Бату хан

Уикипедияден

Бату хан
хан
Бату. Қытай миниатюрасы. 14 ғ.
Орнауы	1227—1255
Таққа көтерлуі	1224/1225 немесе 1227
Басқа лауазымдары	Бату патша, Сайын хан (моңғолша: Жақсы хан, Сайн хаан)
Туғаны	1205 Моңғолия
Қайтыс болғаны	1255 Сарай бату
Алдыңғысы	Жошы хан
Соңғысы	Сартақ
Жұбайы	Борақшын хатун
Атасы	Жошы хан

Бату хан, (моңғолша: Бат Хаан, қытайша: 拔都可汗) Батый, Сайын хан (1208—1255) — Алтын Орданың негізін калаған хан (1227 — 55), колбасшы. Шыңғыс ханның немересі, шешесі — коңырат Елші ноянның қызы Кочу хатун.

Бату хан 1227 ж. Жошы өлгеннен кейін Шыңғыс ханның ұйғарымымен әкесінің ұлысына хан болды. 1229 ж. Үгедейді моңғол империясының ұлы ханы сайлаған Қарақорымдағы Құрылтай жиналысына катысты. 1236 — 42 ж. біріккен үлы хандық әскерінің Русь пен Шығыс Еуропаға жорығына қолбасшылық етті. Жошы ұлысын Ертістен Дунайға дейінгі байтак өлкені алып жатқан Алтын Орда мемлекетіне айналдырды. 1251 ж. Онон өз. бойында өткен Құрылтай жиналысында Б-дың қолдауымен Мөңке ұлы хан болып сайланды. Батудың 26 әйелі, Сартақ, Тоқан, Әбуқан, Улақшы есімді 4 ұлы болған. Б. Еділдің сағасындағы (Ахтуба алқабы) аралдарының бірінде орналасқан Сарай қаласында жерленген.