Томас Джефферсон
| Джефферсон Томас | |
 |
|
|
|
|
| Дүниеге келгені | 1743 ж. сәуірдің 13  Шэдуэлл, Виргиния, Британдық империя |
|---|---|
| Қайтыс болғаны | 1826 ж. шілденің 4 (83 жаста) Шарлотсвилль, Виргиния, АҚШ |
| Орналасқан жері | Виргиния |
| Саяси партиясы | АҚШ Республика-демократиялық партиясы |
| Жұбайы | Марта Уэйльс Скелтон Джефферсон |
| Балалары | • Марта Джефферсон Рандольф, • Джейн Рандольф, • Мэри Уэйльс, • Люси Элизабет (1780–1781), • Люси Элизабет (1782–1785) |
| Оқу орны | College of William and Mary |
| Мамандығы | Американың мемлекет қайраткері Дипломат Aдвокат АҚШ-тың 3-президенті |
| Қолтаңбасы |  |
Томас Джефферсон (1743-1826) - американдық ағартушы және мемлекеттік қайраткер, АҚШ Тәуелсіздігі Декларациясы жобасының авторы[1] , АҚШ-тың 3-президенті. Мамандығы - адвокат.[2]
- 1775 жылы Солтүстік Америка отарларының Ұлыбританиядан бөлініп шығуы туралы шешім қабылдаған Құрлықаралық конгресс мүшелігіне сайланған.
- 1779-1781 жылдары Вирджиния губернаторы,
- 1785-1789 жылдары АҚШ-тың Франциядағы елшісі,
- 1790-1793 жылдары Джордж Вашингтонның Ӏ-үкіметінде мемлекеттік хатшы,
- 1796 жылы вице-президент, 1800-1808 жылдары АҚШ президенті болды. Ол "Тәуелсіздік декларациясының" жобасын жасау барысында "жоғарғы билік құдайдың билігімен дариды" деген көзқарасқа қарсы шығып, табиғи құқықтар ілімін ұсынды.
Отар аймақтар мен метрополия тұрғындарының теңдігін, халықтық төңкеріс жасау құқын жақтады. Монархиялық билікті табиғи құқық және қоғамды келісім тұрғысынан сынап, халық билігін негіздеді. Адамның табиғи құқықтарын мемлекет белгілеген заңдардан жоғары қойды. Үкімет тарапынан жеке адам құқықтарын бұзуға жол бермеу мақсатында мемлекеттік биліктің міндеттерін шектеуді талап етті. Ұсақ әндірушілердің мүддесін қорғап, фермерлердің демократиялық республикасын құруды аңсады. Джефферсон басқа саяси қайраткерлермен бірге АҚШ Конституциясын жазуға қатысып, адам құқықтары мен бостандықтарына қатысты 10 толықтыру ("Билль о правах") енгізді. Президент міндетін атқару барысында Джефферсон әртүрлі әлеуметтік топтар арасында келісім саясатын орнықтырып, реакциялық сипаттағы заңдардың күшін жойды; армияны, флотты, мемлекеттік аппаратты едәуір қысқартып, Луизиана штатын АҚШ-қа қосты.
- 1809 жылы президенттік мерзімі аяқталған соң саясатқа араласудан бас тартты.
- 1819 жылдан өмірінің соңына дейін өзі құрған Вирджиния университетін басқарды.
[өңдеу] Тағы қараныз
-
Томас Джефферсонның портреті, Тадеуш Костюшко
-
Томаса Джефферсонның портреті Рембрандт Пил
-
Джефферсонның Вашингтондағы мемориалы
-
Жатқан жеріндегі Ескерткіш]]
[өңдеу] Пайдаланған әдебиет
- ↑ Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9
- ↑ Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.ISBN 9965-32-491-3
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
 |
Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
