Құм

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қосшағыл құмындағы құмды шағылдар

Құм[1] – ұсақ түйірлі борпылдақ шөгінді тау жынысы. Құрамында әр түрлі минералдар мен тау жыныстарының түйіршіктері бар.

Топтары[өңдеу]

Пайда болу тегі жағынан құмдар бірнеше топтарға бөлінеді:

Түйір мөлшеріне қарай жіктелуі[өңдеу]

Ұсақ түйірлі құм
Өте ұсақ түйірлі құм
Құм
Құм
  • Өте ұсақ түйірлі (0,05-0,1 мм)
  • Ұсақ түйірлі (0,1-1,00 мм)
  • Ірі түйірлі (1-2 мм)

Саз алеврит мөлшерінің молаюына қарай алевритті құм , сазды құм болып ажыратылады.

Түстері[өңдеу]

Құрамындағы тау жыныстарының, минералдардың және олардың сыртын қаптаған әр түрлі минералдық заттардың түсіне сәйкес құм ақ, сары, қоңыр, қара, қызыл, т.б. түсті болады.

Қасиеті[өңдеу]

Құраушы бөліктерінің ірілігі әр түрлі және қуыстылығы жоғары (20%-дан астам) болғандықтан құм су, мұнай, газ сияқты заттарды бойына жеңіл сіңдіреді.
Құм құрамында алтын, платина, алмас, сапфир, лағыл, циркон сияқты сирек минералдар көп шоғырланса, пайдалы қазынды болып саналады.

Пайдалануына қарай топтары[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5