсып құсқан құсқанына қанағаттанбай, сүлікті қолмен ұстап, ақырын жайлап қана аяқ жағынан басына қарай қан шығуын тоқтатқанша сығу қажет. Сондай жағдайда  сүлік қаннан мүлде тазартылады. Тазартылған сүлікті таза суға кішкене шекер салып  салып қою керек. Өмірде бір тіршілік иесінің екіншісі үшіншісі үшін құрбан болып жатуы бұл заңдылық. Сондықтан гирудотерапияның бұл әдісіне сәйкес сүлікті дұрыс, ұқыпты пайдалана білсе, адам денсаулығына тигізер пайдасы шексіз Жабысып алып, қан соратын бұл жәндікті көргенде, денең түршігеді. Алайда медицина саласындағы сүліктің дәл осы қасиетінің пайдасын санамалай бастасаңыз, оның пайдалылығына еріксіз сүйсінесіз. Латын тілінен аударғанда «gerudis» сөзі сүлік дегенді білдіреді. Гирудотерапия қазіргі таңда кардиологияда, офтальмологияда, дерматологияда, хирургияда, гинекологияда, урологияда, неврологияда, герентологияда кеңінен қолданылып, күретамыр және қан тамыр ауруларына, тері ауруларына, өкпе, бас сақинасы, инфаркт, инсульт, глаукома секілді 

ауруларға таптырмас емге айналды. Тіпті соңғы кездері адамдар сүліктің көмегімен арықтап, адам жасын жасартатын «сиқырлы емші» ретінде де пайдалануда. Сүлікті қажет деген жерге тек арнайы маман ғана салады.Бұл жәндіктің емдік қасиетінің сыры адамның артық арам қанын сорып алып, қан айналысын жақсартатын артықшылығына қоса, тағы бір кереметтілігі оның биологиялық белсенді заттарға бай, түрлі ферменттерден тұратын сілекейінде. Түрлі ферменттермен қатар қанның ұюына тосқауыл қоятын гирудин және 100-ге жуық биологиялық пайдалы заттар сүлік сілекейінің басты артықшылығы болып саналады. Ол бір сағат ішінде адамның 15 мл-дей қанын сорып алады, одан соң өзі ажырайды.Сондай-ақ бүгінгі таңда ауырмай-ақ сүліктің көмегіне жүгінгісі келетін азаматтардың қатары да көбеюде. Себебі сүлік салу емінен кейін адамның дене қызуы қалпына келіп, қан қысымы, қандағы қант мөлшері төмендеп, ұсақ қан қатпалары жойылады, ісікке қарсы, ауырсыздандыру механизмдері іске қосылады екен. Негізінен, емге белсенді аш сүлікті пайдаланады.Егер қанды аздап алу қажет болса, кішкентай сүліктерді аз уақытқа ғана қояды. Бүгінде Қазақстанда сүлік салумен айналысатын медициналық орталықтардың саны артып келеді. Сүлік туралы аңыз Медициналық сүлік ретінде қолданылатын арқасында өрнегі бар сүлік туралы аңыз да бар екен. Ертеде Сүлеймен пайғамбар алыс жолдан шаршап-шалдығып, аяғы ісіп келе жатқан соң, жолда кездескен көлшікке аяғын салып демалады. Сол арада мызғып кеткен пайғамбар ояна келе, аяғының ісігінің де кетіп, бойындағы ауырлықтың да жоғалғанын және денесі жеңілдеп қалғанын байқайды. Тек аяғының астында майда құрттар мен кішкене ғана қан ағып жатқанын көреді. Риза болған Сүлеймен пайғамбар құрттардың арқа тұсынан сипап, ризашылығын білдіреді. Бүгінде медициналық сүліктердің арқа тұсындағы өрнектердің пайғамбардың төрт саусағының іздерінен қалған белгі екен деген аңыз бүгінге жеткен екен.Қызық дерек «гирудотерапия» деп аталады.Латын тілінен аударғанда «gerudis» сөзі сүлік

дегенді білдіреді. Гирудотерапия кардиологияда, офтальмологияда, дерматологияда, хирургияда, урологияда, неврологияда тамаша нәтижелер береді екен. Сүлік салу күретамыр және қан тамыр ауруларына, тері ауруларына, өкпе, бас сақинасына, басқа да ауруларға тиімді ем болып жүр. Соңғы кезде адамдар сүліктің көмегімен целлюлитті емдеп, арықтап, тіпті жасарады.Бұл жәндіктің емдік қасиетінің сыры оның биологиялық белсенді заттарға бай, түрлі ферменттерден тұратын сілекейінде екен.[5]