Халькозин

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Chalcocite
Негізі
Санаты Минерал
Химиялық формуласы copper(I) sulfide: Cu2S
Strunz classification 02.BA.05a
Crystal symmetry Monoclinic 2/m - Prismatic
Unit cell a = 15.246(4) Å, b = 11.884(2) Å, c = 13.494(3) Å; β = 116.35(1)°; Z = 96
Ерекшеліктері
Түсі Dark gray to black
Кристал пішіні Tabular to prismatic crystals also massive to granular
Сингониясы Monoclinic, pseudo-orthorhombic
Twinning Common on {110} yielding pseudohexagonal stellate forms
Үгітіндісі Indistinct on {110}
Агреттары Conchoidal
Беріктігі Brittle to sectile
Моль шкаласы бойынша минерал қаттылығы 2.5 - 3
Streak Shiny black to lead gray
Diaphaneity Opaque
Үлес салмағы 5.5 - 5.8
Fusibility 2-2.5
Дереккөздер [1][2][3]

Халькозин (грекше chalkos — мыс), мыс жылтыры — сульфидтер класына жататын минерал. Химиялық формуласы: Cu2S, мұндағы мыстың мөлшері 79,86%, қоспалары: Fe, Ag, Co, , Au, As. Төменгі температурада ромбылық, жоғарғы температурада гексагондық сингонияларда кристалданып, призма, қалақ, дипирамида тәрізді кристалдар түзеді.Сингониясы — ромбылық (төмен температуралы) және гексагондық пен текшелік (жоғары температуралы модификациялары). Кристалдары — тақта, призма, агрегаттары тұтас майда түйірлі масса не сеппе. Агрегаттары ұсақ түйірлі сеппе түрінде болып келеді, түсі сұр, қара, металл тәрізді жылтыр, қаттылығы Моос шкаласы бойынша 2,5 — 3, тығыздығы 5,5 — 5,8 г/см3, электр тогын өткізеді. Мыс және полиметалл кендерінің сульфидтермен қайта баю белдемдерінде кездеседі. Қазақстанда Жезқазған, Қоңырат кендерінде кездеседі. Халькозин — бағалы мыс кентасы. Жаратылысы — гидротермалық және экзогендік; мыстың кені.[4]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Mindat.org
  2. Webmineral.com
  3. Handbook of Mineralogy
  4. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2