Хұлағу

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Хулагу бетінен бағытталған)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Хұлағу
Хан

Хұлағу және Докуз-хатун
Билеген 1256 - 1265
Өмірден озды 8 ақпан 1265 ж.
Buried Шахи, Урмия көл
Consort Докуз-хатун
Father Толуй
Mother Сорхахтани
Religious beliefs тенгрианство
Хулагу-хан

Хулагу, Хулагу-хан (1217 — 8.2.1265, Мәраға, Иран) — Шыңғыс ханның Төледен туған немересі, Хулагу мемлекетінің және оны билеген әулеттің негізін қалаушы (1256 — 65). Шешесі Соркактан-бике керейт Тоғорыл ханның інісі Жақамбының (Гиредей) қызы. Өзі де Тоғорылдың немере қызына үйленген. Балалық және жастық шағын әскери жорықтарда өткізді. 1251 ж. Ұлы құрылтайдың шешіміне сай Хулагу Ираннан батыстағы жерлерді: Иракты, Сирияны, Палестинаны, Мысырды, Рум мен Арменияны бағындыруға тапсырма алып, жорыққа дайындала бастады. 1254 ж. жазда Жетісу, Түркістан арқылы Самарқандқа жеткен ол 1256 ж. Исмаил әулетінің соңғы билеушісі Рокнеддин Хуршахты тізе бүктірді. 1258 ж. ақпанда Бағдадты бағындырып, Аббас әулетін жойды. Бірақ 1260 ж. Хулагудың Кетбұға басқарған әскері Сирияда Берке хан билеген Алтын Ордамен одақтасқан Египет мәмлүктерінен жеңілді. 1262 ж. Мысыр сұлтаны Бейбарыспен аса тығыз дипломатиялық байланыс орнатқан Алтын Ордамен соғысты. Мысыр мәмлүктері және Алтын Орда арасындағы одаққа қарсы Хулагу Византиямен, крестшілермен күш біріктіруге тырысты. Сөз жүзінде ол Қарақорымдағы Ұлы ханға бағынып, одан 1256 ж. ильхан (елхан) атағын алғанымен, іс жүзінде өз иелігін дербес басқарды. Хулагу тәңіршілдік дінін ұстанды, бірақ басқа діндерге ешқандай қысым көрсетпей, төзімділікпен қарады. Ғылым мен өнерді өркендетуге көп көңіл бөлді, Мәраға қаласында обсерватория салдырды.

[1]

Пайдаланылған әдебиет[өңдеу]

  1. “Қазақ Энциклопедиясы”, II-том