Дат тілі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Дат тілі (dansk)

Елдер

Дания, Швеция, Норвегия, Канада, Аргентина, АҚШ
Сөйлеушілер саны 5,7 млн. (2005)
Лингвистикалық
класификация
Ресми мәртебе
Ресми тіл ДанияДания Дания (де-факто)
 Гренландия
 Фарерлер
 Еуропалық одақ


Азшылық ұлттар тілі:  Германия
Тілдер коды
ISO 639-1:

da

ISO 639-2:

dan

ISO 639-3:

dan

Дат тілі (дат. dansk) — даттықтардың тілі, скандинавиялық тілдердің бірі. Негізінде Данияда және солтүстік Германияда тараған. Сөйлеушілердің жалпы саны — шамамен 5,7 млн адам.

Ресми мәртебе[өңдеу]

Дания Корольдігінің ресми тілі; XV — XIX ғасырдың басында Норвегияның ресми тілі болған, XIX ғ. ортасына дейін — Шлезвиг-Гольштейннің.

Таралу аймағы және сөйлеушілер саны[өңдеу]

Дат тілі келесі елдерде тараған:

  • Дания — барлығы 5 425 420 адам, соның ішінде 461 614 иммигрант, олардың жартысы датша сөйлей алмайды (2005[1]).
  • Гренландия — 6,8 мың (2005, сарап) этникалық даттықтар арасында тараған және көптеген гренландтықтардың екінші тілі болып табылады.
  • Фарер аралдары — фарер тілімен (түгелге жуық ферерлықтар шет тілдей сияқты дат тілін жақсы біледі) қатар ресми аясында қолданылады, бірақ Фарер аралдарында этникалық даттықтардың саны аса көп емес.
  • Германия — Шлезвиг-Гольштейн[2]; жерінде тұратын 50 мың даттықтар үшін ана тілі болып табылады.
Эмигранттар арасында

Диалекттер[өңдеу]

«Стандартты» дат тілінде (Rigsdansk) Копенгагенде және жақын жердегі аймақтарда сөйлейді, сонымен қатар, әрбір аралдың өзіндік диалекті бар. Диалекттер 3 топқа бөлінеді:

  • батыс (ютландтық, юттық) — Ютландия түбегі, оңтүстік-, батыс- және шығыс-ютландтық деп бөлінеді;
  • аралдық — Зеландия, Фюн және оңтүстік дат аралдары;
  • шығыс — Борнхольм аралының диалекті;

Әдеби дат тілі зеланд диалекттердің негізінде XVIII ғ. пайда болды.

Негізгі сөздік[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Danmarks Statistik
  2. National minorities
  3. [1]
  4. The 2000 American census