Чан Кайши

Уикипедия жобасынан алынған мәлімет
Мында өту: шарлау, іздеу
Generalissimo Chiang Kai-shek
Чан Кайши

蔣中正


лауазымына ие болғаны
October 10, 1928 — December 15, 1931
Ізашары Gu Weijun (Acting)
Ізабасары Lin Sen
лауазымына ие болғаны
August 1, 1943 — May 20, 1948
Acting until October 10, 1943
Ізашары Lin Sen
Ізабасары Himself (as President of the Republic of China)

лауазымына ие болғаны
December 15, 1931 — May 31, 1946
Ізашары Position established
Ізабасары Position abolished

лауазымына ие болғаны
May 20, 1948 — January 21, 1949
Вице-президент(тер) Li Zongren
Ізашары Himself (as Chairman of the National Government of China)
Ізабасары Li Zongren (Acting)
лауазымына ие болғаны
March 1, 1950 — April 5, 1975
Вице-президент(тер) Li Zongren
Chen Cheng
Yen Chia-kan
Ізашары Li Zongren (Acting)
Ізабасары Yen Chia-kan

лауазымына ие болғаны
December 4, 1930 — December 15, 1931
Ізашары Soong Tse-ven
Ізабасары Chen Mingshu
лауазымына ие болғаны
December 9, 1935 — January 1, 1938
Президент Lin Sen
Ізашары Wang Jingwei
Ізабасары Hsiang-hsi Kung
лауазымына ие болғаны
November 20, 1939 — May 31, 1945
Президент Lin Sen
Ізашары Hsiang-hsi Kung
Ізабасары Soong Tse-ven
лауазымына ие болғаны
March 1, 1947 — April 18, 1947
Ізашары Soong Tse-ven
Ізабасары Chang Chun

лауазымына ие болғаны
March 29, 1938 — April 5, 1975
Ізашары Hu Hanmin
Ізбасары Chiang Ching-kuo (as Chairman of the Kuomintang)

Дүниеге келгені 1887 ж. қазанның 31 (1887—10—31) (125 жас)
Fenghua, Zhejiang
Қайтыс болғаны 1975 ж. сәуірдің 5 (87 жаста)
Taipei, Taiwan
Ұлты Chinese
Саяси партиясы Naval Jack of the Republic of China.svg Kuomintang (KMT)
Жұбайы Mao Fumei
Yao Yecheng (concubine)
Chen Jieru
Soong May-ling
Балалары Chiang Ching-kuo
Chiang Wei-kuo (adopted)
Оқу орны Baoding Military Academy, Imperial Japanese Army Academy Preparatory School
Мансабы Soldier (General officer)
Діні Christian [1]
Қолтаңбасы Чан Кайши's signature
primer

Чан Кайши (31 қазан 1887, Чжычжиян провинциясы, Фынхуа ауд. — 5 сәуір 1975, Тайбэй ) — Қытайдың саяси қайраткері, генералиссимус. Жас кезінде әскери білім алған. Жапонияның әскери уч-щесінде (1907 — 08) оқып, жапон армиясында (1909 — 11) қызмет етті. 1908 ж. “Қытай революцияшыларының біртұтас одағына” мүше болды. 1911 ж. Жапониядан еліне оралып, Синьхай революциясына қатысты. 1912 ж. Гоминьдан партиясын құруға ат салысты. Сун Ятсенмен тығыз байланыста болып, оның саяси бағытын қолдады. 1923 ж. Сун Ятсен оны Кеңес Одағының саяси-әскери жүйесін үйренуге жіберді. 1924 ж. еліне оралғаннан кейін Гуанчжоу қ-ндағы Хуанпу әскери уч-щесінің директоры және Гуандун армиясының бас штаб бастығы, ал 1925 ж. Ұлттық рев. армияның бас қолбасшысы болды. Солт. өлкелерде билік құрған әскерилерді жеңіп, 1927 ж. тамызда гоминьдандық Нанкин үкіметін құрды. 1928 ж. Әскери кеңестің төрағасы, Орт. саяси конгрестің төрағасы, Ұлттық үкіметтің төрағасы міндеттерін қоса атқарды. Осыдан кейін елде басқа саяси партияларға, ең алдымен, коммунистерге қарсы жаппай жазалау шаралары күшейді. Ч. К. бірқатар реформалар жүргізіп, әлеум. дамуды ілгерілетті. Сонымен қатар кейбір әскерилерді өзіне қарсы қойып алды, соның салдарынан билігі әлсіреп, агр. реформасы сәтсіздікке ұшырады. Елде азамат соғысы басталды. Осыны пайдаланған Жапония 1931 ж. Солт.-Шығыс Қытайды, 1933 — 35 ж. Солт. Қытайды басып алды. Ч. К. халықтың қысымымен азамат соғысын тоқтатып, коммунистермен уақытша бітім жасады және жапон басқыншыларына қарсы (1936 — 45) соғысқа қатысты. 1945 ж. тамызда Қытай жапон басқыншыларынан азат етілді. 1946 ж. Гоминьдан үкіметі мен коммунистер арасында азамат соғысы қайта басталды. 1947 ж. Қы-тай Республикасының конституциясы қабылданып, ұлттық парламент Ч. К-ді президент етіп сайлады. Бірақ елдегі азамат соғысында жеңіліске ұшыраған ол 1949 ж. қаңтарда отставкаға кетті. 1949 ж. 1 қазанда коммунистер жеңіске жетіп, Қытай Халық Республикасы құрылды да, Ч. К. отбасымен және жақтастарымен Тайвань аралына көшті. 1950 ж. наурызда Ол Тайваньдағы Қытай Республикасының президенті болып, бұл орынға 1954, 1960, 1966, 1972 ж. үздіксіз қайта сайланды. Тайваньдағы Ч. К. өкіметі батыстық үлгіде билік құрды. 1950 ж. АҚШ-пен “ортақ қорғану келісіміне” қол қойды, аралға АҚШ-тың 7-флоты кіргізіліп, одақтастық шарт жасалды. АҚШ пен Батыс елдерінің арқасында Тайвань 1971 жылға дейін Қытайдың заңды үкіметі ретінде БҰҰ-да өз өкілдігін сақтады. Ол билік басында болған жылдары ел экономикасы нарықтық қатынастарға көшірілді де ҚХР-ға қарағанда қарқынды дами бастады.

Дереккөздер [өңдеу]

  1. Jay Taylor. The Generalissimo: Chiang Kai-Shek and the Struggle for Modern China. (Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press, 2009)p. 2.