Аккад: нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
No edit summary
No edit summary
==Аккад патшалығы==
'''Аккад патшалығы''' — [[семиттер|семиттердің]] көне заманда [[Месопотамия |Месопотамияда]] құрған алғашқы мемлекеті. Негізін біздің заманымыздан бұрын 2330 жылдар шамасында Аккад қаласының билеушісі [[Саргон І]] қалаған. Әуелі ол [[Киш|Киштің]] билеушісін талқандап, Аккад княздігін құрды. Одан кейін Умма патшасы Лугальзагесиге соққы беріп, Оңтүстік Месопотамияны жаулап алды. Саргон І-нің және оның ұрпақтарының тұсында семиттер билеген алғашқы мемлекет аумағы солтүстік және батыс ([[Жерорта теңізі]]) бағыттарында кеңи түсті. Аккад патшалығы құрылған кезден бастап [[шумер тілі|шумер тілін]] [[аккад тілі]] ығыстырып шығарды. Халықтың дүниетанымында да біраз өзгерістер орын алды. Шумерліктер мен аккадтықтардың табынатын құдайлары “араласып” кетті. Бірақ мемлекет ұзақ өмір сүре алмады. Саргон І-нің кезінде-ақ жаулап алынған халықтар бірнеше рет көтеріліс жасады. Оның немересі Нарамсиннің тұсында (б.з.б. 2250 ж. ш.) ыдырай бастаған Аккад империясы көп ұзамай ұсақ мемлекеттерге бөлініп кетті. Біздің заманымыздан бұрын 2220 жылы Аккад қаласын [[гутилер]] басып алғаннан кейін, Оңтүстік Месопотамияның басты орталығы [[Вавилон]] болды.<ref>Қазақ энциклопедиясы I том</ref>
 
[[Сурет:Рельеф Нарамсина.jpg|нобай|солға]]
==Тарихы==
[[Сурет:Рельеф Нарамсина.jpg|нобай|солға|Нарамсин мүсіні]]
Б.з.б. XXIV ғасырда [[Қосөзен]]де орталығы Аккад қаласы болған ірі мемлекет құрылды. Оның Шаруккин (Саргон) есімді патшасы Шумер жерін қосты. Сөйтіп, [[Шумер]] - Аккад патшалығын құрды. Қосөзен жері енді өзара қырқысу соғыстарын тоқтатып, бейбіт өмір сүруге мүмкіндік алды. Бұрын шағын мемлекеттердің әрқайсысы өздеріне лайық қажетті каналдарды өздері қазатын. Енді әрі үлкен, әрі ұзын каналдар жасалды. Бұл жер шаруашылығын кеңейтіп, одан көп өнім алуға көмектесті.
Енді адамдардың көпшілігі егіншілікпен айналысты. Бұрын шағын қала мемлекеттер кезінде саудагерлердің бір қаладан екінші қалаға баруы қиын болса, енді олар бүкіл елді еркін аралай алды. Сөйтіп, сауда дамыды. Шаруккин біріккен [[Қосөзен]] халықтарынан қуатты әскери күш жасақтады. Сол күшпен [[Батыс]]та "Күміс таулар" деп аталған [[Сирия]] жеріндегі тауларға дейін жорық жасады. Ол мықты патшалық билік орнатты. Оны, тіпті "әлемнің төр құбыласының билеушісі" деп те атады.
720

өңдеме

Бағыттау мәзірі