Франклин Делано Рузвельт

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

}}

Франклин Делано Рузвельт
Франклин Делано Рузвельт
Лауазымы
Ту
32-ші АҚШ Президенті
Ту
4 наурыз 1933 жыл — 12 cәуір 1945 жыл
Вице-президент: Джон Гарнер
Ізашары: Герберт Гувер
Ізбасары: Гарри Трумэн
Ту
44-ші Нью-Йорк Губернаторы
Ту
Өмірбаяны
Партиясы: АҚШ Демократиялық партиясы
Білімі: Гарвард университеті, Колумбия университеті
Ғылыми дәрежесі: {{{Ғылыми дәрежесі}}}
Мамандығы: заңгер
Қызметі: {{{Қызметі}}}
Дүниеге келуі: 30 қаңтар 1882(1882-01-30)
Гайд-парк, Нью-Йорк штаты, АҚШ
Қайтыс болуы: 12 сәуір 1945(1945-04-12) (63 жас)
Уорм-Спрингс, Джорджия штаты, АҚШ
Жерленді: Гайд-парк, Нью-Йорк штаты, АҚШ
Әкесі: Джеймс Рузвельт
Анасы: Сара Делано
Жұбайы: Элеонора Рузвельт
Балалары: Джеймс, Франклин, Элиот, Франклин Делано, Джон, Энн
Қызмет еткен жылдары: {{{Қызмет еткен жылдары}}}
Құрамында болды: {{{Құрамында болды}}}
Әскер түрі: {{{Әскер түрі}}}
Атағы: {{{Атағы}}}
Басқарды: {{{Басқарды}}}
Шайқасы: {{{Шайқасы}}}
Құрамында болды: {{{Құрамында болды}}}
Ғылыми аясы: {{{Ғылыми аясы}}}
Жұмыс істеген орны: {{{Жұмыс істеген орны}}}
Құрамында болды: {{{Құрамында болды}}}
 
Қолтаңбасы: Қолтаңбасы

Франклин Делано Рузвельт[1] (30.01.1982, Хайд-Парк, Нью-Йорк штаты – 12.04.1945, Уорм-Спрингс, Джорджия штаты) – АҚШ-тың мемлекет қайраткері, 32-президенті. 1904 жылы Гарвард университетін, 1907 жылы Колумбия университетін бітіріп, заңгер мамандығын алған.

Өмірбаян[өңдеу]

1910 жылы Демократиялық партиядан Нью-Йорк штатының сенатына сайланады. 1912 жылы қайта сайланады. 1913-20 жылдары АҚШ Теңіз істері министрінің орынбасары болып қызмет атқарады. 1928 жылы Нью-Йорк штатының губернаторы болып сайланады .

1930 жылы қайта сайланып, дағдарыс кезінде күйзелген халыққа мемлекет тарапынан көмек беру жүйесін құрады. 1932 жылдан бастап президенттік сайлауларда қатарынан төрт мәрте жеңіске жетеді. Демократтар мен Рузвельттің елді дағдарыстан шығару бағдарламасы «жаңа бағыт» деп атанды. Бұл бағдарлама мемлекеттің қаржы, экономика-әлеуметтік саласы жан-жақты қамтылған терең жүйелі реформа болды. Рузвельт әкімшілігінің реформалары әлеуметтік экономикалық мәселелерді шешуде мемлекеттің рөлін көтереді, елдің сыртқы саяси ұстаным, бағдарларына да өзгерістер енгізіледі.

1933 жылдың қарашасында АҚШ пен КСРО арасында дипломаттық қатынас орнап, келіссөздер жасалады. АҚШ-тың Гитлерге қарсы одаққа қатысуы Рузвельт есімімен тығыз байланысты. Рузвельт АҚШ-тың Латын Америкасы елдеріне көзқарасын өзгертіп, 1933 жылы «Тату көрші» саясатын жариялайды да, Гаитиден АҚШ әскерлерін қайтарып алады.

1930 жылдары фашистік мемлекеттердің басқыншылық саясат жүргізуі және соғыс қаупінің күшеюіне байланысты Еуропаға қатысты саясатта Рузвельт пен оның пікірлестері Батыс Еуропаның демократиялық мемлекеттерімен, оның ішінде Англиямен, жақындасу қажет деген ойда болды. Алайда АҚШ бейтарап саясат ұстануға ұмтылды. 1935 жылы конгресс бейтараптылық туралы заң қабылдайды.

Америкалықтар өз тарихында тұңғыш және соңғы рет 1940 жылы Рузвельтті үшінші рет президент етіп сайлайды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Рузвельт әкімшілігі конгресстен бейтараптылық туралы заңды жоюға және Англия мен Францияға әскери жабдықтар беруге мүмкіншілік алды. 1941 жылы 11 наурызда ленд-лиз туралы заң қабылданады. Бұл заң фашистік басқыншылыққа қарсы күрес жүргізіп жатқан елдерге құрал-жабдықтарды жалға беруге рұқсат ететін заң болатын. 1943 жылы қаңтарда Касабланкада өткен конференцияда Рузвельт Германияның, Италия және Жапонияның «сөзсіз тізе бүккеніне» дейін соғысатынын мәлімдеді. Үш ұлы держава: КСРО, АҚШ және Ұлыбритания басшылары Тегеранда (1943 жылы 28 қарашада ) және Қырымда (1945 жылы ақпан ) өткен конференциялар шешімдеріне қол қойды. 1944 жылы дүниежүзілік соғыстың болып жатқандығына байланысты 4-рет президент болып сайланған кезде Рузвельт соғыстан кейін Ұлы державалардың ынтымағын нығайту жөнінде пікір ұсынды. Рузвельт мемлекет қайраткері және дипломат ретінде АҚШ саясатының соғыстан кейінгі қалыптасуы мен дамуына зор үлес қосып, 20-шы саясатшы ретінде тарихта қалды.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. - Name Meaning & Origin

Сiлтемелер[өңдеу]